پرش به محتوا

درگاه:پزشکی

این صفحه یک درگاه برگزیده است.
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

درگاه پزشکی

تندیس اسقلبیوس، خدای یونانی پزشکی که عصای اسقلبیوس با مار پیچ خورده‌اش را در دست دارد.
تندیس اسقلبیوس، خدای یونانی پزشکی که عصای اسقلبیوس با مار پیچ خورده‌اش را در دست دارد.

پزشکی یک دانش کاربردی است، هدف آن حفظ و ارتقاء تندرستی، درمان بیماری‌ها و بازتوانی آسیب‌دیدگان (مانند فیزیوتراپی افراد فلج) است. این منظور با شناخت بیماری‌ها، تشخیص، درمان و جلوگیری از بروز آنها به انجام می‌رسد. دانش پزشکی بر روی طیف وسیعی از رشته‌ها شامل از فیزیک و زیست‌شناسی تا علوم اجتماعی، مهندسی و علوم انسانی بنا شده است. امروزه هدف دانش پزشکی استفاده از فن‌آوری‌های دانش‌مبنا و استدلال قیاسی برای رسیدن به راه‌حل مشکلات بالینی است. اکتشافات در باب ماهیت ژن‌ها و سلول‌ها دریچه‌ای برای تعریف فیزیولوژی بر مبنای سیستم‌های مولکولی فراهم کرده است. این بصیرت فیزیولوزیکی راه را برای درک بهتر فرآیندهای پیچیده بیماری‌ها و رویکردهای نو درمانی فراهم کرده است. تلاش بشر برای درمان بیماری‌ها و آسیب‌ها از دوران پیش از باستان وجود داشته است و در دوران باستان نیز در کنار مذهب و گاه به عنوان بخشی از آن وجود داشته است. در یونان باستان پزشکانی چون بقراط پزشکی را به عنوان دانش و فنی مجزا مطرح کردند و بنیانگذاران راهی بودند که بعدها توسط پزشکان مسلمانی همچون ابن‌سینا و رازی طی شد. در رنسانس با بهره گیری از روش علمی پزشکی پیشرفت‌های قابل توجهی کرد. از قرن ۱۹ آنچه به عنوان پزشکی مدرن شناخته می‌شود بنیان گذاشته شد. در اواخر قرن بیستم و دوران معاصر دانش ژنتیک رویکرد نسبت به درمان و بیماری‌ها را دچار تحولی جدی کرد به طوری که ژنتیک پزشکی را دارای نقشی متحول کننده برای پزشکی از درمان محور بودن به حفظ سلامتی دانسته‌اند.

نوشتار برگزیده

بیهوشی در پزشکی و دندانپزشکی حالت القاء شده‌ای است که در آن، فرد به‌صورت ارادی و غیرارادی کنترلی بر قسمتی از جسم یا تمام جسم و محیط فیزیکی خود ندارد و به طور موقت می‌تواند موجب بی‌دردی، فلج موضعی و حتی فراموشی شود. این روند موجب تضعیف یا سرکوب برگشت‌پذیر دستگاه عصبی مرکزی شده که باعث از بین رفتن احساس و واکنش به محرک‌های بیرونی می‌شود. فراموشی و از بین بردن هوشیاری دو جنبهٔ مهم حالت بیهوشی هستند.
بیهوشی در پزشکی در اعمال جراحی و دندانپزشکی به کار می‌رود و یک یا چند حالت زیر را فراهم می‌کند:

۱- بی‌دردی (شامل کاهش یا جلوگیری از احساس درد) ۲- فلج عضلانی ۳- فراموشی (فراموشی حافظه) ۴- از بین بردن هوشیاری.

بیهوشی به سه شکل امکان‌پذیر است: ۱- بیهوشی عمومی فرایندی است که در آن فعالیت دستگاه عصبی مرکزی به صورت کامل متوقف شده و در نتیجه بیمار بیهوش می‌شود. ۲- آرام‌بخشی نوعی از بیهوشی است که در آن فرد به صورت کامل بیهوش نیست. در این روش انتقال تکانه‌های عصبی بین قشر مغز و دستگاه کناره‌ای متوقف می‌شود که سبب حالت آرامبخشی می‌شود و حافظهٔ بلندمدت را مختل می‌کند. ۳- بی‌حسی منطقه‌ای که در آن انتقال تکانه‌های عصبی از طریق سیستم عصبی بین بافت هدف و طناب نخاعی متوقف می‌شود که باعث از بین رفتن حس در بافت هدف می‌شود و بیمار کاملاً هوشیار است.

