پرش به محتوا

بیتلز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بیتلز
بیتلز در سال ۱۹۶۳از چپ به راست: پل مک‌کارتنی، رینگو استار، جرج هریسون و جان لنون
بیتلز در سال ۱۹۶۳
از چپ به راست: پل مک‌کارتنی، رینگو استار، جرج هریسون و جان لنون
اطلاعات پس‌زمینه
خاستگاهلیورپول، انگلستان
ژانر(ها)
ترانه‌شناسی
سال‌های فعالیت۱۹۶۰–۱۹۷۰
ناشر(ان)
اسپین‌آفِکوآری‌من
اعضای پیشین
وبگاه

بیتلز یا بیتل‌ها (به انگلیسی: The Beatles) گروه موسیقی راک انگلیسی بود، که در سال ۱۹۶۰ در لیورپول تشکیل شد. اعضای اصلی آن جان لنون، پل مک‌کارتنی، جورج هریسون و رینگو استار بودند. آن‌ها به‌طور گسترده تأثیرگذارترین گروه در موسیقی عامه‌پسند غرب دانسته می‌شوند و در گسترش پادفرهنگ دهه ۱۹۶۰ و شناخت موسیقی عامه‌پسند به‌عنوان شکل هنری نقشی اساسی داشتند.[۱][۲] موسیقی آن‌ها که ریشه در اسکیفل، بیت و راک اند رول دهه ۱۹۵۰ داشت، با عناصر موسیقی کلاسیک و پاپ سنتی به روش‌هایی ابتکاری تلفیق شد. این گروه همچنین در سبک‌های متنوع موسیقی، از فولک و موسیقی هندی گرفته تا سایکدلیک و هارد راک به نواختن پرداخت. بیتلز به عنوان پیشگامانی در ضبط، ترانه‌سرایی، تولید موسیقی و ارائه هنری، بسیاری از جنبه‌های صنعت موسیقی را متحول کردند و اغلب به‌عنوان رهبران جوانان و جنبش‌های اجتماعی-فرهنگی آن دوره شناخته می‌شدند.[۳]

از سال ۱۹۶۰، بیتلز به رهبری لنون و مک‌کارتنی، که به‌عنوان ترانه‌سرایان اصلی شناخته می‌شدند و از گروه قبلی لنون به نام کوآری‌من منشعب شده بود، با اجرا در کلاب‌های شبانه شهرهای لیورپول و هامبورگ، به شهرت رسید. در ابتدای کار، استوارت ساتکلیف به‌عنوان نوازندهٔ گیتار بیس در گروه حضور داشت. هسته اصلی سه‌نفره گروه، شامل لنون، مک‌کارتنی و هریسون، از سال ۱۹۵۸ با چندین درامر، از جمله پیت بست، همکاری داشتند. اما در سال ۱۹۶۲، از رینگو استار دعوت کردند تا به‌عنوان درامر به گروه بپیوندد. مدیر گروه، برایان اپستاین، آن‌ها را به یک گروه حرفه‌ای تبدیل کرد و جرج مارتین مسئولیت تهیه‌کنندگی آثارشان را بر عهده گرفت. بیتلز پس از امضای قرارداد با ئی‌ام‌آی، موفقیتشان در انگلستان را به‌طور چشمگیری گسترش دادند و با انتشار «دوستم بدار» در سال ۱۹۶۲ به موفقیت بزرگی دست یافتند. با افزایش محبوبیت بیتلز و ایجاد هیجانی شدید در میان طرفداران که به نام «بیتل‌مانیا» (Beatlemania) شناخته می‌شد، این گروه لقب «چهار شگفت‌آور» (The Fab Four) را دریافت کرد. همچنین، گاهی به شوخی از افرادی مانند اپستاین (مدیر گروه)، مارتین (تهیه‌کننده) یا سایر اعضای تیم همراه گروه، به‌عنوان «پنجمین بیتل» یاد می‌شد.

بیتلز تا اوایل سال ۱۹۶۴ به ستارگان بین‌المللی تبدیل شدند و به موفقیت‌های بی‌سابقه‌ای از نظر تجاری و هنری دست یافتند. آن‌ها به نیروی پیشرو در بازگشت فرهنگی بریتانیا تبدیل شدند و موجی از موسیقی بریتانیایی را به بازار موسیقی پاپ ایالات متحده معرفی کردند که به نام تهاجم بریتانیایی شناخته می‌شود. آن‌ها خیلی زود با شب‌زنده‌داری با بزن و بکوب (۱۹۶۴) بازی در نخستین فیلم‌شان را تجربه کردند. تمایل روزافزون بیتلز به بهبود کوشش‌هایشان در استودیو، همراه با چالش‌های موجود در کنسرت‌هایشان، باعث کناره‌گیری آن‌ها از اجرای زنده شد. در این دوران، آن‌ها آلبوم‌هایی با پیچیدگی و خلاقیت بیشتر، از جمله سول لاستیکی (۱۹۶۵)، هفت‌تیر (۱۹۶۶) و گروه کلوپ بی‌کسان گروهبان فلفل (۱۹۶۷) ضبط کردند. بیتلز با آلبوم‌های بیتلز (۱۹۶۸) و ابی رود (۱۹۶۹) موفقیت‌های تجاری بیشتری کسب کردند. موفقیت این آلبوم‌ها سرآغاز عصر آلبوم بود که در آن آلبوم‌های موسیقی جایگاه برجسته‌تری پیدا کردند. همچنین، این موفقیت باعث افزایش علاقه عمومی به داروهای روان‌گردان و معنویت شرقی شد و پیشرفت‌هایی در موسیقی الکترونیک، طرح روی جلد آلبوم‌ها و موزیک ویدیوها ایجاد کرد. در سال ۱۹۶۸، بیتلز شرکتی به نام Apple Corps تأسیس کردند. این شرکت چندوجهی و چندرسانه‌ای بر پروژه‌های مرتبط با میراث این گروه نظارت دارد. به‌دنبال از هم پاشیدن بیتلز در سال ۱۹۷۰، تمامی اعضای اصلی گروه به‌عنوان هنرمندان مستقل به موفقیت دست یافتند و گاهی نیز بخشی از اعضا برای اجراهای مشترک دوباره گرد هم آمدند. لنون در سال ۱۹۸۰ به قتل رسید و هریسون در سال ۲۰۰۱ بر اثر سرطان ریه درگذشت. مک‌کارتنی و استار همچنان در عرصه موسیقی فعالیت دارند.

بیتلز پرفروش‌ترین گروه موسیقی در تاریخ است و تخمین زده می‌شود که فروش آثار آن‌ها در سراسر جهان به ۶۰۰ میلیون نسخه رسیده است.[۴][۵] آن‌ها موفق‌ترین گروه در تاریخ جدول‌های بیلبورد آمریکا هستند،[۶] و بیشترین تعداد ترانه‌های شماره یک در جدول بیلبورد هات ۱۰۰ (۲۰ ترانه) را دارد. همچنین، رکورد بیشترین تعداد آلبوم‌های شماره یک در جدول آلبوم‌های بریتانیا (۱۵ آلبوم) و بیشترین تعداد تک‌آهنگ‌های فروخته‌شده در بریتانیا (۲۱٫۹ میلیون نسخه) را در اختیار دارند. به آن‌ها هشت جایزه گرمی، چهار جایزه بریت، و یک جایزه اسکار (برای بهترین موسیقی فیلم در فیلم مستند بگذار باشد محصول ۱۹۷۰) داده شد. این گروه در سال ۱۹۸۸ در نخستین سال واجد شرایط بودن، وارد تالار مشاهیر راک اند رول شد و نام هر یک از اعضای اصلی گروه نیز بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۱۵ به صورت فردی وارد این تالار شدند. در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۱۱، بیتلز صدرنشین فهرست بزرگ‌ترین هنرمندان تاریخ مجله رولینگ استون بود. مجله تایم نیز آن‌ها را در فهرست ۱۰۰ شخصیت برجسته قرن بیستم قرار داد.

۱۹۶۳–۱۹۵۶: شکل‌گیری

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

کوآریمِن و تغییر نام‌ها

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

در نوامبر ۱۹۵۶، جان لنون که فقط شانزده‌سال داشت با چند تن از دوستانش از دبیرستان کواری بَنک در لیورپول، یک گروه اسکیفل تشکیل داد. آنها برای مدت کوتاهی خودشان را با نام «بلک جک‌ها» صدا می‌زدند، قبل از اینکه کشف کنند گروه محلی دیگری قبلاً از این نام استفاده می‌کردند؛ سپس نام خود را به «کوآریمِن» تغییر دادند.[۷] در ۶ ژوئیه ۱۹۵۷، پل مک‌کارتنی پانزده ساله با لنون ملاقات کرد و کمی بعد به عنوان یک نوازنده ریتم به گروه پیوست.[۸] در فوریه ۱۹۵۸، مک کارتنی از دوست خود جرج هریسون که در آن زمان پانزده ساله بود دعوت کرد تا گروه را تماشا کند؛ هریسون برای لنون تست داد و او را تحت تأثیر نوازندگی خود قرار داد، اما لنون در ابتدا فکر می‌کرد هریسون هنوز خیلی جوان است. پس از یک ماه اصرار، در طی یک جلسه دوم (که توسط مک کارتنی تنظیم شد)، هریسون بخش گیتار اصلی آهنگ بی کلام «راونچی» را در قسمت بالایی یک اتوبوس دو طبقه در لیورپول اجرا کرد و آنها او را به عنوان لید گیتاریست به گروه دعوت کردند.[۹][۱۰]

در ژانویه ۱۹۵۹، دوستان لنون از دبیرستان کواری بَنک گروه را ترک کردند و او تحصیلات خود را در کالج هنر لیورپول آغاز کرد.[۱۱] سه گیتاریست باقی مانده (لنون، مک‌کارتنی و هریسون) خودشان را با عنوان «جانی و مون‌داگ‌ها» خطاب می‌کردند[۱۲] و هر زمان که یک درامر پیدا می‌کردند، به نواختن راک اند رول مشغول می‌شدند.[۱۳] استوارت ساتکلیف دوست مدرسه هنر لنون که به تازگی یکی از نقاشی‌های خود را فروخته بود و متقاعد شده بود تا با درآمد حاصل از آن یک گیتار بیس بخرد، در ژانویه ۱۹۶۰ به عضویت این گروه درآمد. او پیشنهاد تغییر نام گروه به «Beetles» (به معنی سوسک‌ها) را برای ادای احترام به بادی هالی و گروه «The Crickets» (به معنی جیرجیرک‌ها) داد.[۱۴][۱۵] آنها تا ماه می از این نام استفاده می‌کردند؛ زمانی که برای یک تور کوتاه به عنوان گروه پشتیبان خواننده‌ای به نام جانی جنتل به اسکاتلند سفر کردند، در آنجا اسم گروه به «Silver Beetles» تغییر یافت. در اوایل ژوئیه، آنها این نام را به «Silver Beatles» (نگارش اشتباهی از کلمه Beetles) تغییر دادند و در اواسط ماه اوت این عنوان به The Beatles (بیتلز) ساده شد.[۱۶]

اقامت‌های اولیه و محبوبیت در بریتانیا

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

آلن ویلیامز، مدیر غیررسمی بیتلز، برای آنها اقامتگاهی در هامبورگ آماده کرد. آنها در اواسط اوت ۱۹۶۰ پیت بست را تست و استخدام کردند. گروه که اکنون پنج نفره است، چهار روز بعد لیورپول را به مقصد هامبورگ ترک کردند و با برونو کوشمیدر، مالک اقامتگاه قراردادی را برای نزدیک ۴ ماه اقامت بستند.[۱۷] مارک لویسون مورخ بیتلز می‌نویسد: «آنها در غروب ۱۷ آگوست به هامبورگ رفتند، زمانی که منطقه چراغ قرمز زنده می‌شود… چراغ‌های نئون چشمک زن، سرگرمی‌های مختلفی را فریاد می‌زدند، از آنجایی که زنانی با پوشیدن لباسی ناچیز، بی شرمانه پشت پنجره‌هایی در مغازه منتظر فرصت‌های شغلی خود نشسته بودند.»[۱۸]

کوشمیدر چند استریپ کلاب در منطقه را به مکان‌هایی برای اجرای موسیقی تبدیل کرده بود و ابتدا گروه بیتلز را در کلاب ایندرا سکونت داد. پس از بسته شدن ایندرا به دلیل شکایت از سر و صدا، او آنها را در اکتبر به کایزرکِلر منتقل کرد.[۱۹] وقتی متوجه شد که بیتلز برای باشگاه رقیبش «تاپ تن» نیز برخلاف قراردادشان اجرا کرده‌اند، به آنها اخطار فسخ یک‌ماهه قراردادشان را داد[۲۰] و هریسونِ زیر سن قانونی را هم گزارش داد که با دروغ گفتن دربارهٔ سنش به مسئولین آلمانی آنجا اجازه اقامت در هامبورگ را به دست آورده بود.[۲۱] آنها در اواخر نوامبر ترتیب اخراج هریسون را دادند.[۲۲] یک هفته بعد کوشمیدر، مک کارتنی و بِست را به دلیل آتش زدن یک کاندوم در یک راهروی سیمانی که ایجاد آتش‌سوزی کرده بود، دستگیر کرد و آنها را اخراج کردند.[۲۳] لنون نیز در اوایل دسامبر به لیورپول بازگشت، در حالی که ساتکلیف تا اواخر فوریه در هامبورگ با نامزد آلمانی‌اش آسترید کِرشر،[۲۴] که نخستین عکس‌های نیمه حرفه‌ای بیتلز را گرفت، باقی ماند.[۲۵]

در طول دو سال بعد، بیتلز طی دوره‌هایی در هامبورگ اقامت داشت، آنها از پرلودین هم به صورت تفریحی و هم برای حفظ انرژی خود برای اجراهای تمام وقت در شب استفاده می‌کردند.[۲۶] در سال ۱۹۶۱، در طول دومین نامزدی خود در هامبورگ، کِرشر موهای ساتکلیف را به سبک «Exi» کوتاه کرد، که بعداً توسط سایر بیتل‌ها پذیرفته شد.[۲۷][۲۸] پس از آن، ساتکلیف تصمیم گرفت اوایل همان سال گروه را ترک کند و تحصیلات هنری خود را در آلمان از سر بگیرد. مک‌کارتنی کار بیس را بر عهده گرفت.[۲۹] یک تهیه‌کننده به نام برت کامپفرت تا ژوئن ۱۹۶۲ با گروهی که اکنون یک گروه چهار نفره بود قرارداد بست، و او از آنها به عنوان گروه پشتیبان تونی شریدِن در یک سری از ضبط‌ها برای پالیدور رکوردز استفاده کرد.[۱۵][۳۰] درنتیجه بخشی از جلسات، بیتلز برای یک سال با پالیدور قرارداد امضا کرد.[۳۱] تک آهنگ «بانی من» از تونی شریدِن که با همکاری بیتلز در ژوئن ۱۹۶۱ ضبط شد و چهار ماه بعد منتشر شد، به رتبه ۳۲ در نمودار موزیک‌مارک رسید.[۳۲]

پس از اینکه بیتلز دومین اقامت خود در هامبورگ را به پایان رساند، با جنبش روزافزون مرسی‌بیت، از محبوبیت رو به رشدی در لیورپول برخوردار شد. با این حال، آنها از یکنواختی حضورهای متعدد شب به شب در کلاب‌ها خسته شده بودند.[۳۳] در نوامبر ۱۹۶۱، در طول یکی از اجراهای مکرر گروه در کاوِرن کلاب، آنها با برایان اپستاین، یک منتقد موسیقی ملاقات کردند.[۳۴] او بعداً یادآور شد: «من فوراً از آنچه شنیدم خوشم آمد. آنها تازه و صادق بودند و آن جذابیتی که من فکر می‌کردم را به نوعی داشتند … خصوصیت یک ستاره.»[۳۵]

نخستین کارهای ضبط شده

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

اپستاین طی چند ماه بعد، مورد توجه گروه قرار گرفت و آنها در ژانویه ۱۹۶۲ او را به عنوان مدیر برنامه گروه منصوب کردند.[۳۶] در اوایل تا اواسط سال ۱۹۶۲، اپستاین به دنبال این بود که بیتلز را از تعهدات قراردادی با برت کامپفرت خلاص کند. او در نهایت برای یک ماه آزادی زودتر از بند قرارداد در ازای یک جلسه ضبط آخر در هامبورگ، با کامپفرت به توافق رسید.[۳۷] در بازگشت به آلمان در آوریل، کِرشر، ناراحت و پریشان با خبر مرگ ساتکلیف در روز قبل بر اثر خونریزی مغزی با آنها در فرودگاه دیدار کرد.[۳۸] اپستاین مذاکراتی را با شرکت‌های موسیقی برای امضا قراردادی جدید آغاز کرد؛ برای تضمین شدن قرارداد، اپستاین با پالیدور مذاکره کرد که در ازای ضبط‌های بیشتری برای تونی شریدِن، قرارداد آنها با گروه زودتر از موعد به پایان برسد.[۳۹] پس از یک تست در نخستین روز از سال نو، دکا رکوردز، گروه را رد کرد و گفت: «گروه‌های گیتار از مد افتادن، آقای اپستاین.»[۴۰] با این حال، سه ماه بعد، یک تهیه‌کننده به نام جرج مارتین، بیتلز را به عقد قرارداد با لیبل پارلفون از ئی‌ام‌آی درآورد.[۳۸]

نخستین جلسه ضبط مارتین با گروه بیتلز در ئی‌ام‌آی استودیوز (بعداً به نام ابی رود استودیوز) در لندن در ۶ ژوئن ۱۹۶۲ انجام شد.[۴۱] او بلافاصله از اپستاین در مورد درام زدن بِست گلایه کرد و به آنها پیشنهاد داد که به جای او از یک نوازنده درام پشتیبان استفاده کنند.[۴۲] بیتل‌ها که از قبل به فکر اخراج بِست بودند،[۴۳] در اواسط آگوست او را با رینگو استار جایگزین کردند که گروهش را به خاطر پیوستن به آنها ترک کرده بود.[۴۱] در ۴ سپتامبر در ئی‌ام‌آی، ضبطی از «دوستم بدار» با حضور استار به عنوان درامر صورت گرفت، اما مارتین از نتیجه کار راضی نبود و یک هفته بعد، یک درامر دیگر به نام اندی وایت را برای سومین جلسه ضبط گروه استخدام کرد که با کمک او، ترانه‌های «لطفاً مرا خشنود کن» و «پ.ن دوستت دارم» را تولید کردند.[۴۱]

مارتین در ابتدا نسخه رینگو از «دوستم بدار» را برای نخستین تک آهنگ گروه انتخاب کرد، اگرچه ضبط مجدد بعدی همین آهنگ، رینگو را با تنبورین نشان داد.[۴۱] «دوستم بدار» که در اوایل اکتبر منتشر شد، در چارت «رکورد ریتیلر» به رتبه هفدهم رسید.[۴۴] نخستین حضور تلویزیونی آنها در اواخر همان ماه با اجرای زنده در برنامه خبری «مردم و مکان‌ها» انجام شد.[۴۵] بعد از اینکه مارتین پیشنهاد کرد که «لطفاً مرا خشنود کن» با تمپو سریع‌تری ضبط شود،[۴۶] در یک جلسه استودیویی در اواخر نوامبر این ضبط را انجام داد[۴۷] و به درستی برای آنها پیش‌بینی کرد که «شما همین الان نخستین شماره ۱ خود را ساختید.»[۴۸]

در دسامبر ۱۹۶۲، بیتلز پنجمین و آخرین اقامت خود در هامبورگ را به پایان رساند.[۴۹] در سال ۱۹۶۳، آنها توافق کردند که هر چهار عضو گروه با آوازهای خود در آلبوم‌ها مشارکت کنند–از جمله استار که با وجود محدوده آوازی محدودش–جایگاه اش در گروه حفظ باشد.[۵۰] با این حال، لنون و مک کارتنی بیشتر با هم همکاری می‌کردند، و با افزایش موفقیت گروه، همکاری غالب آنها فرصت‌های هریسون را به عنوان خواننده اصلی محدود کرد.[۵۱] اپستاین، برای به حداکثر رساندن پتانسیل تجاری بیتلز، آنها را تشویق کرد تا یک رویکرد حرفه ای برای اجرا اتخاذ کنند.[۵۲] لنون از صحبت‌های او اینگونه یاد می‌کند: «ببین، اگر واقعاً می‌خواهی در آن جایگاه‌های بزرگ‌تر قرار بگیری، باید تغییر کنی - روی صحنه غذا نخوری، فحاشی نکنی، سیگار نکشی…»[۴۰][nb ۱]

۱۹۶۶–۱۹۶۳: بیتلمانیا و تورها

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
The logo of the English rock band the Beatles
The band's logo was designed by Ivor Arbiter.[۵۳]

در تاریخ ۱۱ فوریه ۱۹۶۳، بیتلز در یک جلسهٔ استودیویی ده ترانه ضبط کردند که بخش اصلی نخستین آلبومشان، Please Please Me، را تشکیل داد. این مجموعه با چهار قطعه‌ای که پیش‌تر در دو تک‌آهنگ اولشان منتشر شده بود، تکمیل شد. جورج مارتین ابتدا قصد داشت این آلبوم را به‌صورت زنده در کلوب کَوِرن ضبط کند، اما پس از آنکه متوجه شد آکوستیک ساختمان مناسب نیست، تصمیم گرفت یک آلبوم «زندهٔ شبیه‌سازی‌شده» را با حداقل میزان تهیه و در یک «جلسهٔ ماراتنی در ابی رود» ضبط کند. پس از موفقیت متوسط تک‌آهنگ “Love Me Do”، ترانهٔ “Please Please Me” در ژانویهٔ ۱۹۶۳ و دو ماه پیش از انتشار آلبوم عرضه شد. این قطعه در تمامی جدول‌های موسیقی بریتانیا به رتبهٔ نخست رسید، به جز جدول Record Retailer که در آن تنها به رتبهٔ دوم دست یافت.

به یاد آوردن این‌که بیتلز «با عجله برای انتشار نخستین آلبوم خود، Please Please Me را تنها در یک روز ضبط کردند»، منتقد آل‌میوزیک استیون توماس ارلواین نوشت:

«دهه‌ها پس از انتشار، این آلبوم هنوز هم تازه به گوش می‌رسد، درست به خاطر خاستگاه پرشور و فشرده‌اش.»

جان لنون گفته بود در آن زمان توجه چندانی به آهنگ‌سازی نمی‌شد؛ او و مک‌کارتنی «فقط داشتند ترانه‌هایی به سبک اِورلی برادرز و بادی هالی می‌نوشتند؛ ترانه‌های پاپ که بیش از هر چیز برای خلق یک صدا ساخته می‌شدند. و کلمات تقریباً بی‌اهمیت بودند.» آلبوم Please Please Me که در مارس ۱۹۶۳ منتشر شد، نخستین آلبوم از یازده آلبوم پیاپی بیتلز بود که در بریتانیا به رتبهٔ یک جدول فروش رسید. سومین تک‌آهنگ گروه، “From Me to You”، در آوریل همان سال منتشر شد و آغازگر رشته‌ای تقریباً بی‌وقفه از هفده تک‌آهنگ شماره‌یک در بریتانیا شد؛ این رکورد شامل همهٔ هجده تک‌آهنگی بود که بیتلز در شش سال بعد منتشر کردند، به جز یکی. چهارمین تک‌آهنگ آن‌ها، “She Loves You”، در اوت منتشر شد و به سریع‌ترین فروش یک صفحهٔ موسیقی در تاریخ بریتانیا تا آن زمان دست یافت؛ تنها در کمتر از چهار هفته، سه‌چهارم میلیون نسخه فروخت. این ترانه به نخستین تک‌آهنگ گروه بدل شد که بیش از یک میلیون نسخه فروش داشت و تا سال ۱۹۷۸ پرفروش‌ترین صفحهٔ موسیقی در بریتانیا باقی ماند.

موفقیت بیتلز باعث شد که پوشش رسانه‌ای آن‌ها به‌طور چشمگیری افزایش یابد. واکنش گروه به این توجه، رویکردی بی‌پروا و طنزآمیز بود که برخلاف انتظارات رایج از موسیقی‌دانان پاپ در آن زمان بود و همین امر توجه بیشتری را برانگیخت. بیتلز در نیمهٔ نخست سال سه بار در سراسر بریتانیا تور برگزار کردند: یک تور چهار هفته‌ای در فوریه که نخستین تور سراسری آن‌ها به‌شمار می‌رفت و پس از آن، تورهای سه‌هفته‌ای در مارس و مه–ژوئن. با گسترش محبوبیت گروه، نوعی شیفتگی هیجان‌زده و پرشور نسبت به آنان شکل گرفت. در ۱۳ اکتبر، بیتلز در برنامهٔ Sunday Night at the London Palladium، مهم‌ترین شوی واریتهٔ بریتانیا، حضور یافتند. اجرای آنان به‌صورت زنده از تلویزیون پخش شد و ۱۵ میلیون بیننده داشت. تیتر یکی از روزنامه‌های سراسری در روزهای بعد اصطلاح «بیتل‌مانیا» (Beatlemania) را برای توصیف شور و شوق جنون‌آمیز هوادارانی که با فریادهای مداوم گروه را استقبال می‌کردند، ابداع کرد؛ اصطلاحی که به‌سرعت رایج شد. اگرچه بیتلز در تبلیغات رسمی تور به‌عنوان ستارهٔ اصلی معرفی نشده بودند، اما در تور فوریه، با واکنش پرشور تماشاگران، از هنرمندان آمریکایی تامی رو و کریس مونتز پیشی گرفتند و به خواست مخاطبان در صدر جدول اجراها قرار گرفتند؛ کاری که تا آن زمان هیچ گروه بریتانیایی در تورهای مشترک با هنرمندان آمریکایی انجام نداده بود. شرایط مشابهی نیز در تور مه–ژوئن با روی اوربیسن تکرار شد. بیتل‌مانیا باعث شد رابطه هنرمند و هوادار برای همیشه تغییر کند. هوادار در تعریف جدید، دیگر فقط کسی نبود که صفحه موسیقی بخرد و در خانه به آن گوش دهد. هوادار می‌توانست بخشی از یک اجتماع باشد؛ لباس و رفتار هنرمند را تقلید کند، درباره زندگی او اطلاعات جمع کند، محصولات مرتبط بخرد، درباره موسیقی بحث کند و حتی روایت‌های خودش را تولید کند.[۵۴]

Paul McCartney, George Harrison, Swedish pop singer Lill-Babs and John Lennon on the set of the Swedish television show Drop-In in 1963
McCartney, Harrison, Swedish pop singer Lill-Babs and Lennon on the set of the Swedish television show Drop-In, 30 October 1963[۵۵]

در اواخر اکتبر، بیتلز یک تور پنج‌روزه در سوئد را آغاز کردند؛ این نخستین حضور آن‌ها در خارج از کشور پس از آخرین اجرای هامبورگ در دسامبر ۱۹۶۲ بود. هنگام بازگشتشان به بریتانیا در ۳۱ اکتبر، چند صد هوادار جیغ‌زن در باران شدید در فرودگاه هیترو به استقبالشان آمدند. حدود ۵۰ تا ۱۰۰ خبرنگار و عکاس، به‌همراه نمایندگانی از بی‌بی‌سی نیز در این مراسم حضور داشتند؛ این نخستین رویداد از بیش از ۱۰۰ استقبال مشابه بعدی بود. روز بعد، گروه چهارمین تور خود در بریتانیا را در طول ۹ ماه آغاز کرد؛ این بار تور برای شش هفته برنامه‌ریزی شده بود. در اواسط نوامبر، همزمان با شدت گرفتن بیتل‌مانیا، پلیس مجبور شد برای کنترل جمعیت پیش از یکی از کنسرت‌ها در شهر پلیموث از شلنگ‌های پرقدرت آب استفاده کند. در ۴ نوامبر، بیتلز در Royal Variety Performance در سالن Prince of Wales Theatre در برابر ملکه مادر و پرنسس مارگارت اجرا کردند. در ۱۲ و ۱۳ ژوئن ۱۹۶۴ کنسرت بیتلز در شهر آدلاید استرالیا برگزار شد که تخمین زده می‌شود، نیمی از مردم شهر در آن شرکت داشتند.[۵۴]

آلبوم Please Please Me به مدت ۳۰ هفته صدر جدول Record Retailer را در اختیار داشت، تا اینکه جای خود را به آلبوم بعدی گروه، With the Beatles داد. کمپانی EMI این آلبوم را در ۲۲ نوامبر منتشر کرد و رکوردی از پیش‌فروش با ۲۷۰ هزار نسخه به جا گذاشت. فروش آن تنها در یک هفته به نیم میلیون نسخه رسید. این آلبوم که بین جولای تا اکتبر ضبط شده بود، در مقایسه با اثر قبلی استفاده بهتری از تکنیک‌های تولید در استودیو داشت. With the Beatles به مدت ۲۱ هفته در صدر جدول باقی ماند و در مجموع ۴۰ هفته در چارت حضور داشت. استیون توماس ارلوین، منتقد آل‌میوزیک، این آلبوم را «دنباله‌ای در بالاترین سطح – دنباله‌ای که حتی از اثر اصلی بهتر است» توصیف کرد.

برخلاف رویهٔ رایج آن زمان، کمپانی EMI آلبوم را پیش از انتشار تک‌آهنگ در پیشِ رو، «I Want to Hold Your Hand» منتشر کرد و آن قطعه را در آلبوم نگنجاند تا فروش تک‌آهنگ به حداکثر برسد.

این آلبوم توجه منتقد موسیقی ویلیام مان از روزنامه The Times را جلب کرد؛ او پیشنهاد کرد که لِنون و مک‌کارتنی «برجسته‌ترین آهنگ‌سازان انگلیسی سال ۱۹۶۳» هستند. این روزنامه مجموعه‌ای از مقالات منتشر کرد که در آن مان تحلیل‌های دقیقی از موسیقی بیتلز ارائه داد و به این ترتیب به آثارشان احترام و اعتبار بخشید. With the Beatles به دومین آلبوم در تاریخ جدول‌های بریتانیا تبدیل شد که توانست فروش یک میلیون نسخه‌ای داشته باشد؛ پیش‌تر فقط موسیقی متن فیلم South Pacific (۱۹۵۸) به این موفقیت رسیده بود. هنگامی که تونی بارو (مسئول روابط عمومی گروه) یادداشت پشت جلد آلبوم را می‌نوشت، از صفت «چهار نفرهٔ شگفت‌انگیز» (the fabulous foursome) استفاده کرد که رسانه‌ها آن را به شکل کوتاه‌تر و مشهور «چهارنفرهٔ افسانه‌ای» (the Fab Four) به‌طور گسترده به کار بردند.

اولین سفر به ایالات متحده و «تهاجم بریتانیایی»

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
A black-and-white image of four men standing in front of a crowd of people at the bottom of an aeroplane staircase
The Beatles arriving at John F. Kennedy International Airport, 7 February 1964

زیرمجموعهٔ آمریکایی کمپانی EMI، یعنی Capitol Records، بیش از یک سال مانع از انتشار آثار بیتلز در ایالات متحده شد؛ زیرا در ابتدا از انتشار موسیقی آنان، از جمله سه تک‌آهنگ نخست، خودداری کرد. هم‌زمان، مذاکراتی با شرکت مستقل آمریکایی Vee-Jay صورت گرفت که به انتشار برخی (نه همهٔ) ترانه‌ها در سال ۱۹۶۳ انجامید. شرکت Vee-Jay مراحل آماده‌سازی آلبوم Introducing… The Beatles (که شامل بیشتر ترانه‌های آلبوم Please Please Me از پارلفون بود) را به پایان رساند، اما تغییرات مدیریتی باعث شد که آلبوم منتشر نشود.[nb 3] پس از آن مشخص شد که این لیبل حق امتیاز فروش‌ها را گزارش نکرده است؛ در نتیجه، قرارداد Vee-Jay با EMI باطل شد. مجوز جدیدی به لیبل Swan برای انتشار تک‌آهنگ «She Loves You» داده شد. این قطعه اندکی پخش رادیویی در منطقه Tidewater ایالت ویرجینیا از سوی جین لاوینگ (مجری ایستگاه رادیویی WGH) به دست آورد و حتی در بخش «Rate-a-Record» برنامه American Bandstand به نمایش گذاشته شد، اما در سطح ملی موفق نشد توجه گسترده‌ای جلب کند.

پوشش روزنامه‌ای از «بییتل‌مانیا» – ۸ فوریه ۱۹۶۴

A newspaper clipping from 8 February 1964 covering "Beatlemania"

اپستین یک نسخهٔ دموی آهنگ «I Want to Hold Your Hand» را به براون مگز از Capitol Records برد. او گروه را قرارداد کرد و کمپینی تبلیغاتی به ارزش ۴۰٬۰۰۰ دلار آمریکا ترتیب داد. موفقیت در جدول‌های موسیقی آمریکا پس از آن آغاز شد که کارول جیمز، دیسک‌جاک AM ایستگاه رادیویی WWDC در واشینگتن دی‌سی، نسخهٔ بریتانیایی تک‌آهنگ «I Want to Hold Your Hand» را در اواسط دسامبر ۱۹۶۳ به دست آورد و آن را روی آنتن پخش کرد. نسخه‌های ضبط‌شدهٔ این آهنگ به سرعت در سایر ایستگاه‌های رادیویی سراسر آمریکا منتشر شد. این امر باعث افزایش تقاضا شد و Capitol انتشار «I Want to Hold Your Hand» را سه هفته جلو انداخت. این تک‌آهنگ در ۲۶ دسامبر منتشر شد و با نزدیک شدن زمان انتشار اولین آلبوم برنامه‌ریزی‌شدهٔ گروه در آمریکا، یک میلیون نسخه فروش رفت و تا میانه ژانویه به مقام اول در جدول‌های آمریکا رسید. به دنبال آن، Vee-Jay آلبوم Introducing… The Beatles را منتشر کر و همچنین آلبوم نخست Capitol به نام Meet the Beatles! وارد بازار شد، در حالی که Swan تولید «She Loves You» را از سر گرفت. لیبل Odeon، زیرمجموعهٔ EMI، نسخه‌های LP بیتلز را برای ارسال و توزیع در خارج از کشور آماده کرد.

پس از سفر بیتلز به آمریکا، MGM Records تک‌آهنگ «My Bonnie» را همراه با «The Saints» در تاریخ ۲۷ ژانویه ۱۹۶۴ به عنوان تک‌آهنگ بیتلز منتشر کرد و Atco نیز انتشار ضبط‌هایی که بیتلز در آلمان با تونی شریدان در سال‌های ۱۹۶۱ و ۱۹۶۲ انجام داده بودند را دنبال کرد.

۱۹۷۰–۱۹۶۶: دوران استودیو

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

اکنون–۱۹۷۰: بعد از فروپاشی

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
Statue in Liverpool
تندیس بیتلز در پیر هد در لیورپول، شهر زادگاه این گروه
Road crossing in London
گذرگاه ابی رود در لندن مقصدی محبوب برای طرفداران بیتلز است. این گذرگاه در دسامبر ۲۰۱۰، به‌دلیل «اهمیت فرهنگی و تاریخی» آن، در فهرست بناهای ثبت‌شدهٔ درجهٔ دو قرار گرفت؛ استودیوهای ابی رود نیز در اوایل همان سال جایگاه مشابهی دریافت کرده بودند.[۵۶]

رابرت گرینفیلد، دستیار سردبیر پیشین مجلهٔ رولینگ استون، بیتلز را با پابلو پیکاسو مقایسه کرد و آن‌ها را «هنرمندانی دانست که از محدودیت‌های دوران خود فراتر رفتند و اثری یگانه و بدیع خلق کردند… در قالب موسیقی عامه‌پسند، هیچ‌کس هرگز به‌اندازهٔ آن‌ها انقلابی، خلاق و متمایز نخواهد بود…».[۵۷] فیلیپ لارکین، شاعر بریتانیایی، آثار آن‌ها را «آمیزه‌ای افسونگر و مست‌کننده از راک اند رول نگرو و رمانتیسم خاص دوران نوجوانی خودشان» و «نخستین پیشرفت در موسیقی عامه‌پسند از زمان جنگ» توصیف کرد.[۵۸]

ورود بیتلز به ایالات متحده در سال ۱۹۶۴ را آغازگر دوره آلبوم می‌دانند؛[۵۹] جوئل ویتبرن، تاریخ‌نگار موسیقی، می‌گوید فروش ال‌پی به‌سرعت «افزایش چشمگیری یافت و سرانجام در صنعت موسیقی از فروش و انتشار تک‌آهنگ‌ها پیشی گرفت».[۶۰] بیتلز نه‌تنها موج هجوم بریتانیا به ایالات متحده را به راه انداخت،[۶۱] بلکه به پدیده‌ای اثرگذار در سراسر جهان نیز تبدیل شد.[۶۲] از دههٔ ۱۹۲۰، ایالات متحده از طریق فیلم‌های هالیوود، موسیقی جاز، موسیقی برادوی و تین پن الی و بعدها موسیقی راک اند رولی که نخستین بار در ممفیس، تنسی پدیدار شد، بر فرهنگ سرگرمی عامه‌پسند در بخش بزرگی از جهان سلطه داشت.[۶۳] بیتلز از نمادهای فرهنگی بریتانیا به‌شمار می‌رود و برای جوانان بزرگسال کشورهای دیگر، این گروه در میان چهره‌هایی قرار داده شده که برای آن‌ها بیش از همه یادآور فرهنگ بریتانیاست.[۶۴][۶۵]

نوآوری‌های موسیقایی و موفقیت تجاری بیتلز الهام‌بخش موسیقی‌دانان سراسر جهان شد.[۶۲][۶۶] بسیاری از هنرمندان به تأثیر این گروه اذعان کرده‌اند و با اجرای بازخوانی‌هایی از ترانه‌های آن به موفقیت در جدول‌های موسیقی دست یافته‌اند.[۶۷] در رادیو، ظهور بیتلز آغازگر دورانی تازه بود؛ در سال ۱۹۶۸، مدیر برنامه‌های ایستگاه رادیویی WABC نیویورک به مجریان برنامه‌ها دستور داد هیچ موسیقی‌ای را که پیش از ظهور بیتلز منتشر شده بود، پخش نکنند. این تصمیم نشان می‌داد که بیتلز به نقطهٔ عطفی در تاریخ موسیقی عامه‌پسند تبدیل شده بود؛ به‌گونه‌ای که موسیقی‌های پیش از آن‌ها در دستهٔ موسیقی‌های قدیمی (Oldies) قرار می‌گرفتند.[۶۸] بیتلز به بازتعریف مفهوم آلبوم کمک کرد تا آلبوم دیگر صرفاً مجموعه‌ای از چند ترانهٔ موفق نباشد که با قطعاتی موسوم به «ترانه‌های پُرکننده» تکمیل شده‌اند.[۶۹] این گروه همچنین از پیشگامان اصلی شکل‌گیری موزیک‌ویدئوی مدرن بود.[۷۰]اجرای بیتلز در ورزشگاه شی در آغاز تور آمریکای شمالی سال ۱۹۶۵، بنا بر برآوردها، ۵۵٬۶۰۰ نفر را به خود جذب کرد؛[۷۱] جمعیتی که در آن زمان بزرگ‌ترین مخاطبان یک کنسرت در تاریخ به‌شمار می‌رفت. اسپیتز این رویداد را «پیشرفتی بزرگ… و گامی عظیم در جهت دگرگون‌کردن صنعت برگزاری کنسرت» توصیف می‌کند.[۷۲] تقلید از پوشش و به‌ویژه مدل موهای اعضای گروه، که به نمادی از سرکشی تبدیل شده بود، تأثیری جهانی بر مد گذاشت.[۷۳]

به‌گفتهٔ گولد، بیتلز شیوهٔ گوش‌دادن مردم به موسیقی عامه‌پسند و درک آن‌ها از نقش این موسیقی در زندگی‌شان را تغییر داد. محبوبیت این گروه که در ابتدا با پدیدهٔ بیتل‌مانیا آغاز شده بود، گسترش یافت و به تجسمی از جنبش‌های اجتماعی‌فرهنگی دههٔ ۱۹۶۰ تبدیل شد. گولد ادامه می‌دهد که بیتلز، به‌عنوان نمادهای پادفرهنگ دهه ۱۹۶۰، به عاملی محرک برای سبک زندگی بوهمین و کنشگری در عرصه‌های گوناگون اجتماعی و سیاسی تبدیل شدند و جنبش‌هایی مانند جنبش آزادی زنان، جنبش آزادی گی و جنبش زیست‌محیطی را تقویت کردند.[۷۴] به‌گفتهٔ پیتر لاوتزولی، پس از جنجال سال ۱۹۶۶ بر سر اظهار نظر مبنی بر اینکه بیتلز از عیسی مسیح محبوب‌تر شده است، اعضای گروه احساس می‌کردند که تحت فشار زیادی هستند تا در مصاحبه‌ها و اظهارنظرهای عمومی حرف‌های سنجیده و مناسبی بزنند. در نتیجه، آن‌ها آگاهانه و با تلاشی هماهنگ کوشیدند پیام‌هایی دربارهٔ خرد و سطح بالاتری از آگاهی و بینش معنوی به مخاطبان خود منتقل کنند.[۷۵]

مفسران دیگری مانند میکال گیلمور و تاد لئوپولد، آغاز تأثیر اجتماعی-فرهنگی بیتلز را به دوره‌ای زودتر نسبت داده‌اند و حتی دوران بیتل‌مانیا، به‌ویژه نخستین سفر گروه به ایالات متحده، را لحظه‌ای مهم در شکل‌گیری آگاهی نسلی دانسته‌اند.[۷۶][۷۷] لئوپولد دربارهٔ حضور بیتلز در برنامهٔ اد سالیوان شو می‌گوید: «از بسیاری جهات، حضور آن‌ها در برنامهٔ سالیوان آغازگر یک انقلاب فرهنگی بود… بیتلز همچون موجودات بیگانه‌ای بودند که در سال ۱۹۶۴ در ایالات متحده فرود آمده باشند.»[۷۷] گیلمور می‌گوید:

الویس پریسلی به ما نشان داده بود که چگونه می‌توان سرکشی را به سبکی آگاهی‌دهنده طراحی و تبدیل کرد؛ بیتلز به ما نشان می‌دادند که چگونه سبک می‌تواند تأثیری همچون یک مکاشفهٔ فرهنگی داشته باشد؛ یا دست‌کم، چگونه می‌توان چشم‌اندازی از موسیقی پاپ را به اجماعی تردیدناپذیر تبدیل کرد.[۷۶]

روز جهانی بیتلز که در سال ۲۰۰۹ پایه‌گذاری شد، جشنی سالانه است که هر سال در ۲۵ ژوئن برگزار می‌شود و به گرامی‌داشت و تجلیل از آرمان‌های بیتلز اختصاص دارد.[۷۸] این تاریخ برای یادبود روزی انتخاب شد که گروه در سال ۱۹۶۷ در برنامهٔ دنیای ما از شبکهٔ بی‌بی‌سی شرکت کرد و ترانهٔ «تنها چیزی که نیاز داری عشق است» را اجرا کرد؛ اجرایی که برای مخاطبان بین‌المللی پخش شد.[۷۹]

جایزه‌ها و دستاوردها

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

در ۱۹۶۵، لنون، مک‌کارتنی، هریسون و استار از سوی ملکه الیزابت دوم به عنوان اعضای نشان امپراتوری بریتانیا (MBE) منصوب شدند.[۸۰] بیتلز در ۱۹۷۱ جایزهٔ اسکار بهترین موسیقی اختصاصی را برای فیلم بگذار باشد (۱۹۷۰) برد.[۸۱] بیتلز که دریافت‌کنندهٔ نُه جایزهٔ گرمی[۸۲] و پانزده جایزهٔ آیور نوولو است،[۸۳] این گروه شش آلبوم الماس و همچنین ۲۰ آلبوم مولتی‌پلاتینیوم، ۱۶ آلبوم پلاتینیوم و شش آلبوم طلا در ایالات متحده دارد.[۸۴] در بریتانیا، بیتلز چهار آلبوم مولتی‌پلاتینیوم، چهار آلبوم پلاتینیوم، هشت آلبوم طلا و یک آلبوم نقره دارد.[۸۵] آن‌ها در ۱۹۸۸ به تالار مشاهیر راک اند رول راه یافتند.[۸۶]

بیتلز که پرفروش‌ترین گروه موسیقی تاریخ است، تا سال ۲۰۱۲ بیش از ۶۰۰ میلیون نسخه فروخته است.[۸۷][nb ۲] به گفتهٔ نیلسن سانداسکن، بیتلز از ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۹، ۵۷ میلیون آلبوم در ایالات متحده فروخت.[۸۹] آن‌ها بیشترین آلبوم‌های شمارهٔ یک در جدول‌های بریتانیا را داشته‌اند (پانزده آلبوم)[۹۰] و بیش از هر گروه دیگری تک‌آهنگ در بریتانیا فروخته‌اند (۲۱٫۹ میلیون نسخه).[۹۱] در ۲۰۰۴، رولینگ استون بیتلز را مهم‌ترین و تأثیرگذارترین هنرمندان موسیقی راک ۵۰ سال گذشته رتبه‌بندی کرد.[۹۲] آن‌ها در فهرست موفق‌ترین هنرمندان تمام دوران جدول هات ۱۰۰ مجلهٔ بیلبورد که در ۲۰۰۸ به مناسبت پنجاهمین سالگرد جدول تک‌آهنگ‌های ایالات متحده منتشر شد، رتبهٔ یک را کسب کردند.[۹۳] تا تاریخ ۲۰۱۷، آن‌ها رکورد بیشترین تک‌آهنگ‌های شمارهٔ یک در جدول هات ۱۰۰ بیلبورد را با بیست تک‌آهنگ در اختیار دارند.[۹۴] طبق گواهی‌های داده‌شده توسط انجمن صنعت ضبط موسیقی ایالات متحده آمریکا، بیتلز ۱۸۳ میلیون نسخه در ایالات متحده فروخته است، بیش از هر هنرمند دیگری.[۹۵] آن‌ها به‌طور جمعی در گردآوری مجلهٔ تایم از ۱۰۰ فرد تأثیرگذار قرن بیستم گنجانده شدند.[۹۶] در ۲۰۱۴، آن‌ها جایزهٔ یک عمر دستاورد گرمی را دریافت کردند.[۹۷] در ۲۰۰۴ و ۲۰۱۱، رولینگ استون آن‌ها را بزرگ‌ترین هنرمند تمام دوران‌ها نامید.[۹۸]

در ۲۰۰۷، بیتلز نخستین گروهی شد که در مجموعه‌ای از تمبرهای پستی بریتانیا که توسط رویال میل منتشر شد، حضور یافت.[۹۹] پیش‌تر در ۱۹۹۹، خدمات پستی ایالات متحده آمریکا تمبری اختصاص‌یافته به بیتلز و آلبوم زیردریایی زرد منتشر کرد.[۱۰۰]

