Η Κοινότητα Wikimedia Ελλάδας ανακοινώνει τη συμμετοχή της στο συνέδριο FOSSCOMM 2026, το οποίο θα διεξαχθεί στις 31 Οκτωβρίου και 1 Νοεμβρίου 2026, τις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής στην Αθήνα.

Τι είναι το FOSSCOMM; Το FOSSCOMM (Free and Open Source Software Communities Meeting) αποτελεί τη σημαντικότερη πανελλήνια συνάντηση των κοινοτήτων Ελεύθερου Λογισμικού και Λογισμικού Ανοικτού Κώδικα. Απευθύνεται σε επαγγελματίες, ακαδημαϊκούς, φοιτητές και φίλους των ανοικτών τεχνολογιών, προσφέροντας ένα πλούσιο πρόγραμμα με τεχνικές παρουσιάσεις, εργαστήρια (workshops) και συζητήσεις γύρω από τις άδειες χρήσης και τις πολιτικές ανοικτού περιεχομένου.

Η παρουσία μας στο συνέδριο Καθ’ όλη τη διάρκεια του διημέρου, μέλη της Κοινότητας Wikimedia Ελλάδας θα βρίσκονται στο ενημερωτικό περίπτερο (booth) της κοινότητας. Εκεί θα έχετε την ευκαιρία να ενημερωθείτε για τη Βικιπαίδεια και τα αδελφικά της εγχειρήματα, τις δράσεις μας για την ενίσχυση της ανοικτής γνώσης στην Ελλάδα, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους μπορείτε να εμπλακείτε ενεργά.

• Πρόγραμμα: https://2026.fosscomm.gr/#schedule
• Συμμετοχή: Δωρεάν και ελεύθερη για όλους

Πληροφορίες Συνεδρίου:

• Website: https://2026.fosscomm.gr/
• Instagram: https://www.instagram.com/fosscomm2026
• TikTok: https://www.tiktok.com/@fosscomm2026
• Youtube:  https://www.youtube.com/@FOSSCOMM2026
• Email: [email protected]

Ένα συμμετοχικό εργαστήριο τεκμηρίωσης για την καταγραφή και ανάδειξη της κεραμικής παράδοσης της Σίφνου και τη συμβολή στη δημιουργία του Μουσείου Κεραμικής στον Αρτεμώνα από το Δίκτυο Αρχιπέλαγος. Φωτογραφικά αρχεία, ιστορικά τεκμήρια, κινηματογραφικό υλικό, κεραμικά αντικείμενα αλλά και οι μνήμες της τοπικής κοινότητας συναντιούνται σε ένα διήμερο εργαστήριο τεκμηρίωσης – datathon, που διοργανώνει το Δίκτυο Αρχιπέλαγος στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2026, στον Αρτεμώνα.

Στόχος του εργαστηρίου είναι η καταγραφή και η διαφύλαξη πολύτιμης γνώσης γύρω από τη μακρά αγγειοπλαστική παράδοση του νησιού: τους ανθρώπους και τα εργαστήρια, τις τεχνικές και τα εργαλεία, καθώς και τις ιστορίες που συνδέονται με την παραγωγή και τη χρήση της σιφναίικης κεραμικής. Η τεκμηρίωση που θα προκύψει θα συμβάλλει στον σχεδιασμό της μόνιμης έκθεσης του Μουσείου Κεραμικής Σίφνου στον Αρτεμώνα, συνδέοντας την έρευνα και την ψηφιακή τεκμηρίωση με την παρουσίαση της κεραμικής κληρονομιάς του νησιού στο ευρύ κοινό.

Το εργαστήριο πραγματοποιείται στο πλαίσιο του πρότζεκτ του Δίκτυο Αρχιπέλαγος «Ψηφιακές Κυκλάδες», σε συνεργασία με τον Δήμο Σίφνου και το Σωματείο Αγγειοπλαστών Σίφνου, και προσκαλεί μέλη της τοπικής κοινότητας, αγγειοπλάστες και εθελοντές να συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία της τεκμηρίωσης. Το εργαστήριο υλοποιείται στο πλαίσιο της συμμετοχής της Σίφνου ως μέλους στο Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων της UNESCO (UNESCO Creative Cities Network) στον τομέα της χειροτεχνίας και της λαϊκής τέχνης.

Σε συνεργασία με το Wikimedia Community User Group Greece, το εργαστήριο συμπεριλαμβάνει πρακτική εισήγηση καταλογογράφησης και ανάρτησης υλικού μέσω του Wikidata, ενός εργαλείου ανοιχτών δεδομένων που χρησιμοποιείται από το Δίκτυο Αρχιπέλαγος στην ανάπτυξη του κοινοτικού υλικού της.

Το εργαστήριο είναι ανοιχτό σε όλους και δεν απαιτούνται προηγούμενες γνώσεις στο αντικείμενο.

Τρεις συλλογές φωτίζουν την ιστορία της σιφναίικης κεραμικής

Στο επίκεντρο του datathon βρίσκονται τρεις σημαντικές συλλογές: το φωτογραφικό αρχείο του Σωματείου Αγγειοπλαστών Σίφνου, με υλικό από ενεργά και ιστορικά αγγειοπλαστεία του νησιού· η Συλλογή Κεραμικών Κοσμά και Αριάδνης Ξενάκη, η οποία περιλαμβάνει χειροποίητα χρηστικά κεραμικά αντικείμενα, φωτογραφικό υλικό και τετράδια τεκμηρίωσης που συγκέντρωσαν από το 1966 και έπειτα ο καλλιτέχνης και αρχιτέκτονας Κοσμάς Ξενάκης μαζί με την σύζυγο του· και η λαογραφική συλλογή Αντώνη Τρούλλου, με φωτογραφίες, κινηματογραφικό υλικό και κεραμικά αντικείμενα που συνδέονται με την αγγειοπλαστική παράδοση του νησιού.

Οι συμμετέχοντες θα κληθούν να αναγνωρίσουν πρόσωπα, εργαστήρια, τεχνικές, εργαλεία και αντικείμενα, να εμπλουτίσουν τις περιγραφές του αρχειακού υλικού και να μοιραστούν σχετικές γνώσεις και μαρτυρίες. Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα θα πραγματοποιήσει συνεντεύξεις και θα καταγράψει προφορικές ιστορίες από ανθρώπους και φορείς της Σίφνου.

Από την «Αγγειοπλαστική της Σίφνου» στις «Ψηφιακές Κυκλάδες»

Από το 2023, το Δίκτυο Αρχιπέλαγος καταγράφει συστηματικά την αγγειοπλαστική παράδοση της Σίφνου. Με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και του Δήμου Σίφνου, έχει υλοποιήσει το έργο «Αγγειοπλαστική της Σίφνου», το οποίο περιλαμβάνει την ψηφιοποίηση ιδιωτικών αρχείων κεραμικής, την παραγωγή δώδεκα ντοκιμαντέρ μικρού μήκους για ενεργά αγγειοπλαστεία του νησιού και διεπιστημονική έρευνα πεδίου.

Το datathon αποτελεί το επόμενο βήμα αυτής της έρευνας και εντάσσεται στο εν εξελίξει έργο «Ψηφιακές Κυκλάδες», ένα ευρύτερο πρόγραμμα για τη διαφύλαξη και την ανοιχτή πρόσβαση στην τοπική, προφορική και κοινοτική γνώση των Κυκλάδων, το οποίο υλοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Μέσα από μια σειρά εργαστηρίων τεκμηρίωσης σε διαφορετικά νησιά, αναπτύσσεται μια δίγλωσση ψηφιακή υποδομή γνώσης για τη νεότερη πολιτιστική κληρονομιά των Κυκλάδων.

Από τις 21 έως τις 25 Ιουλίου 2026 συμμετείχα για τρίτη φορά στο παγκόσμιο συνέδριο των Βικιπαιδιστών, την Wikimania 2026, που έγινε αυτή την φορά στο Παρίσι.

Το συνέδριο αυτό ήταν η 21η έκδοση της Wikimania, και συνέπεσε με τα 25 χρόνια της Βικιπαίδειας. Στο συνέδριο αυτό έγιναν σημαντικές συζητήσεις για την τεχνητή νοημοσύνη, θέματα διοίκησης των κοινοτήτων, την νεολαία, την επικοινωνία του Wikimedia προς τις κοινότητες και προς εξωτερικά κοινά και όχι μόνο.

Φέτος την ελληνική κοινότητα εκπροσωπήσαμε 3 άτομα, ο Μάριος Μαγιολαδίτης, ο Μαρκέλλος Στεβής και εγώ.

Ακολουθεί μια ανάλυση των παρουσιάσεων και άλλων εκδηλώσεων στο Wikimania τις οποίες παρακολούθησα.

Προσυνέδριο (21 Ιουλίου)

Η πρώτη ημέρα ήταν η ημέρα του προσυνεδρίου, όπου γίνονται εργαστήρια που διαρκούν μισή μέρα και πραγματεύονται διάφορα θέματα ιδιαίτερης σημασίας για το κίνημα, όπως η επικοινωνία, η τεχνητή νοημοσύνη, η κλιματική αλλαγή και άλλα θέματα. Προσωπικά επέλεξα να παρακολουθήσω το Wiki Mixer, που οργανώθηκε από το CEE Hub σε συνεργασία με το Wikimedia Europe. Ήμουν στον πρώτο γύρο, και συζητήσαμε διάφορα πράγματα, όπως τα έργα που κάνουμε στις κοινότητες μας για την νεολαία, στρατηγικές επικοινωνίας, και άλλα θέματα. Ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον καθώς συζητήσαμε κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε και διάφορα θέματα που αντιμετωπίζει κάθε κοινότητα.

Με το πέρας της πρώτης φάσης του προσυνεδρίου, η υπόλοιπη μέρα κύλησε σχεδιάζοντας τις λεπτομέρειες της παρουσίασης για την Ομάδα Νέων την Παρασκευή, που έγινε σε συνεργασία με τους Ναλ και Τζανέρ, από Σλοβενία και Τουρκία, με συναναστροφές με μέλη της κοινότητας και βόλτα στην πόλη.

Πρώτη μέρα (22 Ιουλίου)

Η πρώτη μέρα ξεκίνησε με την παρουσίαση του Άσαφ για δράσεις που μπορεί να κάνει κάποιος χωρίς να κάνει αίτηση για χρηματοδότηση. Η παρουσίαση αυτή ήταν αρκετά ενδιαφέρουσα, επειδή εξηγούσε πολύ καλά πως μπορούν οι δράσεις να είναι εξίσου αποδοτικές και να έχουν οφέλη για το Wikimedia από άποψη νέου περιεχομένου και συντακτών χωρίς να απαιτείται κάποια αίτηση για αποστολή κονδυλίων πριν την πραγματοποίηση της. Έδειξε επίσης τι θέματα θα μπορούσαν να καλύψουν τέτοιες δράσεις, όπως εμπλουτισμός των Wikidata, και εργαλεία που βοηθούν στον σχεδιασμό δράσεων που δεν απαιτούν χρηματοδότηση.

Πριν το μεσημεριανό είδα και μια άλλη παρουσίαση, που αφορούσε το πως μπορούμε να κάνουμε τους νέους Βκιπαιδιστές να γίνουν οι επόμενοι ηγέτες της παγκόσμιας κοινότητας εθελοντών. Σε μια περίοδο που η επαφή των νέων με την Βικιπαίδεια και τα εγχειρήματα της δυσκολεύει λόγω της ανόδου της τεχνητής νοημοσύνης, ήταν ενδιαφέρον να ακούσουμε πως νέοι Βικιπαιδιστές εισήλθαν στο κίνημα. Πριν την τελετή έναρξης, η τρίτη ομιλία που παρακολούθησα ήταν ένα πάνελ σχετικά με το πως οι θεσμοί γνώσης μπορούν να γίνουν πιο ανθεκτικοί σε σύγχρονες πολιτικές πιέσεις από την δεξιά, όπου συνάδελφοι από διάφορες χώρες εξήγησαν το πως για παράδειγμα στις Ηνωμένες Πολιτείες και αλλού η άνοδος συντηρητικών δεξιών κυβερνήσεων επηρεάζει για παράδειγμα βιβλιοθήκες, θεσμοί που αλληλεπιδρούν έντονα με το Wikimedia.

Η ημέρα τελείωσε με την τελετή έναρξης, όπου είδαμε, μαζί με την υπόλοιπη ελληνική αντιπροσωπεία και την παγκόσμια κοινότητα, το καλωσόρισμα των Γάλλων διοργανωτών. Παρουσιάστηκε ένα σύντομο εισαγωγικό βίντεο, ενώ η σπουδαιότερη στιγμή ήταν η ανακοίνωση του βραβείου για τον Βικιπαιδιστή της χρονιάς. Φέτος στους Βικιπαιδιστές της χρονιάς συγκαταλέγονταν και δύο νέοι, οι Χλοντ (Φιλιππίνες, κατηγορία: σύνδεσμος κοινότητας) και Μαρί (Αρμενία, κατηγορία: επίτιμη αναφορά). Η βράβευση της Μαρί με χαροποίησε ιδιαίτερα, καθώς είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ αρκετές φορές μαζί της για διάφορες υποχρεώσεις της ομάδας νέων της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΚΑΕ) από το 2023 και μέχρι σήμερα.

Η μέρα τελείωσε με το δείπνο καλωσορίσματος που έγινε σε χώρο κοντά στο κτίριο όπου έγινε το συνέδριο.

Δεύτερη ημέρα (23 Ιουλίου)

Η δεύτερη ημέρα ξεκίνησε με την παρακολούθηση της ανοιχτής συνέλευσης της κοινότητας με το Συμβούλιο Επιτρόπων του Ιδρύματος Wikimedia. Συζητήθηκαν διάφορα θέματα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και το φλέγον ζήτημα του συνδικάτου των Αμερικανών εργαζομένων του Ιδρύματος, το οποίο είχε προκαλέσει έντονες αντιπαραθέσεις μεταξύ της ηγεσίας του Ιδρύματος και των κοινοτήτων. Αν και δεν κατάφερα να παρακολουθήσω ολόκληρη τη συνέλευση, η συζήτηση παρουσίασε ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Στη συνέχεια, παρακολούθησα, μαζί με πολλούς ακόμη νέους που ασχολούνται με την προώθηση του Wikimedia στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μια παρουσίαση σχετικά με την επιτυχημένη στρατηγική της ομάδας κοινωνικής δικτύωσης του Ιδρύματος Wikimedia. Μέσα από διασκεδαστικά βίντεο, συνεργασίες και νέες μορφές οπτικοακουστικού περιεχομένου, η ομάδα έχει καταφέρει να αυξήσει σημαντικά την απήχηση των επίσημων λογαριασμών της Βικιπαίδειας και του Ιδρύματος σε πλατφόρμες όπως το Instagram και το TikTok. Οι ομιλητές εξήγησαν επίσης τον τρόπο λειτουργίας της ομάδας και τη διαδικασία σχεδιασμού του περιεχομένου που δημοσιεύεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (ΜΚΔ).

Η παρουσίαση μου έδωσε ελπίδα ότι υπάρχουν τρόποι να διευρύνουμε το κοινό μας τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, ενισχύοντας τη δημόσια παρουσία της Βικιπαίδειας και αναδεικνύοντας τον ρόλο της ως εγκυκλοπαίδειας στο ευρύτερο κοινό.

Μετά το μεσημεριανό, παρακολούθησα την παρουσίαση της Ιρίνα (Ουκρανία) και της Καμόλα (Ουζμπεκιστάν), οι οποίες εξήγησαν πώς μια ομάδα βικιπαιδιστών μπορεί να αναπτύξει αξιόλογη παρουσία στα ΜΚΔ, ακόμη και χωρίς εξειδικευμένη ομάδα ή άτομα με σχετική εμπειρία. Η παρουσίαση είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι ομιλήτριες περιέγραψαν πώς βελτίωσαν σταδιακά τις δεξιότητές τους στην επικοινωνία του κινήματος στις χώρες τους μέσα από δοκιμές και λάθη. Παράλληλα, ανέδειξαν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι κοινότητες όταν προσπαθούν να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά το έργο τους, έχοντας περιορισμένους οικονομικούς πόρους και εργαλεία.

Η ημέρα ολοκληρώθηκε με την παρακολούθηση ορισμένων σύντομων, «κεραυνοβόλων» ομιλιών. Μία από αυτές που μου κίνησαν το ενδιαφέρον αφορούσε τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τους Βικιπαιδιστές. Από την παρουσίαση έμαθα ότι οι νεότεροι χρήστες ήταν πιθανότερο να χρησιμοποιούν τέτοια εργαλεία, ιδίως για την αναζήτηση πηγών για λήμματα. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος της Πέμπτης, έκανα μια βόλτα στην πόλη.

Τρίτη ημέρα (24 Ιουλίου)

Το πρώτο μισό της ημέρας, πριν από το μεσημεριανό, κύλησε ομαλά, με τη συμμετοχή μου σε μια πολιτιστική δραστηριότητα, το λεγόμενο «τραπέζι ανταλλαγής». Στις 10:30 το πρωί, όσοι Βικιπαιδιστές συλλέγουμε νομίσματα, χαρτονομίσματα και άλλα αντικείμενα από διάφορες χώρες συγκεντρωθήκαμε σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο, όπου ανταλλάξαμε συλλεκτικά αντικείμενα από διάφορα μέρη του κόσμου. Ήταν μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εμπειρία, καθώς μας έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τις κοινότητες άλλων χωρών και να συζητήσουμε μαζί τους σε πιο χαλαρό και φιλικό κλίμα.

Η μέρα συνέχισε με το πάνελ που μιλούσε για τρόπους με τους οποίους μπορούμε να φέρουμε την νεολαία στο κίνημα. Στο πάνελ υπήρχαν καλεσμένοι από Αρμενία, Μεξικό, Ηνωμένες Πολιτείες, Ολλανδία, Γκάνα και Φιλιππίνες. Οι ομιλητές μίλησαν για διάφορα πράγματα, όπως το έργο που κάνει το CEE Hub για τους νέους, για το έργο που γίνεται στην Αρμενία τόσο από το παράρτημα της Αρμενίας και από την δυτική αρμενική κοινότητα, το έργο που γίνεται για την προώθηση του Wikimedia στα μεξικάνικα σχολεία και θεσμούς νεολαίας, το έργο της ολλανδικής κοινότητας να ενώσει τους ολλανδόφωνους νέους αλλά και τις προσπάθειες που κάνει το υπό κατασκευή κέντρο (hub) της Βόρειας Αμερικής και της Δυτικής Αφρικής για την νεολαία.

Στο μεσημεριανό συντόνισα την συνάντηση των νέων. Πενήντα νέοι από όλο το κόσμο, και επιπλέον μερικοί υποστηρικτές, συμμετείχαν, δείχνοντας την ανάγκη που έχουμε ως νέοι Βικιπαιδιστές για ένα κοινό χώρο να εκφράσουμε προβληματισμούς, νέα και πράγματα για το μέλλον. Η συνάντηση ξεκίνησε με ευχές για τα γενέθλια μου τα οποία ήταν εκείνη την ημέρα. Μετά από αυτό, προχωρήσαμε κατευθείαν στην ατζέντα, που ήταν οι εξελίξεις στο νεανικό βικιπαιδικό κίνημα σε όλο το κόσμο. Βικιπαιδιστές από κάθε χώρα, από το Μεξικό, από την Γαλλία, από την Ολλανδία, από την ΚΑΕ, από πολλές χώρες, από την Μαλαισία, την Νότια Κορέα πήραν διαδοχικά τον λόγο και μας ενημέρωσαν για διάφορες πρωτοβουλίες που κάνουν στις χώρες τους, για διάφορα έργα που κάνουν με σκοπό την νεολαία, την ανερχόμενη ομάδα νέων της ανατολικής Ασίας και πολλά άλλα πράγματα. Ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα συνάντηση και γνωρίσαμε νέους Βικιπαιδιστές που δεν ξέραμε πριν.

Η ημέρα τελείωσε με την παρουσίαση που είχα μαζί με τους Ναλ (Σλοβενία) και Τζανέρ (Τουρκία) για την Ομάδα Νέων. Ήταν ένα εργαστήριο, όπου παρουσιάσαμε τι κάνει η ομάδα νέων της ΚΑΕ για το κίνημα, τις πρωτοβουλίες που παίρνει για την προώθηση της νεολαίας στην ΚΑΕ, τον διαγωνισμό Wiki Loves Eurovision, ενώ ο Ναλ παρουσίασε το έργο της ομάδας εργασίας κοινωνικών δικτύων της ομάδας, στην οποία συμμετέχω και εγώ από το 2024. Έπειτα κάναμε συζήτηση πάνω σε ερωτήσεις που είχαμε προετοιμάσει εκ των προτέρων, όπου συζητήσαμε για την ανάγκη να προωθούνται νέοι στο κίνημα και στις κοινότητες, την ανάγκη να διαιρείται το έργο σε πολλούς ανθρώπους για να αποφεύγονται οι ζημιές αν κάποιος μονοπωλεί τις δραστηριότητες και μετά αποχωρήσει, και για τα ΜΚΔ, αν αξίζει να υπάρχει σελίδα ΜΚΔ για νέους, αν φαίνεται επαγγελματική η σελίδα ή εθελοντική, και άλλα.

Η ημέρα τελείωσε με το καραόκε, που παραδοσιακά γίνεται την τρίτη μέρα, την συνάντηση της ΚΑΕ, όπου συζητήσαμε διάφορα θέματα όπως το CEE Meeting 2026. Η συνάντηση τελείωσε με το παραδοσιακό κουίζ που είθισται να γίνεται κάθε χρόνο στο τέλος της συνάντησης της ΚΑΕ στην Wikimania.

Τέταρτη μέρα (25 Ιουλίου)
Η ημέρα ξεκίνησε με την παρακολούθηση της παρουσίασης του Wiki Loves Film, ενός νέου μαραθωνίου λημματογράφησης που ανέπτυξε το Wikimedia Τσεχίας. Ήταν αρκετά ενδιαφέρουσα παρουσίαση. Αφού παρακολουθήσαμε μια παρουσίαση που εξηγούσε το πως έγινε ο διαγωνισμός, μετά κάθε συμμετέχοντας κλήθηκε να φτιάξει μια ταχυδρομική κάρτα για να στείλει στους δικούς του, με εικόνες από τις τσεχικές και άλλες ταινίες που είχαν εκτυπωθεί για το εργαστήριο.

Το υπόλοιπο του πρώτου μισού της τελευταίας ημέρας του συνεδρίου κύλησε παρακολουθώντας παρουσιάσεις και συνομιλώντας με μέλη της κοινότητας για διάφορες προκλήσεις του κινήματος και άλλες δράσεις που κάνουν στις χώρες τους.

Μετά, πήγα στον χώρο όπου γινόταν η τελετή λήξης με σκοπό να συμμετάσχω στην πρόβα της ορχήστρας των Βικιπαιδιστών (WikiOrchestra) για δεύτερη φορά. Κάθε χρόνο τα μέλη της ορχήστρας είθισται, από το 2024, να τραγουδούν στην τελετή λήξης ένα τραγούδι (ή δύο) της χώρας όπου γίνεται το συνέδριο της Wikimania.

Το δεύτερο μέρος της τελευταίας μέρας έκλεισε με την συμμετοχή στην πολιτιστική δραστηριότητα που συνέβαινε έξω από τον συνεδριακό χώρο που γινόταν το συνέδριο. Εκεί μαζί με δεκάδες άλλους Βικιπαιδιστές που ήταν εκείνη την στιγμή συμβάλλαμε στο να φτιαχτεί το παζλ των εκατοντάδων κομματιών με το λογότυπο της Βικιπαίδειας. Ήταν ένας πολύ καλός φόρος τιμής για τα 25 χρόνια του μεγαλύτερου εθελοντικού εγχειρήματος στο κόσμο, φόρος τιμής στην συνεργασία εκατομμυρίων ανθρώπων που έχει χτίσει την Βικιπαίδεια. Έπειτα παρακολουθήσαμε την τελετή λήξης, που περιλάμβανε τόσο την εκτέλεση τραγουδιού από την ορχήστρα, όσο και τον απολογισμό της φετινής έκδοσης στο Παρίσι και ένα σύντομο βίντεο για την έκδοση του 2027 στο Σαντιάγο της Χιλής.

Μετά, κατευθυνθήκαμε προς τον επάνω όροφο του κέντρου όπου τραβήξαμε αναμνηστική φωτογραφία με την ελληνική αντιπροσωπεία και από εκεί στο χώρο όπου γινόταν το πάρτι. Εκεί, περάσαμε καλά, και ανανεώσαμε το ραντεβού για του χρόνου, ή για την Ρουμανία, για όσους ήταν από την ΚΑΕ.

Απολογισμός

Η Wikimania 2026 ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία. Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου πραγματοποιήθηκαν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες συζητήσεις για την τεχνητή νοημοσύνη, τη νεολαία και τις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε ως παγκόσμιο κίνημα. Θεωρώ ότι και οι τρεις μας αποκομίσαμε πολύτιμα διδάγματα, καθώς και ιδέες και πρακτικές από άλλες κοινότητες, που θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε σε μελλοντικές δράσεις της ελληνικής κοινότητας Wikimedia.

Προσωπικά, διεύρυνα τις γνώσεις μου σχετικά με την επικοινωνία του κινήματος, την ανάπτυξη δράσεων που απευθύνονται στους νέους και την αλληλεπίδραση της τεχνητής νοημοσύνης με τα εγχειρήματα Wikimedia.

Θα ήθελα, τέλος, να ευχαριστήσω θερμά τους διοργανωτές για την προσπάθεια που κατέβαλαν, ώστε να πραγματοποιηθεί το συνέδριο με επιτυχία, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια των συμμετεχόντων.

Νίκος Λυκομήτρος

Βικιπαιδιστής, μέλος της Κοινότητας Βικιπαιδιστών Ελλάδας

Μάριος Μαγιολαδίτης (User: magioladitis)
Τόπος: Κλουζ-Ναπόκα, Ρουμανία
Ημερομηνίες συνεδρίου: 18–20 Σεπτεμβρίου 2026

1. Εισαγωγή

Από τις 18 έως τις 20 Σεπτεμβρίου 2026 συμμετείχα στο Wikimedia CEE Meeting 2026, το ετήσιο περιφερειακό συνέδριο των κοινοτήτων Wikimedia της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, που πραγματοποιήθηκε στην Κλουζ-Ναπόκα της Ρουμανίας.

Το συνέδριο φιλοξενήθηκε στο Πανεπιστήμιο Babeș-Bolyai και διοργανώθηκε από τη Wikimedians of Romania and Moldova User Group, σε συνεργασία με το Făgăraș Research Institute και το Πανεπιστήμιο Babeș-Bolyai.

Η διοργάνωση συγκέντρωσε περίπου 140 συμμετέχοντες, εκπροσωπώντας περίπου 35 κοινότητες και οργανώσεις του ευρύτερου κινήματος Wikimedia. Το κεντρικό σύνθημα, «Beyond the Crossroads», ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας, της ανθεκτικότητας των εθελοντικών κοινοτήτων και της προσαρμογής των εγχειρημάτων Wikimedia στις σύγχρονες τεχνολογικές και κοινωνικές προκλήσεις.

Η παρουσία μου περιλάμβανε δύο ενεργές συνεισφορές στο πρόγραμμα: τον συντονισμό διαδραστικής συνεδρίας σχετικά με τη σχέση Wikidata και ChatGPT και την παρουσίαση του εκπαιδευτικού προγράμματος Ionian Wikithon. Παράλληλα, παρακολούθησα επιλεγμένες συνεδρίες για την περιφερειακή συνεργασία και την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

2. Στόχοι συμμετοχής

Η συμμετοχή μου στο Wikimedia CEE Meeting 2026 εξυπηρετούσε τόσο στόχους εκπροσώπησης της ελληνικής κοινότητας όσο και στόχους ανταλλαγής εκπαιδευτικής και τεχνολογικής εμπειρίας.

Οι βασικές μου επιδιώξεις ήταν:

• Η εκπροσώπηση της Κοινότητας Βικιπαιδιστών Ελλάδας στις εργασίες του περιφερειακού συνεδρίου.
• Η παρουσίαση εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών που πραγματοποιούνται στην Ελλάδα με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.
• Η διερεύνηση των επιπτώσεων της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση και στα εγχειρήματα ανοικτής γνώσης.
• Η ανταλλαγή εμπειριών για τη διδασκαλία και αξιοποίηση των Wikidata.
• Η ενημέρωση για τις προτεραιότητες και τις δραστηριότητες του Wikimedia CEE Hub.
• Η παρακολούθηση πρακτικών εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης στις εργασίες των κοινοτήτων Wikimedia.
• Η ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της ελληνικής κοινότητας.

Ιδιαίτερη σημασία είχε η δυνατότητα να παρουσιαστούν σε διεθνές επίπεδο ερωτήματα που προκύπτουν από την πραγματική εκπαιδευτική πρακτική και να εξεταστούν από ανθρώπους με διαφορετικές εμπειρίες στη χρήση των εγχειρημάτων Wikimedia.

3. Ελληνική εκπροσώπηση

Η ελληνική κοινότητα Wikimedia εκπροσωπήθηκε στο συνέδριο από τέσσερα άτομα. Η συμμετοχή της ελληνικής αποστολής δεν περιορίστηκε στην παρακολούθηση των εργασιών, καθώς περιλάμβανε και συνεισφορές στο πρόγραμμα του συνεδρίου.

Η παρουσία τεσσάρων εκπροσώπων έδωσε τη δυνατότητα συμμετοχής σε διαφορετικές θεματικές ενότητες και συνέβαλε στη διατήρηση της παρουσίας της ελληνικής κοινότητας στο περιφερειακό δίκτυο Wikimedia CEE.

Από τη δική μου πλευρά, επικεντρώθηκα σε εκπαιδευτικές και τεχνολογικές θεματικές, με ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη, στα Wikidata και στη σύνδεση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με την ελεύθερη γνώση.

4. Συντονισμός της συνεδρίας «Our Students Asked: Why Use Wikidata When We Have ChatGPT?»

Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026
Χώρος: Αίθουσα Nelson Mandela
Μορφή: Problem-solving discussion
Διάρκεια: 45 λεπτά

Η σημαντικότερη προσωπική μου συνεισφορά στο συνέδριο ήταν ο συντονισμός της διαδραστικής συνεδρίας:

«Our Students Asked: Why Use Wikidata When We Have ChatGPT? – A Debate We Need to Have»

Το εργαστήριο σχεδιάστηκε από τους Ελένη Χριστοπούλου και Δημήτρη Ρίγγα από το Ιόνιο Πανεπιστήμιο οι οποίοι δυστυχώς δενμπόρεσαν να παρεβρεθούν στο συνέδριο. Λόγω της αδυναμίας των ομιλητών να ταξιδέψουν στη Ρουμανία, πραγματοποιήθηκαν οι αναγκαίες συνεννοήσεις με την οργανωτική επιτροπή ώστε να αναλάβω τον συντονισμό. Οι διοργανωτές επιβεβαίωσαν ότι η δραστηριότητα είχε εγκριθεί ως problem solver, δηλαδή ως διαδραστική συνεδρία επίλυσης προβλήματος, και όχι ως συμβατική παρουσίαση ή πάνελ. Για τις ανάγκες της συνεδρίας χρησιμοποιήθηκε προετοιμασμένο εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο περιλάμβανε διαφάνειες και φύλλο εργασίας.

Η συνεδρία βασίστηκε σε έναν πραγματικό προβληματισμό που προέκυψε κατά την εκπαιδευτική διαδικασία: γιατί να αφιερώσουν οι φοιτητές χρόνο για να μάθουν να χρησιμοποιούν τα Wikidata, όταν μπορούν να υποβάλουν τις ερωτήσεις τους στο ChatGPT; Πρόκειται για ένα ερώτημα με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ευρεία διάδοση των εργαλείων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές, οι φοιτητές και οι εκπαιδευτικοί αναζητούν, επεξεργάζονται και αξιολογούν πληροφορίες.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η σχέση μεταξύ των ανοικτών δομημένων δεδομένων και των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Τα Wikidata αποτελούν μια ανοικτή, συνεργατικά αναπτυσσόμενη βάση γνώσης, στην οποία οι πληροφορίες οργανώνονται ως δομημένα δεδομένα, με δυνατότητα σύνδεσης με αναφορές και πηγές. Αντίθετα, ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο, όπως το ChatGPT, επιτρέπει την αλληλεπίδραση με τη γνώση μέσω φυσικής γλώσσας, παρέχοντας άμεσες και εύκολα κατανοητές απαντήσεις. Η διάκριση αυτή δημιουργεί ουσιαστικά εκπαιδευτικά ερωτήματα.

Η ευκολία παραγωγής μιας απάντησης δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με τη δυνατότητα τεκμηρίωσης, επαλήθευσης ή αναπαραγωγής της διαδικασίας από την οποία προέκυψε. Αντίστοιχα, η χρήση ανοικτών δομημένων δεδομένων μπορεί να απαιτεί μεγαλύτερη εξοικείωση, προσφέρει όμως δυνατότητες συστηματικής επεξεργασίας, ελέγχου και επαναχρησιμοποίησης πληροφοριών.

Το βασικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι απλώς ποιο εργαλείο παρέχει ταχύτερα μια απάντηση, αλλά ποια μορφή γνώσης θέλουμε να διδάξουμε στους μαθητές και στους φοιτητές και ποιες δεξιότητες επιδιώκουμε να αναπτύξουν.

Η συνεδρία πραγματοποιήθηκε κανονικά και συγκέντρωσε πολύ μεγάλη συμμετοχή.

Το έντονο ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη θεματική ανέδειξε την ανάγκη συζήτησης του ρόλου των Wikidata σε ένα περιβάλλον όπου τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης ενσωματώνονται ολοένα περισσότερο στην καθημερινή εργασία και στη μαθησιακή διαδικασία.

Ο χαρακτήρας της συνεδρίας επέτρεψε την προσέγγιση του θέματος όχι μόνο ως τεχνολογικού ζητήματος, αλλά και ως προβλήματος εκπαιδευτικού σχεδιασμού. Από τη δική μου οπτική, η κεντρική πρόκληση είναι η αναζήτηση τρόπων με τους οποίους η ευκολία των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να συνδυαστεί με την επαληθευσιμότητα και τη διαφάνεια των ανοικτών δεδομένων. Το συγκεκριμένο ζήτημα υπερβαίνει την εκπαίδευση. Τα εγχειρήματα Wikimedia καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουν την αξία τους σε μια νέα γενιά χρηστών που έχει συνηθίσει να αλληλεπιδρά με πληροφορίες μέσω συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Η ύπαρξη ελεύθερων, δομημένων, επαληθεύσιμων δεδομένων παραμένει κρίσιμη, όχι μόνο για την άμεση ανθρώπινη χρήση, αλλά και για τη λειτουργία εφαρμογών, εργαλείων έρευνας και συστημάτων που αξιοποιούν δεδομένα από διαφορετικές πηγές. Η συζήτηση αυτή συνδέεται με τη γενικότερη ανάγκη ανάπτυξης κριτικού ψηφιακού γραμματισμού. Η παρουσίαση δεν επιδίωκε να αντιμετωπίσει την τεχνητή νοημοσύνη και τα Wikidata ως ανταγωνιστικά εργαλεία. Αντίθετα, ανέδειξε την ανάγκη κατανόησης των διαφορετικών λειτουργιών τους και της δυνατότητας συμπληρωματικής αξιοποίησής τους.

5. Παρουσίαση Lightning Talk για το Ionian Wikithon

Μια δεύτερη σημαντική προσωπική συνεισφορά μου ήταν η πραγματοποίηση σύντομης παρουσίασης (lightning talk) για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Ionian Wikithon.

Η παρουσίαση είχε αρχικά προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί από την Ελένη Χριστοπούλου, η οποία δεν κατόρθωσε να συμμετάσχει διά ζώσης στο συνέδριο.

Βρείτε λεξικά

Ανέλαβα την παρουσίασή της και χρησιμοποίησα μια ειδικά συντομευμένη έκδοση του υλικού, προσαρμοσμένη στη σύντομη διάρκεια της lightning talk.

Το Ionian Wikithon αποτελεί εκπαιδευτική πρωτοβουλία που πραγματοποιείται σε ετήσια βάση από το 2022, στο πλαίσιο δραστηριοτήτων που συνδέουν το Ιόνιο Πανεπιστήμιο με τα εγχειρήματα Wikimedia. Το πρόγραμμα δημιουργεί ευκαιρίες συμμετοχής φοιτητών σε δραστηριότητες που σχετίζονται με την ανοικτή γνώση, τη Wikipedia, τα Wikidata και την αξιοποίηση ψηφιακών τεχνολογιών. Η εκπαιδευτική σημασία τέτοιων δράσεων βρίσκεται στη δυνατότητα οι φοιτητές να εργάζονται πάνω σε πραγματικά εγχειρήματα, παράγοντας ή αξιοποιώντας υλικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και εκτός του πανεπιστημιακού περιβάλλοντος. Η lightning talk αποτέλεσε μια σύντομη παρουσίαση του Ionian Wikithon ως παραδείγματος σύνδεσης πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και ελεύθερης γνώσης. Η συντομευμένη μορφή της επέτρεψε τη συνοπτική παρουσίαση της ταυτότητας και της συνέχειας της εκπαιδευτικής πρωτοβουλίας σε διεθνές ακροατήριο. Η πραγματοποίηση της παρουσίασης είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς επέτρεψε να εκπροσωπηθεί η εργασία της εκπαιδευτικής ομάδας παρά την απουσία της αρχικής εισηγήτριας. Παράλληλα, συνέβαλε στην προβολή μιας δραστηριότητας που συνδέει την πανεπιστημιακή εκπαίδευση στην Ελλάδα με το διεθνές κίνημα Wikimedia. Η διεθνής παρουσίαση εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών όπως το Ionian Wikithon αποτελεί σημαντική μορφή εξωστρέφειας. Αναδεικνύει τη δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και εθελοντικών κοινοτήτων, ενώ προσφέρει παραδείγματα δράσεων που μπορούν να εμπνεύσουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε άλλες χώρες.

6. Παρακολούθηση της συνεδρίας «State of affairs in the CEE region»

Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026, 10:00–10:30

Παρακολούθησα τη συνεδρία «State of affairs in the CEE region», στην οποία παρουσιάστηκαν εξελίξεις σχετικά με την κατάσταση του κινήματος Wikimedia στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Την ενημέρωση πραγματοποίησαν στελέχη του Wikimedia CEE Hub: Barbara Klen, Karolina Gruszczyk, Mohammad Heidarzadeh και Toni Ristovski. Η συγκεκριμένη συνεδρία αποτέλεσε σημαντικό μέρος του προγράμματος για όσους συμμετέχουν στη λειτουργία οργανώσεων και κοινοτήτων Wikimedia. Η ενημέρωση σχετικά με τις περιφερειακές δραστηριότητες επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση των κοινών αναγκών, των διαθέσιμων εργαλείων υποστήριξης και των προοπτικών συνεργασίας.

Από τη θέση μου ως Προέδρου της Κοινότητας Βικιπαιδιστών Ελλάδας, θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική τη διατήρηση της σύνδεσης με τις δομές του CEE Hub. Η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει την εμπειρία άλλων κοινοτήτων σε ζητήματα ανάπτυξης εθελοντών, εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, τεχνικών εργαλείων και διαχείρισης συνεργατικών προγραμμάτων. Ταυτόχρονα, η ελληνική κοινότητα διαθέτει εμπειρία από τη διοργάνωση δράσεων και συνεδρίων που μπορεί να συνεισφέρει στον περιφερειακό διάλογο.

7. Παρακολούθηση του εργαστηρίου «AI for Wiki Workflows»

Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026, 14:00–15:30

Σύγκριση Παρόχων

Παρακολούθησα το εργαστήριο:

«AI for Wiki Workflows: a practical workshop for responsible use»

Εισηγήτρια ήταν η Shani Evenstein Sigalov.

Το εργαστήριο εντασσόταν στη θεματική της τεχνητής νοημοσύνης και είχε πρακτικό προσανατολισμό, εξετάζοντας την υπεύθυνη ενσωμάτωση εργαλείων AI σε διαδικασίες που σχετίζονται με τα εγχειρήματα Wikimedia.Η συγκεκριμένη θεματική έχει ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της εθελοντικής συνεισφοράς.

Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να προσφέρει δυνατότητες υποστήριξης σε επαναλαμβανόμενες εργασίες, επεξεργασία πληροφοριών, προετοιμασία υλικού και ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί ερωτήματα για την ακρίβεια, την τεκμηρίωση, τη διαφάνεια και την ευθύνη του ανθρώπου που χρησιμοποιεί τα παραγόμενα αποτελέσματα. Από τη δική μου εκπαιδευτική και τεχνολογική οπτική, το σημαντικότερο ζήτημα είναι η ανάπτυξη μεθόδων αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης που διατηρούν τον ανθρώπινο έλεγχο. Η συμμετοχή μου στο εργαστήριο συνδέθηκε άμεσα με τη συνεδρία που συντόνισα για τα Wikidata και το ChatGPT.

Οι δύο δραστηριότητες προσέγγιζαν συμπληρωματικές πλευρές του ίδιου προβληματισμού: πώς μπορεί το κίνημα Wikimedia να αξιοποιήσει τις νέες τεχνολογίες, διατηρώντας παράλληλα τις βασικές του αρχές σχετικά με την επαληθευσιμότητα, τη συνεργατική παραγωγή γνώσης και την ελεύθερη πρόσβαση στην πληροφορία.

8. Η τεχνητή νοημοσύνη ως κεντρική θεματική του συνεδρίου

Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του Wikimedia CEE Meeting 2026 ήταν η αυξημένη παρουσία θεματικών σχετικών με την τεχνητή νοημοσύνη.

Η διοργάνωση συμπεριέλαβε την τεχνητή νοημοσύνη ως ξεχωριστή θεματική ενότητα, ανταποκρινόμενη στο ενδιαφέρον των κοινοτήτων και στον αριθμό των σχετικών προτάσεων.

Η εξέλιξη αυτή αντανακλά μια σημαντική αλλαγή στο περιβάλλον λειτουργίας των εγχειρημάτων Wikimedia. Η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει ήδη τον τρόπο αναζήτησης πληροφοριών, τη δημιουργία περιεχομένου, τη χρήση διαδικτυακών εγκυκλοπαιδειών και την ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών.

Για το κίνημα Wikimedia προκύπτουν δύο παράλληλες προκλήσεις. Η πρώτη είναι η ανάγκη προσαρμογής των εργαλείων και των διαδικασιών του, ώστε να αξιοποιούνται υπεύθυνα οι δυνατότητες των νέων τεχνολογιών. Η δεύτερη είναι η ανάγκη ανάδειξης της αξίας της ανθρώπινης συνεισφοράς, των αξιόπιστων πηγών και των ανοικτών δεδομένων σε έναν ψηφιακό κόσμο όπου αυξάνεται η χρήση περιεχομένου που παράγεται αυτοματοποιημένα.

Η προσωπική μου συμμετοχή στο συγκεκριμένο θεματικό πεδίο, τόσο ως συντονιστής όσο και ως συμμετέχων σε εργαστήριο, αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά στοιχεία της παρουσίας μου στο συνέδριο.

9. Περιφερειακή συνεργασία και ο ρόλος του Wikimedia CEE Hub

Πέρα από τις εκπαιδευτικές και τεχνολογικές θεματικές, το συνέδριο αποτέλεσε χώρο συζήτησης για τη λειτουργία και τη μελλοντική ανάπτυξη του περιφερειακού κινήματος Wikimedia.

Οι κοινότητες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αντιμετωπίζουν διαφορετικές, αλλά συχνά συγκρίσιμες προκλήσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται η διατήρηση ενεργών εθελοντών, η ανάπτυξη νέων συνεργασιών, η χρηματοδότηση δραστηριοτήτων, η υποστήριξη μικρότερων κοινοτήτων και η ανάγκη μεταφοράς τεχνογνωσίας. Η λειτουργία του Wikimedia CEE Hub συμβάλλει στη δημιουργία ενός πλαισίου περιφερειακής επικοινωνίας και συνεργασίας.

Για την Κοινότητα Βικιπαιδιστών Ελλάδας είναι σημαντικό να διατηρεί ενεργή παρουσία σε αυτόν τον διάλογο και να αξιοποιεί τις δυνατότητες συνεργασίας με άλλες οργανώσεις.

Η συμμετοχή στο CEE Meeting αποτελεί μια ευκαιρία να παρουσιαστεί το έργο της ελληνικής κοινότητας και να παρακολουθηθούν οι εξελίξεις που ενδέχεται να επηρεάσουν τις μελλοντικές της δραστηριότητες.

10. Αποτελέσματα της προσωπικής συμμετοχής

Με βάση τις δραστηριότητες που πραγματοποίησα, μπορούν να καταγραφούν συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Η συμμετοχή μου δεν περιορίστηκε στην παρακολούθηση συνεδριών. Ανέλαβα τον συντονισμό μιας διαδραστικής συνεδρίας διάρκειας 45 λεπτών και πραγματοποίησα επιπλέον μια lightning talk. Με αυτόν τον τρόπο συνέβαλα ενεργά στο περιεχόμενο της διοργάνωσης, εκπροσωπώντας εκπαιδευτικές δραστηριότητες και προβληματισμούς που προέρχονται από την Ελλάδα.

Η παρουσίαση του Ionian Wikithon έδωσε τη δυνατότητα διεθνούς προβολής μιας εκπαιδευτικής πρωτοβουλίας που αναπτύσσεται στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Παράλληλα, η συνεδρία για τα Wikidata και το ChatGPT ανέδειξε προβληματισμούς που συνδέονται με την εκπαιδευτική εμπειρία και μπορούν να απασχολήσουν και άλλες κοινότητες.

Η υψηλή συμμετοχή στη συνεδρία που συντόνισα καταδεικνύει το ενδιαφέρον για τον εκπαιδευτικό ρόλο των Wikidata στην εποχή της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης. Η ανάδειξη αυτού του ερωτήματος σε διεθνές συνέδριο αποτελεί ουσιαστική συνεισφορά στον διάλογο για τη μελλοντική αξιοποίηση των ανοικτών δομημένων δεδομένων.

Μέσα από την παρακολούθηση της συνεδρίας για την κατάσταση της περιοχής CEE, είχα την ευκαιρία να ενημερωθώ για θέματα που αφορούν την περιφερειακή λειτουργία και συνεργασία των κοινοτήτων. Η ενημέρωση αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί στον μελλοντικό σχεδιασμό της Κοινότητας Βικιπαιδιστών Ελλάδας.

Η παρακολούθηση του εργαστηρίου για τα AI workflows αποτέλεσε ευκαιρία περαιτέρω ενασχόλησης με τις δυνατότητες υπεύθυνης χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης σε δραστηριότητες Wikimedia. Το πεδίο αυτό παρουσιάζει προοπτικές αξιοποίησης τόσο σε μελλοντικές εκπαιδευτικές δράσεις όσο και στην ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων.

11. Προτάσεις για μελλοντική αξιοποίηση

Η εμπειρία της συμμετοχής μου μπορεί να αξιοποιηθεί σε επόμενες δράσεις της ελληνικής κοινότητας Wikimedia.

α) Εκπαιδευτικές δράσεις για Wikidata και AI: Προτείνεται η ανάπτυξη εργαστηρίων που θα εξετάζουν συγκριτικά τη χρήση των Wikidata και των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων. Ένας τέτοιος σχεδιασμός θα μπορούσε να απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς, φοιτητές και νέους συνεισφέροντες στα εγχειρήματα Wikimedia. β) Διάδοση της εμπειρίας του Ionian Wikithon: Η εμπειρία από τις διαδοχικές διοργανώσεις του Ionian Wikithon μπορεί να καταγραφεί συστηματικά και να παρουσιαστεί ως παράδειγμα συνεργασίας πανεπιστημιακού ιδρύματος και κοινότητας Wikimedia. γ) Ανάπτυξη συνεργασιών σε επίπεδο CEE: Η ελληνική κοινότητα θα μπορούσε να διερευνήσει δυνατότητες κοινών εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών με άλλες οργανώσεις της περιοχής, ιδιαίτερα σε ζητήματα ψηφιακού γραμματισμού, ανοικτών δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης. δ) Συμμετοχή στον διάλογο για την τεχνητή νοημοσύνη: Η διαρκώς αυξανόμενη σημασία της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί την ανάγκη συστηματικής παρακολούθησης των εξελίξεων και συμμετοχής της ελληνικής κοινότητας σε σχετικές διεθνείς συζητήσεις. ε) Τεκμηρίωση και κοινοποίηση εκπαιδευτικού υλικού: Οι παρουσιάσεις, τα φύλλα εργασίας και τα συμπεράσματα εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων μπορούν να δημοσιεύονται με κατάλληλες ελεύθερες άδειες, ώστε να είναι διαθέσιμα για επαναχρησιμοποίηση από άλλες κοινότητες.

12. Προσωπική αποτίμηση και συμπεράσματα

Από τη συνολική μου συμμετοχή στο Wikimedia CEE Meeting 2026 ξεχωρίζω ιδιαίτερα τη δυνατότητα ενεργής παρουσίας σε δύο διαφορετικές μορφές συνεδριών. Η πρώτη, η συζήτηση για τα Wikidata και το ChatGPT, επικεντρώθηκε σε ένα ερώτημα που θεωρώ καθοριστικό για την εκπαιδευτική αξιοποίηση των εγχειρημάτων Wikimedia. Η δεύτερη, η lightning talk για το Ionian Wikithon, μου έδωσε την ευκαιρία να παρουσιάσω μια συγκεκριμένη εκπαιδευτική πρωτοβουλία που αναπτύσσεται στην Ελλάδα.

Παράλληλα, η παρακολούθηση συνεδριών για την περιφερειακή συνεργασία και την τεχνητή νοημοσύνη συνέβαλε στη διεύρυνση της ενημέρωσής μου γύρω από θέματα που συνδέονται άμεσα με τη δραστηριότητά μου στην Κοινότητα Βικιπαιδιστών Ελλάδας.

Η διοργάνωση ανέδειξε επίσης ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον σημαντικό πεδίο προβληματισμού για το κίνημα Wikimedia, τόσο ως τεχνολογική δυνατότητα όσο και ως πρόκληση για τη διατήρηση της αξιοπιστίας και της ποιότητας της ελεύθερης γνώσης. Η προσωπική μου παρουσία στο συνέδριο συνδέθηκε με αυτή τη μετάβαση και με την προσπάθεια να μεταφερθούν στον διεθνή διάλογο εκπαιδευτικές εμπειρίες από την Ελλάδα.

Η παρουσία τεσσάρων εκπροσώπων από την ελληνική κοινότητα ενίσχυσε την εκπροσώπησή της στη διοργάνωση.

Σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών στον τρόπο παραγωγής και πρόσβασης στη γνώση, η συνέχιση της διεθνούς συνεργασίας και η σύνδεση της εθελοντικής δραστηριότητας με την εκπαίδευση και τις νέες τεχνολογίες αποτελούν ουσιαστικές προτεραιότητες.

Θεωρώ ότι η εμπειρία του Wikimedia CEE Meeting 2026 μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για νέες εκπαιδευτικές δράσεις, για περαιτέρω αξιοποίηση των Wikidata και για ενίσχυση της παρουσίας της ελληνικής κοινότητας στον διεθνή διάλογο για την ελεύθερη γνώση.

Μετά από 19 χρόνια συμμετοχής στα εγχειρήματα του Wikimedia ήρθε επιτέλους το πλήρωμα του χρόνου για να συμμετάσχω στην πρώτη μου Wikimania. Για όσους δεν το γνωρίζουν η Wikimania είναι ετήσια συγκέντρωση χρηστών των εγχειρημάτων Wikimedia, η οποία διεξάγεται κάθε χρόνο σε άλλη χώρα. Η φετινή διοργάνωση έγινε στο Παρίσι και διήρκησε από τις 21 έως και τις 25 Ιουλίου.

Έχοντας κατορθώσει να πάρω υποτροφία ταξίδεψα στο Παρίσι έτοιμος για νέες εμπειρίες. Στις 20 του μήνα μία μέρα πριν το κύριο κομμάτι της διοργάνωσης είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ, μαζί με άλλους 20 περίπου Βικιπαιδιστές, τα κεντρικά γραφεία της Unesco στο Παρίσι. Η ξενάγηση ήταν μία σημαντική εμπειρία καθώς πρόκειται για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον από αρχιτεκτονικής άποψης κτίριο με εξαιρετικά έργα τέχνης στο εσωτερικό του.

Την επόμενη ημέρα υπήρχαν ορισμένες προκαταρκτικές συναντήσεις. Εγώ είχα προσκληθεί και συμμετείχα στην συνάντηση των χρηστών με εκτεταμένα δικαιώματα. Εκεί είχα την ευκαιρία να γνωρίσω χρήστες από όλο τον κόσμο, πολλοί από τους οποίους μετρούν σχεδόν δύο δεκαετίες συμμετοχής στα εγχειρήματα.

Στις 22 Ιουλίου ξεκίνησε το κατεξοχήν μέρος του προγράμματος. Εκεί κατάλαβα και τον όγκο της συνάντησης, καθώς οι συμμετέχοντες ήταν εκατοντάδες. Έχω συμμετάσχει ξανά σε συναντήσεις στο εξωτερικό αλλά ποτέ σε κάτι τόσο μεγάλο. Από τα ελληνικά εγχειρήματα συμμετείχαν επίσης ο Μάριος Μαγιολαδίτης και ο Νίκος Λυκομήτρος, αμφότεροι μέλη του Wikimedia Community User Group Greece.

Η πρώτη παρουσίαση που επέλεξα να παρακολουθήσω είχε τίτλο “How to Use Wikipedia Offline: Offline Access Tools and Use Cases”, και είχε θέμα τη δυνατότητα επεξεργασίας στη Βικιπαίδεια σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει δυνατότητα σύνδεσης στο διαδίκτυο, κάτι σπάνιο για ορισμένες χώρες όπως η Ελλάδα, όχι όμως και τόσο για κάποιες άλλες. Στη συνέχεια επέλεξα την παρουσίαση “Zero-budget programs you could start tomorrow”, από τον Asaf Bartov. Ο εισηγητής παρουσίασε δράσεις προώθησης των εγχειρημάτων Wikimedia οι οποίες μπορούν να υλοποιηθούν με μηδενικό ή ελάχιστο κόστος. Ακολούθησε η παρουσίαση “Writing contests with prizes, a way to exchange knowledge with distant countries – the Italian collaboration with Persian and Russian communities”, όπου παρουσιάστηκε η συνεργασία μεταξύ τριών διαφορετικών κοινοτήτων και τα μαθήματα που προέκυψαν από αυτή.

Μετά το γεύμα σειρά είχαν τα “Lightning Talks”, παρουσιάσεις στις οποίες δίνεται περιορισμένος χρόνος μερικών λεπτών στους εισηγητές για να παρουσιάσουν το θέμα τους. Η ημέρα έκλεισε με την επίσημη τελετή έναρξης στην οποία έγινε και η ανακοίνωση των Βικιπαιδιστών της χρονιάς, χρηστών δηλαδή που διακρίθηκαν για την έως τώρα συμμετοχή τους στο κίνημα, και του καθιερωμένου πάρτι.

Την τρίτη μέρα την ξεκίνησα με την παρουσίαση “From Pause to Progress: An Affiliate Recognition, Health, and Readiness Clinic”, η θεματολογία της οποία είχε να κάνει με τις προδιαγραφές και τη διαδικασία αναγνώρισης μία ομάδας χρηστών από το Ίδρυμα Wikimedia. Συνέχισα με την παρουσίαση “Adding and Managing Structured Data on Wikimedia Commons” με τον PMG. Η παρουσίαση είχε να κάνει με την εφαρμογή των εκτεταμένων δεδομένων. Στη διάρκεια της παρουσίασης ο χρήστης έκανε τη δέκα εκατομμυριοστή επεξεργασία του.

Ακολούθησε γεύμα και αμέσως μετά η παρουσίαση “Cyber Smart I 10 Essential Security Practices for Wikipedians”, στην οποία δόθηκε έμφαση σε τεχνικές ασφάλειας κατά την πλοήγηση στο διαδίκτυο. Η ημέρα έκλεισε και πάλι με εξαιρετικά ενδιαφέρουσες “Loghtning Talks”.

Την Παρασκευή επέλεξα αρχικά με το πάνελ “From Online Safety Laws to Movement Lessons: What Brazil, Australia, and the UK Teach Us About Influencing Policy”, στο οποίο συζητήθηκαν θέματα σχετικά με την αλληλεπίδραση του κινήματος με την πολιτική και τη νομοθεσία. Στη συνέχεια παρακολούθησα ένα ακόμη πάνελ με τίτλο “State of Wikimedia & AI 2026: Freedom, Equity, Reliability at a Crossroad”, με θεματολογία του το μείζον θέμα της τεχνητής νοημοσύνης. Κατά τη διάρκεια του γεύματος συμμετείχα σε μία συνάντηση Βικιπαιδιστών από τη Μεσόγειο.

Το απόγευμα παρακολούθησα την παρουσίαση “Maximizing the effects of Wikisource workshops about women writers”, στην οποία έκανα και την εθελοντική μου «βάρδια», υποχρεωτική για όλους τους υποτρόφους, βοηθώντας στην αίθουσα. Η παρουσίαση είχε να κάνει με τη Βικιθήκη και την ενίσχυση των αποτελεσμάτων των εργαστηρίων για γυναίκες συγγραφείς. Η εθελοντική μου συνεισφορά συνεχίστηκε και στην επόμενη παρουσίαση με τίτλο “Wikiexpeditions training: How to conduct outdoor activities aimed at exploring and documenting local places?” και θέμα τις Βικεξορμήσεις. Οι Βικιεξορμήσεις αποτελούν εξορμήσεις – εκδρομές Βικιπαιδιστών με σκοπό τον εμπλουτισμό των εγχειρημάτων με φωτογραφίες.

Στη συνέχεια συμμετείχα στο “CEE Meeting”, συνάντηση των Βικιπαιδιστών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης που βρίσκονταν στο Παρίσι. Ακολούθησαν δύο ενδιαφέρουσες δραστηριότητες. Αρχικά το Wiki Fashion Show με παρουσιαστή τον Richard Knipel. Βικιπαιδιστές και Βικιπαιδίστριες παρελαύνουν στην «πασαρέλα» φορώντας ρούχα τα οποία έχουν αποκτήσει κατά τις διάφορες συναντήσεις τις οποίες έχουν παρευρεθεί ανά τα έτη. Στη συνέχεια είχαμε το καραόκε όπου θαρραλέοι συμμετέχοντες πήραν το μικρόφωνο και διασκέδασαν.

Και σιγά σιγά χωρίς να το πολυκαταλάβω ξημέρωσε η τελευταία μέρα της συνάντησης, την οποία ξεκίνησα με την παρουσίαση “Learn and share. Nurturing neutrality on our projects”  με τον Kaarel Vaidla. Στην παρουσίαση του ο εισηγητής έθιξε το θέμα της ουδετερότητας και τις εκδοχές της μεταξύ των εγχειρημάτων. Στη συνέχεια παρακολούθησα το πάνελ “Offline Hands On, a panel-led workshop on the challenges of enabling Access to Free Knowledge”, στο οποίο συζητήθηκαν οι προκλήσεις της προώθησης της ελεύθερης γνώσης σε απομακρυσμένες περιοχές.

Έπειτα από το τελευταίο γεύμα παρακολούθησα την απονομή των “Coolest Tool Awards” και στη συνέχεια μία σειρά “Lightning Talks” με τίτλο “Unpopular Opinions & Wild Ideas”, όπου χρήστες παρουσίασαν «τρελές» ή τουλάχιστον ανορθόδοξες ιδέες τους.

Και ξαφνικά ήρθε η ώρα για την τελετή λήξης της διοργάνωσης, όπου δόθηκε και η σκυτάλη στους επόμενους Χιλιανούς διοργανωτές, και για την ομαδική φωτογραφία. Στον εξωτερικό χώρο όπου έλαβε χώρα η φωτογράφιση, φτιαχνόταν καθόλη σχεδόν τη διάρκεια της ημέρας ένα γιγάντιο παζλ με το λογότυπο της Βικιπαίδειας, όπου κάθε συμμετέχοντας μπορούσε να τοποθετήσει από ένα κομμάτι. Ακολούθησε ένα αποχαιρετιστήριο πάρτι.

Η εμπειρία μου από την πρώτη μου Wikimania είναι πραγματικά αξιομνημόνευτη. Εκατοντάδες εθελοντές από όλος τον κόσμο συγκεντρώθηκαν για να ανταλλάξουν απόψεις και εμπειρίες και να γνωριστούν από κοντά. Και όλοι μοιράζονται το ίδιο όραμα. Και αυτή τη φορά το αισθάνθηκα πολύ περισσότερο από άλλες μου συναντήσεις. Εύχομαι να καταφέρω σύντομα να ξαναβρεθώ σε μία ανάλογη διοργάνωση.

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πόσα χωριά, ιστορικά μνημεία, εκκλησίες, παραδοσιακές βρύσες ή τοπικές υποδομές στην Ελλάδα δεν διαθέτουν ούτε μία φωτογραφία στη Βικιπαίδεια ή παραμένουν αχαρτογράφητα στους ψηφιακούς χάρτες;

Με μεγάλη χαρά ανακοινώνουμε την έναρξη του προγράμματος «Βικιεξορμήσεις» (Wikiexpeditions Greece)! Πρόκειται για μια νέα, εξωστρεφή δράση που συνδυάζει την επιτόπια εξερεύνηση με τα ανοικτά δεδομένα, στοχεύοντας στη συστηματική τεκμηρίωση υποεκπροσωπούμενων περιοχών της χώρας μας.

Μικρές ομάδες εθελοντών θα ακολουθήσουν διαδρομές πολλών χιλιομέτρων, σχεδιασμένες από πριν, προκειμένου να φωτογραφήσουν, να καταγράψουν, να χαρτογραφήσουν χωριά για τα οποία υπάρχει πολύ μικρή κάλυψη, στη Βικιπαίδεια και στο OpenStreetMap.

Τι είναι οι Βικιεξορμήσεις;

Οι Βικιεξορμήσεις βασίζονται σε ένα επιτυχημένο μοντέλο που εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές χώρες της Ευρώπης. Δεν πρόκειται απλώς για μια φωτογραφική εκδρομή, αλλά για έναν πλήρη κύκλο τεκμηρίωσης του ανθρωπογενούς χώρου.

Μικρές ομάδες εθελοντών θα ακολουθήσουν διαδρομές σχεδιασμένες από πριν προκειμένου να φωτογραφήσουν, να καταγράψουν, να χαρτογραφήσουν χωριά για τα οποία υπάρχει πολύ μικρή κάλυψη, στη Βικιπαίδεια και στο OpenStreetMap.

Μέσα από οργανωμένες αποστολές στο πεδίο και συντονισμένη δουλειά από το σπίτι, συνδέουμε ταυτόχρονα τέσσερα σπουδαία ανοικτά εγχειρήματα:

• Βικιπαίδεια: Δημιουργία και εμπλουτισμός λημμάτων για οικισμούς, ιστορία και αξιοθέατα.
• Wikimedia Commons: Συλλογή ελεύθερου φωτογραφικού υλικού, πανοραμάτων 360° και εναέριων λήψεων.
• Wikidata: Δημιουργία και σύνδεση δομημένων δεδομένων για κάθε σημείο ενδιαφέροντος.
• OpenStreetMap (OSM): Λεπτομερής επιτόπια χαρτογράφηση δρόμων, μονοπατιών και υποδομών.

Υπάρχει ένας ρόλος για όλες και όλους!

Η επιτυχία μιας Βικιεξόρμησης βασίζεται στην ομαδική δουλειά και δεν απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις για να ξεκινήσει κανείς. Μπορείτε να συμμετάσχετε ενεργά με δύο τρόπους:

1. Διαδικτυακά (Online): Από την άνεση του σπιτιού σας! Αναλύουμε δεδομένα, εντοπίζουμε κενά με εξειδικευμένα εργαλεία, προετοιμάζουμε τους χάρτες πριν την αποστολή, ενημερώνουμε λήμματα στη Βικιπαίδεια, κατηγοριοποιούμε το φωτογραφικό υλικό, διασυνδέουμε Βικιπαίδεια, Wikidata, Commons, OpenStreetMap.
2. Στο Πεδίο (Offline): Συμμετοχή στις ομάδες αποστολής! Ρόλοι όπως οδηγοί, πλοηγοί, φωτογράφοι, χειριστές καμερών 360°/drone και επιτόπιοι χαρτογράφοι συνεργάζονται για την ασφαλή και αποτελεσματική καταγραφή της περιοχής.

Κάντε το πρώτο βήμα: 1ο Διαδικτυακό Εργαστήριο (Webinar)

Για να προετοιμαστούμε κατάλληλα ενόψει της πρώτης μας πιλοτικής εξόρμησης, διοργανώνουμε το 1ο Εισαγωγικό Webinar, την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου στις 20:30.

Το εργαστήριο απευθύνεται σε όλους —από απόλυτα αρχάριους έως έμπειρους συνεισφέροντες— και περιλαμβάνει:

• Εισαγωγή στις Βικιεξορμήσεις: Το όραμα, η δομή και πώς μπορείτε να εμπλακείτε.
• Εκπαίδευση στα Wikidata: Πώς εντοπίζουμε κενά και πώς καταχωρίζουμε δομημένες πληροφορίες.
• Χαρτογράφηση στο OpenStreetMap: Βασικές αρχές επιτόπιας απογραφής και διασύνδεση δεδομένων με τα Wikidata.

Πώς να παρακολουθήσετε:

Σελίδα εγχειρήματος: Διαβάστε αναλυτικά το πλάνο στη σελίδα Βικιπαίδεια:Βικιεξορμήσεις και δηλώστε τη συμμετοχή σας στο πρώτο Διαδικτυακό Εργαστήριο: Εισαγωγή στις Βικιεξορμήσεις, Wikidata και OpenStreetMap

Ελάτε να γίνετε μέρος μιας δυναμικής ομάδας που κάνει τη γνώση για τον τόπο μας πιο ανοικτή, προσβάσιμη και ακριβή για όλους!

Σας περιμένουμε!

Του Μάριου Μαγιολαδίτη (User: magioladitis)
Παρίσι, Γαλλία, 21–25 Ιουλίου 2026

1. Εισαγωγή

Από τις 21 έως τις 25 Ιουλίου 2026 πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι η Wikimania 2026, η ετήσια παγκόσμια συνάντηση της κοινότητας Wikimedia. Η διοργάνωση συνέπεσε με τη συμπλήρωση 25 χρόνων λειτουργίας της Wikipedia και ανέδειξε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το οικοσύστημα της ελεύθερης γνώσης σε μια περίοδο έντονων τεχνολογικών, κοινωνικών και θεσμικών αλλαγών.

Συμμετείχα στη διοργάνωση με πλήρη υποτροφία, ως μακροχρόνιος συνεισφέρων στα εγχειρήματα Wikimedia. Η υποτροφία επέτρεψε την παρουσία μου στις εργασίες του συνεδρίου και τη συμμετοχή μου στις παράλληλες δραστηριότητες δικτύωσης και συνεργασίας.

Η παρουσία μου εντάσσεται στη διαχρονική συμμετοχή μου στο διεθνές κίνημα Wikimedia, στις δράσεις ανάπτυξης κοινοτήτων, στη διοργάνωση συνεδρίων και εκπαιδευτικών εκδηλώσεων και στην αξιοποίηση των ανοικτών τεχνολογιών και της ελεύθερης γνώσης.

Βασικοί άξονες ενδιαφέροντός μου στη διοργάνωση ήταν η διεθνής δικτύωση των κοινοτήτων, η οργανωτική εξέλιξη του κινήματος, η εκπαίδευση, η τεχνητή νοημοσύνη, τα δικαιώματα των έμπειρων χρηστών και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας μεταξύ διοργανωτών συνεδρίων.

2. Βασικά στοιχεία και οργανωτικό πλαίσιο

Η Wikimania 2026 συνδιοργανώθηκε από τη Wikimedia France, το δίκτυο WikiFranca και το Wikimedia Foundation.

Το επίσημο θέμα της διοργάνωσης ήταν «Liberté, Équité, Fiabilité», δηλαδή Ελευθερία, Ισότητα στην πρόσβαση και Αξιοπιστία.

Η διοργάνωση συγκέντρωσε περισσότερες από 1.200 διά ζώσης συμμετοχές, σύμφωνα με την ενημέρωση των διοργανωτών, και περισσότερες από 2.000 διαδικτυακές εγγραφές, επιτρέποντας την επικοινωνία μεταξύ εθελοντών, στελεχών και εκπροσώπων του κινήματος από διαφορετικές χώρες.

Οι θεματικές ενότητες περιλάμβαναν το μέλλον της Wikipedia, την αξιοπιστία της πληροφορίας, την τεχνητή νοημοσύνη, τη διακυβέρνηση του κινήματος, τη διεθνή συνεργασία, την εκπαίδευση και την ανάπτυξη τεχνολογικών εργαλείων.

3. Συμμετοχή στο πλαίσιο της διεθνούς κοινότητας

Ένας από τους σημαντικότερους λόγους συμμετοχής μου ήταν η δυνατότητα άμεσης επαφής με εθελοντές και οργανωτικές δομές του κινήματος Wikimedia.

Η θέση μου ως Προέδρου της ελληνικής ομάδας χρηστών καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την παρακολούθηση των εξελίξεων που επηρεάζουν τις αναγνωρισμένες ομάδες, τα παραρτήματα, τα περιφερειακά hubs και τους μηχανισμούς χρηματοδότησης.

Η συμμετοχή στη Wikimania προσέφερε το κατάλληλο πλαίσιο για την ανταλλαγή εμπειριών σχετικά με τη βιωσιμότητα των οργανώσεων, τη συνεργασία εθελοντών, τη διοργάνωση δράσεων και την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας μικρότερων κοινοτήτων.

Κατά το χρονικό διάστημα του συνεδρίου βρίσκονταν σε εξέλιξη συζητήσεις σχετικά με το οργανωτικό οικοσύστημα Wikimedia, τις προϋποθέσεις αναγνώρισης των οργανώσεων και το πλαίσιο χρηματοδότησής τους.

Η συγκεκριμένη διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Κοινότητα Βικιπαιδιστών Ελλάδας, καθώς τυχόν αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν τον σχεδιασμό δράσεων, την αναγνώριση των ομάδων χρηστών και τις δυνατότητες αξιοποίησης πόρων.

Μετά το συνέδριο, η συζήτηση συνεχίστηκε μέσω επίσημων διαδικασιών διαβούλευσης και ενημέρωσης των οργανώσεων.

Για την Παρασκευή 24 Ιουλίου, στις 13:30–14:30, είχε προγραμματιστεί ειδική συνάντηση προέδρων οργανώσεων Wikimedia.

Η συνάντηση απευθυνόταν σε προέδρους, αντιπροέδρους και εκπροσώπους διοικητικών συμβουλίων, προσφέροντας ευκαιρία οριζόντιας επικοινωνίας μεταξύ οργανωτικών σχημάτων.

Για την ελληνική κοινότητα, η σημασία τέτοιων συναντήσεων βρίσκεται στη δυνατότητα ανταλλαγής πρακτικών οργάνωσης, παρουσίασης εμπειριών από την Ελλάδα και ανάπτυξης σταθερότερων διεθνών επαφών.

3. Συνάντηση χρηστών με αυξημένα δικαιώματα

Στις 21 Ιουλίου διοργανώθηκε προσυνεδριακή συνάντηση χρηστών με αυξημένα δικαιώματα, όπως διαχειριστών, CheckUsers και Oversighters.

Έλαβα προσωπική πρόσκληση συμμετοχής λόγω της εμπειρίας και της δραστηριότητάς μου στα εγχειρήματα Wikimedia.

Η συνάντηση αφορούσε μια ομάδα χρηστών με ιδιαίτερες ευθύνες στην τεχνική και κοινοτική λειτουργία των εγχειρημάτων.

Τα θέματα αυτής της κοινότητας συνδέονται με τη διαχείριση δύσκολων υποθέσεων, τη συνεργασία μεταξύ έμπειρων εθελοντών, την εμπιστοσύνη στις διαδικασίες και την υποστήριξη χρηστών που αναλαμβάνουν επιπλέον καθήκοντα.

Η εμπειρία μου από την ελληνική και την αγγλική Wikipedia καθιστά αυτή τη θεματική ιδιαίτερα συναφή με το πεδίο της εθελοντικής μου δραστηριότητας.

Στο τέλος της συνάντησης ανακοινώθηκε και η απόφαση δειξαγωγής συνεδρίου αποκλειστικά για χρήστες με αυξημένα δικαιώματα που θα πραγματοποιθεί το Δεκέμβρη στην Πορτογαλία.

4. Περιφερειακή συνεργασία και Wikimedia CEE Hub

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο ολοκλήρωσης των εκλογικών διαδικασιών για τη Steering Committee του Wikimedia CEE Hub.

Στις 24 Ιουλίου ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των εκλογών. Παρακολούθησα τη σχετική αλληλογραφία και συμμετείχα στη συζήτηση που ακολούθησε, επισημαίνοντας την ανάγκη οι οργανωτικοί μηχανισμοί να διευκολύνουν την ουσιαστική εθελοντική δραστηριότητα.

Η λειτουργία του CEE Hub έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς συνδέει κοινότητες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, διευκολύνοντας ανταλλαγές εμπειρίας, ανάπτυξη συνεργασιών και κοινές πρωτοβουλίες.

Για τη Wikimedia Community User Group Greece, η διατήρηση ενεργής σχέσης με τις περιφερειακές δομές μπορεί να συνεισφέρει στον καλύτερο σχεδιασμό μελλοντικών εκδηλώσεων, στην ανάπτυξη συνεργασιών και στη συμμετοχή στον στρατηγικό διάλογο του κινήματος.

5. Μεσογειακή συνεργασία

Για τις 24 Ιουλίου οργανώθηκε Mediterranean Meetup, μια πρωτοβουλία δικτύωσης εθελοντών και οργανώσεων από χώρες της Μεσογείου.

Είχα λάβει προσωπική πρόσκληση από μέλος της οργανωτικής πρωτοβουλίας, με παράλληλη προτροπή να κοινοποιήσω τη συνάντηση και σε άλλους Wikimedians της περιοχής.

Η θεματική της συνάντησης περιλάμβανε τη συνεργασία σε διεθνείς φωτογραφικούς διαγωνισμούς, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, την προστασία του πολιτιστικού και φυσικού περιβάλλοντος και την ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων.

Η Μεσόγειος αποτελεί γεωγραφικό και πολιτιστικό πεδίο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική κοινότητα Wikimedia.

Πρωτοβουλίες όπως το Wiki Loves Monuments, το Wiki Loves Earth και οι δράσεις τεκμηρίωσης της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς προσφέρουν συγκεκριμένα πεδία στα οποία μπορούν να αναπτυχθούν διεθνείς συνεργασίες.

Από τη συνάντηση προέκυψε και η συμμετοχή της ελληνικής κοινότητας στην δράση Wiki Loves Food η οποία ξεκίνησε με πρωτοβουλία της κοινότητας αλβανόφωνων βικιπαιδιστών.

6. Διοργάνωση συνεδρίων και ανταλλαγή εμπειρίας

Στις 25 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε η συνεδρία «Wikimedia Conferences and Events: Learning and Sharing».

Είχα λάβει προσωπική πρόσκληση από την οργανωτική ομάδα του Wikimedia Foundation.

Η συνεδρία σχεδιάστηκε ως εργαστήριο ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ προηγούμενων, ενεργών και μελλοντικών διοργανωτών εκδηλώσεων Wikimedia.

Οι βασικές θεματικές της περιλάμβαναν:

• Τον αντίκτυπο των συνεδρίων στις κοινότητες.
• Την ασφάλεια και την προστασία των συμμετεχόντων.
• Τον σχεδιασμό συμπεριληπτικών εκδηλώσεων.
• Τη χρησιμότητα υβριδικών και διαδικτυακών μορφών.
• Τη μεταφορά οργανωτικής τεχνογνωσίας μεταξύ διοργανωτών.

Η συγκεκριμένη δραστηριότητα σχετιζόταν άμεσα με τη συμμετοχή μου στη διοργάνωση του Wikimedia CEE Meeting 2025 στη Θεσσαλονίκη και με τη γενικότερη εμπλοκή μου σε εκπαιδευτικές και τεχνολογικές εκδηλώσεις στην Ελλάδα.

Η αξιοποίηση οργανωτικών πρακτικών από διαφορετικές κοινότητες μπορεί να ενισχύσει τον σχεδιασμό μελλοντικών διεθνών και εθνικών δραστηριοτήτων.

7. Wikimedia και εκπαίδευση

Η αξιοποίηση των εγχειρημάτων Wikimedia στην εκπαίδευση υπήρξε μία από τις βασικές θεματικές της Wikimania 2026.

Στις 22 Ιουλίου συμμετείχα στη συζήτηση «AI and Wikipedia in Education: Opportunities, Ethics, and Equity in Practice».

Στις 24 Ιουλίου συμμετείχα επίσης στο εργαστήριο «Using Wikimedia in Education: A Practical Workshop by the EduWiki Hub».

Οι συγκεκριμένες δραστηριότητες ανέδειξαν ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα του εκπαιδευτικού μου ενδιαφέροντος:

• Την κριτική αξιολόγηση πηγών.
• Την ανάπτυξη ψηφιακού γραμματισμού.
• Τη χρήση της Wikipedia ως εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.
• Την αξιοποίηση των Wikidata και Wikimedia Commons.
• Τη σχέση μεταξύ ανθρώπινης συνεισφοράς και παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης.

Οι σχετικές συζητήσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα, ιδίως όταν η Wikipedia αντιμετωπίζεται όχι απλώς ως πηγή πληροφοριών, αλλά ως περιβάλλον συνεργατικής παραγωγής, ελέγχου και τεκμηρίωσης της γνώσης.

8. Τεχνολογία και Wikimania Hackathon

Η διοργάνωση περιλάμβανε δραστηριότητες τεχνικής συνεργασίας και επίλυσης προβλημάτων μέσω του Wikimania Hackathon και των Team Challenges.

Ως υπότροφος έλαβα ενημέρωση σχετικά με τις εθελοντικές βάρδιες υποστήριξης του Hackathon, τη λειτουργία των χώρων και τον επιμερισμό αρμοδιοτήτων.

Η διοργάνωση τέτοιων δραστηριοτήτων έχει ιδιαίτερη σημασία για το κίνημα Wikimedia, καθώς ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ προγραμματιστών, έμπειρων χρηστών, σχεδιαστών εργαλείων και άλλων εθελοντών.

Η σύνδεση της τεχνικής εργασίας με τις πραγματικές ανάγκες των κοινοτήτων αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη των εγχειρημάτων.

9. Επαφή με θεσμούς και πολιτιστικές δραστηριότητες

Στο πλαίσιο των παράλληλων δραστηριοτήτων της Wikimania 2026 είχε προγραμματιστεί επίσκεψη στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση (Assemblée Nationale). Η συμμετοχή μου στην επίσκεψη είχε επιβεβαιωθεί από τους διοργανωτές για την Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026, με προγραμματισμένη ξενάγηση από τις 14:30 έως τις 16:00. Η συγκεκριμένη δραστηριότητα εντασσόταν στις επισκέψεις συνεργατών και πολιτιστικού ενδιαφέροντος που συνόδευαν το βασικό πρόγραμμα της Wikimania. Η επαφή της κοινότητας Wikimedia με δημόσιους θεσμούς συνδέεται με τον ευρύτερο διάλογο για την πρόσβαση στη γνώση, τη διατήρηση της πολιτιστικής και ιστορικής πληροφορίας και τον ρόλο των ανοικτών ψηφιακών εγχειρημάτων στη σύγχρονη κοινωνία.

Στην επίσκεψη μου στο Παρίσι είχα επίσης την ευκαιρία να δω πώς είναι και ο Ευρωπαϊκός Διαστημικός Σταθμός καθώς και τεχνολογίκα επιτεύγματα στην διαστημική τεχνολογία

Και επειδή όλοι βάζουμε ένα κομμάτι στην παγκόσμια γνώση, κάθε συνεισφορά στην Βικιπαίδεια είναι συνεισφορά στην ανθρωπότητα, είναι προσφορά στην παγκόσμια γνώση. Συμβολικά όλοι οι βικιπαιδιστές που βρεθήκαμε στο Παρίσι συμπληρώσαμε ένα τεράστιο παζλ τιμώντας τα 25 χρόνια της Βικιπαίδεια. 25 χρόνια προσφοράς στην εκπαίδευση, στην γνώση, για μια κοινωνία όπου όλοι και όλες θα έχουν ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση. Για μια κοινωνία που ο καθένας θα απολαμβάνει τον πλούτο που παράγει.