زندگی‌نامه برگزیده

لویی پاستور از شیمی‌دانان و زیست‌شناسان مشهور فرانسوی است. اشتهار وی مدیون شناخت نقش باکتری‌ها در بروز بیماری و کشف واکسن ضد هاری می‌باشد. همچنین عمل پاستوریزه‌کردن که مأخذ از نام اوست، اختراع این دانشمند می‌باشد. پاستور تحقیقات خود را در مورد عمل تخمیر ادامه داده و در این راستا به نتایج مهمی دست می‌یابد. او به‌این موضوع اساسی پی‌می‌برد که تخمیر نتیجه فعالیت‌های موجودات میکروسکپی و باکتری‌ها می‌باشد. آزمایش‌های پاستور بر روی موادی مانند چغندر قند، سرکه، شراب و شیر و عصاره گوشت با موفقیت انجام پذیرفت و به فرضیهٔ خود به‌خودی پایان بخشید.

پس از این آزمایش او به این نتیجه رسید که هیچ ماده‌ای خودبه‌خود به وجود نمی‌آید بلکه حاصل واکنش دیگر موجودات است. همچنین او دریافت که موجودات زنده‌ای به نام باکتری در هوا وجود دارد و برای اطمینان پنبه‌ای را به عصارهٔ گوشت آغشته کرد و به عنوان درپوش درون سر شیشه‌ای که دارای عصارهٔ گوشت بود گذاشت. بعد از مدتی متوجه شد که پنبه سیاه شده‌است و به وجود باکتری‌ها در هوا یقین پیدا کرد. تلاش علمی این دانشمند بزرگ، جهشی نوین در دانش پزشکی محسوب شده و به عنوان راه‌گشای اکتشافات بعدی در تاریخ بشریت ثبت شده‌است. پاستور نتایج مطالعات خود را در سوم اوت ۱۸۵۷ به‌آکادمی علوم در شهر لیل ارائه و فرضیهٔ خود را مبنی بر تأثیر موجودات ذره بینی و نفوذ اکسیژن در اجسام، و تجزیهٔ آن‌ها، اثبات نمود. کشف واکسن ضد هاری نیز از جمله دست‌آوردهای لویی پاستور است که تا به‌امروز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تاریخچه

تاریخ پرستاری روند توسعهٔ مراقبت از انسان‌ها در همهٔ سن‌ها را در خانواده و دیگر نهادهای اجتماعی وصف می‌کند و از توسعهٔ رشته‌هایی چون آسیب‌شناسی، پزشکی و علوم اجتماعی جدایی‌پذیر نیست. پرستاری در جوامع گذشته نه یک شغل، بلکه نیازی اولیه برای بیماران بود و در درازای سده‌ها از انگیزه‌ای اخلاقی و دستیاری سادهٔ پزشک به پیشه‌ای حرفه‌ای بدل شد.
ادامه...

علوم پایه پزشکی

بافت‌شناسی یا هیستولوژی شاخه‌ای از زیست‌شناسی است که کالبدشناسی میکروسکوپی بافت‌های زیستی را بررسی می‌کند. بافت‌شناسی همتای میکروسکوپی کالبدشناسی کلی است، که به ساختارهای بزرگ‌تر و دیدنی بی‌میکروسکوپ می‌نگرد. این دانش پایهٔ تشخیص آسیب‌شناسانه در آزمایشگاه است.
ادامه...

رده‌ها

نوشتارهای برگزیده

نگاره برگزیده

گفتاورد

عاشق که شد که یار به حالش نظر نکردای خواجه درد نیست وگرنه طبیب هست

— حافظ

تخصص‌ها

کلیه‌شناسی یا نفرولوژی یکی از تخصص‌های داخلی است که به کار و بیماری‌های کلیه می‌پردازد. شناخت کار کلیه، پایهٔ درک تعادل آب و الکترولیت در بدن است و درمان‌هایی چون دیالیز و پیوند کلیه بر همین دانش استوارند.
ادامه...

فناوری

ویلچر یا چرخک وسیلهٔ نقلیه‌ای است برای کسانی که به سبب سالمندی، بیماری نخاعی یا ناتوانی شدید جسمانی توان راه‌رفتن ندارند. ویلچر در گونه‌های دستی و برقی ساخته می‌شود و یکی از پایه‌ای‌ترین ابزارهای توان‌بخشی و استقلال حرکتی است.
ادامه...

آیا می‌دانید

ویکی‌پروژه‌ها

آنچه می‌توانید انجام دهید

موضوعات

کالبدشناسی انسان پزشکان درمان داروشناسی
Andreas Vesalius: Base Of The Brainکالبدشناسی انسان ndreas Vesalius (portrait from the Fabrica). پزشکان Bone marrow biopsy from the hip bone in a sheep درمان Aesculap-serpentine داروشناسی
تاریخ پزشکی بیماری‌ها و اختلال‌ها تجهیزات پزشکی کمک‌های اولیه
Physician treating a patient. تاریخ پزشکی Caduceo بیماری‌ها و اختلالات Ampoule prefilled with propofol تجهیزات پزشکی Star of life کمک‌های اولیه

درگاه‌های وابسته

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا