Ndihma
Shto këtë faqe në librin tënd
Shfaq librin (0 faqe)
Sugjero faqetNoviSpy
NoviSpy është një aplikacion pronësor spiun për sistemin operativ Android, i cili përdoret nga organet e sigurisë shtetërore dhe policia në Serbi, përfshirë Ministrinë e Punëve të Brendshme (MUP) dhe Agjencinë e Sigurisë dhe Informacionit (BIA). Softueri u bë i njohur për publikun e gjerë në fund të vitit 2024 pas një hetimi nga Amnesty International, i cili detajoi përdorimin e tij kundër figurave të shoqërisë civile, gazetarëve dhe aktivistëve politikë.[1]
| NoviSpy | |
|---|---|
| Zhvilluesi | Pronësor |
| Sistemi operativ | Android |
| Leja | Pronësor |
Historia dhe zbulimi
RedaktoPërdorimi operativ i NoviSpy u bë publik në dhjetor 2024 përmes një raporti të Amnesty International të titulluar „Burgu digjital: Mbikëqyrja dhe shtypja e shoqërisë civile në Serbi” (anglisht: A Digital Prison: Surveillance and the Suppression of Civil Society in Serbia).[1] Sipas hulumtimeve nga grupet e të drejtave digjitale dhe gazetarët hulumtues, softueri spiun u përdor gjatë një vale protestash publike në Serbi, veçanërisht rreth protestave kundër minierave të litiumit.[2]
Ekzaminimi forenzik i pajisjeve të komprometuara tregoi se objektivat përfshinin gazetarë hulumtues, udhëheqës të organizatave joqeveritare dhe aktivistë kundër nxjerrjes së litiumit.[1]
Profil teknike dhe përdorimi
RedaktoNdryshe nga mjetet tregtare të mbikëqyrjes si Pegasus ose Predator, të cilat shpesh mbështeten në shfrytëzimin e cenueshmërive në distancë pa nevojën e ndërveprimit të përdoruesit (anglisht: zero-click), NoviSpy mbështetet kryesisht në qasjen fizike ose në inxhinierinë sociale të targetuar.
Forenzika digjitale tregoi se agjentët shtetërorë e instaluan fizikisht softuerin spiun në telefonat celularë të objektivave gjatë ndalimeve policore, kontrolleve kufitare ose intervistave zyrtare, kur individët u detyruan të dorëzonin pajisjet e tyre të shkyçura.[1] Pasi aktivizohet në një sistem Android, NoviSpy mundëson monitorim të plotë në distancë, përfshirë marrjen e regjistrave të mesazheve të enkriptuara, gjurmimin e vazhdueshëm të vendndodhjes, përgjimin e mikrofonit dhe qasjen në skedarët e ruajtur mediatikë.
Përdorimi i NoviSpy është dokumentuar në kombinim me mjete tregtare harduerike për nxjerrjen e të dhënave forenzike, veçanërisht me pajisjet e furnizuara nga kompania Cellebrite. Raportet treguan se agjencitë shtetërore përdorën harduerin Cellebrite për të anashkaluar ekranet e kyçura dhe për të marrë të dhëna historike, e më pas instaluan NoviSpy për të mbajtur qasje të vazhdueshme në pajisjen e komprometuar.[1]
Reagimet
RedaktoOrganizatat ndërkombëtare të të drejtave të njeriut dhe grupet e lirisë së shtypit shprehën shqetësim për gjetjet, duke e cilësuar përdorimin sistematik të NoviSpy si shkelje të standardeve bazë të privatësisë dhe lirisë së shprehjes. Amnesty International kërkoi mbikëqyrje më të rreptë mbi prokurimin shtetëror të teknologjive të mbikëqyrjes dhe bëri thirrje për një moratorium ndërkombëtar mbi tregtinë e mjeteve forenzike me qeveritë që kanë histori të dokumentuar të targetimit të shoqërisë civile.[1]
Shih edhe
RedaktoReferime
Redakto- 1 2 3 4 5 6 "A Digital Prison": Surveillance and the Suppression of Civil Society in Serbia (Reportazh) (në anglisht). Amnesty International. 2024-12. Marrë më 2026-10-15.
{{cite report}}: Shiko vlerat e datave në:|date=(Ndihmë!) - ↑ Stojanovic, Milica (2024-12-04). "Serbian Authorities Using Spyware to Target Activists, Amnesty Says". Balkan Insight (në anglisht). Marrë më 2026-10-15.