10. Αξιολόγηση της συμμετοχής, μελλοντικές δράσεις και συμπεράσματα

Η Wikimania 2026 αποτέλεσε σημαντική ευκαιρία ενημέρωσης και διεθνούς δικτύωσης.

Η συμμετοχή μου συνδέθηκε με τέσσερα βασικά πεδία: την εκπροσώπηση της ελληνικής κοινότητας, τη θεσμική λειτουργία του κινήματος, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και τη διασύνδεση Wikimedia, εκπαίδευσης και νέων τεχνολογιών.

Ιδιαίτερη σημασία είχε η δυνατότητα παρακολούθησης των συζητήσεων για τη μελλοντική οργανωτική δομή του Wikimedia, τη θέση των μικρότερων κοινοτήτων και τους μηχανισμούς υποστήριξης των εθελοντικών οργανώσεων.

Παράλληλα, η παρουσία σε μία διοργάνωση με τόσο ευρύ διεθνή χαρακτήρα δημιούργησε ένα πλαίσιο επαφών που μπορεί να αξιοποιηθεί σε επόμενες δράσεις της ελληνικής κοινότητας.

Η εμπειρία της Wikimania μπορεί να αξιοποιηθεί με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες.

Πρώτον, με συστηματική ενημέρωση της ελληικής Κοινότητας για τις αλλαγές που συζητούνται σχετικά με τις οργανώσεις του κινήματος και το χρηματοδοτικό πλαίσιο.

Δεύτερον, με ενίσχυση της συνεργασίας με το Wikimedia CEE Hub και με κοινότητες της Μεσογείου, ιδιαίτερα σε προγράμματα φωτογραφικής και πολιτιστικής τεκμηρίωσης.

Τρίτον, με αξιοποίηση της εμπειρίας από διεθνή συνέδρια για τη βελτίωση της οργάνωσης εκδηλώσεων στην Ελλάδα, με έμφαση στην αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια, τη συμπερίληψη και τον μετρήσιμο αντίκτυπο.

Τέταρτον, με ανάπτυξη νέων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων γύρω από την Wikipedia, τα Wikidata και τον κριτικό γραμματισμό στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.

Πέμπτον, με ενθάρρυνση περισσότερων Ελλήνων εθελοντών να συμμετέχουν σε διεθνείς διαβουλεύσεις, ομάδες εργασίας και διαδικασίες διαμόρφωσης στρατηγικής.

Η συμμετοχή μου στη Wikimania 2026 στο Παρίσι εντάσσεται σε μια μακροχρόνια προσπάθεια ενίσχυσης της παρουσίας της ελληνικής κοινότητας Wikimedia στον διεθνή διάλογο για την ελεύθερη γνώση.

Το συνέδριο ανέδειξε ότι, 25 χρόνια μετά τη δημιουργία της Wikipedia, η λειτουργία των εγχειρημάτων Wikimedia απαιτεί όχι μόνο τεχνική ανάπτυξη, αλλά και ισχυρές κοινότητες εθελοντών, αποτελεσματικούς μηχανισμούς συνεργασίας, οργανωτική διαφάνεια και συνεχή επένδυση στην αξιοπιστία της πληροφορίας.

Για την ελληνική κοινότητα, το σημαντικότερο ζητούμενο είναι η μετατροπή των διεθνών επαφών και της εμπειρίας σε πρακτικές δράσεις, συνεργασίες και νέες ευκαιρίες συμμετοχής.

Η Wikimania 2026 αποτέλεσε, συνεπώς, ένα σημαντικό σημείο αναφοράς για τη συνέχιση και διεύρυνση της δραστηριότητάς μου στο παγκόσμιο κίνημα Wikimedia.

Φέτος το Voxxed Days Thessaloniki κλείνει 10 χρόνια παρουσίας στην πόλη, και το Wikimedia User Group Greece υποστηρίζει με χαρά τη φετινή επετειακή διοργάνωση. Το καθιερωμένο ραντεβού των developers δίνεται για τις 20 και 21 Νοεμβρίου 2026 στο Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Βελλίδης».

Τι περιλαμβάνει το φετινό πρόγραμμα: Ομιλίες και mini-workshops θα τρέχουν παράλληλα σε τρεις αίθουσες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για εμάς έχει, φυσικά, το Community Corner, ο χώρος όπου συναντιούνται παραδοσιακά οι τεχνολογικές κοινότητες της πόλης και κάνουν networking.

Επιπλέον, η φετινή διοργάνωση εισάγει δύο νέες δράσεις:

• Το University Showcase, όπου φοιτητές θα παρουσιάσουν τα projects τους στο κοινό και σε εταιρείες.
• Το Startup Alley, έναν χώρο δικτύωσης ειδικά για νεοφυείς επιχειρήσεις. Παράλληλα, θα λειτουργεί ξανά το Mentorship Hub για καθοδήγηση καριέρας.

Θα χαρούμε να τα πούμε από κοντά!

Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα θα βρείτε στο: thessaloniki.voxxeddays.com

Ξεκινά την 1η Οκτωβρίου 2026 ο διεθνής φωτογραφικός διαγωνισμός Wiki Loves Monuments, ο οποίος πραγματοποιείται και στην Ελλάδα από το 2016, προσκαλώντας όλους να φωτογραφίσουν μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς και να μοιραστούν τις εικόνες τους με όλο τον κόσμο.

Η φετινή διοργάνωση διαρκεί από την 1η έως και την 31η Οκτωβρίου 2026. Διαβάστε περισσότερα για το πώς μπορεί κάποιος να πάρει μέρος, τους κανόνες, μάθετε για τα βραβεία, λύστε τις απορίες σας, δείτε τις διαγωνιστικές τοποθεσίες και τον κωδικό τους στον κατάλογο μνημείων και τόπων και ανεβάστε φωτογραφίες από μνημεία, κτίρια, και τόπους της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Το Wiki Loves Monuments είναι ένας διεθνής διαγωνισμός φωτογραφίας με επίκεντρο τα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς. Διοργανώνεται από παραρτήματα και ομάδες χρηστών του Wikimedia και έχει εξελιχθεί σε μια παγκόσμια δράση που συνδέει τη φωτογραφία με την ελεύθερη γνώση.

Το Wiki Loves Monuments απευθύνεται σε όλους: από τους αναγνώστες και χρήστες της Wikipedia μέχρι επαγγελματίες φωτογράφους και λάτρεις της φωτογραφίας. Οι συμμετέχοντες φωτογραφίζουν ιστορικά μνημεία και άλλους χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς και ανεβάζουν τις φωτογραφίες τους στα Wikimedia Commons. Οι εικόνες που συγκεντρώνονται εκεί μπορούν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν ελεύθερα στη Wikipedia και σε άλλες εφαρμογές της ελεύθερης γνώσης, συμβάλλοντας στην καλύτερη τεκμηρίωση και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Δεν χρειάζεται κάποιος να είναι επαγγελματίας για να πάρει μέρος. Αρκεί μια φωτογραφική μηχανή ή ένα κινητό τηλέφωνο, διάθεση για εξερεύνηση και η επιθυμία να απαθανατίσει ένα κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς και να το μοιραστεί με την παγκόσμια κοινότητα. Μέσα από τη συμμετοχή τους, οι φωτογράφοι συμβάλλουν στη δημιουργία μιας μεγάλης, ελεύθερα προσβάσιμης συλλογής εικόνων που μπορεί να αξιοποιηθεί από τη Wikipedia, εκπαιδευτικούς, ερευνητές, δημιουργούς και το ευρύ κοινό.

Το Wiki Loves Monuments στην Ελλάδα πραγματοποιείται υπό την επίβλεψη του Wikimedia Community User Group Greece.

Η φετινή διοργάνωση αποτελεί μια ακόμη ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τα μνημεία και τους ιστορικούς τόπους της χώρας, να τα φωτογραφίσουμε και να συμβάλουμε στην ψηφιακή καταγραφή και ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Σημαντικός αριθμός φωτογραφιών που αναδεικνύουν τη φυσική κληρονομιά και τις προστατευόμενες περιοχές της Ελλάδας μεταφορτώθηκε στα Wikimedia Commons στο πλαίσιο του ελληνικού σκέλους του Wiki Loves Earth 2026, του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού που πραγματοποιείται σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο.

Το Wiki Loves Earth έχει ως στόχο να αναδείξει, μέσα από τη φωτογραφία, τη φυσική κληρονομιά του πλανήτη και να εμπλουτίσει τα Wikimedia Commons με ελεύθερα διαθέσιμο φωτογραφικό υλικό. Οι συμμετέχοντες καλούνται να φωτογραφίσουν προστατευόμενες περιοχές, φυσικά τοπία, φυσικά μνημεία και άλλα χαρακτηριστικά στοιχεία της φύσης.

Στο ελληνικό σκέλος του διαγωνισμού, φωτογράφοι από όλη την Ελλάδα κατέγραψαν με τον φακό τους μοναδικά τοπία και περιοχές ιδιαίτερης φυσικής αξίας. Οι συμμετοχές συμβάλλουν στην καλύτερη τεκμηρίωση και προβολή του φυσικού πλούτου της χώρας, ενώ παράλληλα το υλικό διατίθεται ελεύθερα μέσω των Wikimedia Commons.

Το Wiki Loves Earth 2026 στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε και φέτος με την υποστήριξη και επίβλεψη του Wikimedia Community User Group Greece.

Η διαδικασία αξιολόγησης ολοκληρώθηκε με την ανάδειξη των 10 νικητριών εικόνων του ελληνικού σκέλους. Οι φωτογραφίες ξεχώρισαν για την ποιότητα, την πρωτοτυπία και τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνουν τη μοναδικότητα της ελληνικής φύσης.

Οι δέκα νικήτριες εικόνες έχουν ήδη προκριθεί και υποβληθεί στον διεθνή διαγωνισμό, όπου θα εκπροσωπήσουν την Ελλάδα ανάμεσα στις κορυφαίες συμμετοχές από τις χώρες που συμμετέχουν στη διοργάνωση.

Το Wiki Loves Earth αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την προβολή της φυσικής κληρονομιάς της Ελλάδας σε διεθνές επίπεδο. Μέσα από τις φωτογραφίες των συμμετεχόντων, μοναδικά ελληνικά τοπία και προστατευόμενες περιοχές γίνονται προσβάσιμα σε ένα παγκόσμιο κοινό και εμπλουτίζουν ένα από τα μεγαλύτερα αποθετήρια ελεύθερου οπτικού υλικού στον κόσμο.

Συγχαρητήρια σε όλες και όλους τους συμμετέχοντες για τη συμμετοχή και τη συμβολή τους στην καταγραφή, τεκμηρίωση και ανάδειξη της φυσικής κληρονομιάς της Ελλάδας.

Οι 10 νικήτριες εικόνες

Αργυροπελεκάνοι στη λίμνη Κερκίνη
Φωτογραφία: Wkkasimag

Το φαράγγι του Βίκου μερικώς φωτισμένο
Φωτογραφία: Stathis floros

Λίμνη Πλαστήρα
Φωτογραφία: Αλεξανδρής Αλέξης

Φλαμίνγκο με την αντανάκλασή του στο νερό, Αίγιο
Φωτογραφία: Andrews Ath

Λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου
Φωτογραφία: Αλεξανδρής Αλέξης

Στο μικρο νησάκι του Αμβρακικού Κορωνησία
Φωτογραφία: Gvasiliadis

Αργυροπελεκάνος στη λίμνη Κερκίνη
Φωτογραφία: Wkkasimag

Δύο καλαμοκανάδες κατευθύνονται προς την ακτή, Αίγιο
Φωτογραφία: Andrews Ath

Λεύκες στο όρος Παγγαίο το φθινόπωρο
Φωτογραφία: Zsolyomi

Στο μικρο νησάκι του Αμβρακικού Κορωνησία
Φωτογραφία: Gvasiliadis