فهرست اصلی بیتلز، شامل ۱۳ آلبوم استودیویی و یک مجموعه است.[۱۰۱]

داستانی

مستند و اجراهای فیلم‌برداری شده

جستارهای وابسته

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ لنون در مورد اپستاین گفت: «ما قبلاً آنطور که دوست داشتیم، روی صحنه و خارج از صحنه، لباس می‌پوشیدیم. او به ما می‌گفت که شلوار جین چندان شیک نیست و بهتره شلوارهای مناسب‌تری بپوشیم، اما او نمی‌خواست که ما دمده به نظر برسیم. او به ما اجازه می‌داد حس شخصیت خودمان را داشته باشیم.»[۴۰]
  2. ↑ برآورد دیگری کل فروش بین‌المللی را بیش از ۱ میلیارد نسخه می‌داند،[۶۳] رقمی که بر پایهٔ بیانیهٔ ئی‌ام‌آی است و رکوردهای جهانی گینس آن را به رسمیت شناخته است.[۸۸]
  1. ↑ Hasted 2017, p. 425.
  2. ↑ Frontani 2007, p. 125.
  3. ↑ Frontani 2007, p. 157.
  4. ↑ Siggins, Gerard (7 February 2016). "Yeah, Yeah, Yeah! Rare footage of the Beatles's Dublin performance". Irish Independent. Archived from the original on 9 November 2019. Retrieved 1 December 2017.
  5. ↑ Hotten, Russell (4 October 2012). "The Beatles at 50: From Fab Four to fabulously wealthy". BBC News. Archived from the original on 12 March 2013. Retrieved 28 January 2013.
  6. ↑ "Greatest of All Time Artists". Billboard. Archived from the original on 14 November 2019. Retrieved 21 March 2023.
  7. ↑ Spitz 2005, pp. 47–52.
  8. ↑ Spitz 2005, pp. 93–99.
  9. ↑ Miles 1997, p. 47.
  10. ↑ Lewisohn 1992, p. 13.
  11. ↑ Harry 2000a, p. 103.
  12. ↑ Lewisohn 1992, p. 17.
  13. ↑ Harry 2000b, pp. 742–743.
  14. ↑ Lewisohn 1992, p. 18.
  15. 1 2 Gilliland 1969, show 27, track 4.
  16. ↑ Lewisohn 1992, pp. 18–22.
  17. ↑ Lewisohn 1992, pp. 21–25.
  18. ↑ Lewisohn 1992, p. 22.
  19. ↑ Lewisohn 1992, p. 23.
  20. ↑ Lewisohn 1992, pp. 24, 33.
  21. ↑ Gould 2007, p. 88.
  22. ↑ Lewisohn 1992, p. 24.
  23. ↑ Lewisohn 1992, pp. 24–25.
  24. ↑ Lewisohn 1992, p. 25.
  25. ↑ Spitz 2005, pp. 222–224.
  26. ↑ Miles 1997, pp. 66–67.
  27. ↑ Lewisohn 1992, p. 32.
  28. ↑ Miles 1997, p. 76.
  29. ↑ Gould 2007, pp. 89, 94.
  30. ↑ Spitz 2005, pp. 249–251.
  31. ↑ Lewisohn 2013, p. 450.
  32. ↑ Everett 2001, p. 100.
  33. ↑ Lewisohn 1992, p. 33.
  34. ↑ Miles 1997, pp. 84–87.
  35. ↑ Lewisohn 1992, pp. 34–35.
  36. ↑ Miles 1997, pp. 84–88.
  37. ↑ Winn 2008, p. 10.
  38. 1 2 Lewisohn 1992, p. 56.
  39. ↑ Lewisohn 2013, p. 612, 629.
  40. 1 2 3 The Beatles 2000, p. 67.
  41. 1 2 3 4 Lewisohn 1992, p. 59.
  42. ↑ Spitz 2005, pp. 318, 322.
  43. ↑ Miles 1998, pp. 49–50.
  44. ↑ Lewisohn 1992, pp. 59–60.
  45. ↑ Lewisohn 1992, pp. 81, 355.
  46. ↑ The Beatles 2000, p. 90.
  47. ↑ Lewisohn 1992, pp. 62, 84.
  48. ↑ Harry 2000a, p. 875.
  49. ↑ Lewisohn 1992, pp. 62, 86.
  50. ↑ Gould 2007, p. 191.
  51. ↑ Harry 2000a, p. 494.
  52. ↑ Gould 2007, pp. 128, 133–134.
  53. ↑ Womack 2007, p. 76.
  54. 1 2 "بیتلمانیا؛ چگونه بیتلز دنیای موسیقی را تغییر داد؟". World of Music. Retrieved 21 مرداد 1405.
  55. ↑ Miles 1998, p. 86.
  56. ↑ "Beatles' Abbey Road zebra crossing given listed status". BBC News. 22 December 2010. Archived from the original on 20 July 2011. Retrieved 27 June 2020.
  57. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام CNN Gross وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  58. ↑ Drabble, Margaret (2000). The Oxford Companion to English Literature (6th ed.). Oxford University Press. pp. 76–77. ISBN 978-0-19-866244-0. Archived from the original on 2 February 2016. Retrieved 6 October 2017.
  59. ↑ Powers, Ann (24 July 2017). "A New Canon: In Pop Music, Women Belong at the Center of the Story". NPR. Archived from the original on 22 January 2023. Retrieved 10 March 2020.
  60. ↑ Whitburn, Joel (2003). Joel Whitburn's Top Pop Singles 1955–2002. Record Research. p. xxiii. ISBN 978-0-89820-155-0.
  61. ↑ Everett 1999, p. 277.
  62. 1 2 Gould 2007, p. 8.
  63. 1 2 Gould 2007, p. 9.
  64. ↑ "Shakespeare 'a cultural icon' abroad". BBC. 9 April 2017. Archived from the original on 13 September 2014. Retrieved 6 October 2017.
  65. ↑ "Culture, attraction and soft power" (PDF). British Council. 9 April 2017. Archived (PDF) from the original on 3 April 2017. Retrieved 9 April 2017.
  66. ↑ Vega, Luis Daniel. "Una idea descabellada: instantáneas del rock en Bogotá (1957–1975)". bibliotecadigitaldebogota.gov.co (in Spanish). Archived from the original on 27 March 2024. Retrieved 11 April 2024.
  67. ↑ "60s Season – Documentaries". BBC Radio 2. Archived from the original on 11 February 2009. Retrieved 25 July 2009.
  68. ↑ Fisher 2007, p. 198.
  69. ↑ Everett 1999, p. 91.
  70. ↑ Spitz 2005, pp. 609–610.
  71. ↑ Lewisohn 1992, p. 181.
  72. ↑ Spitz 2005, pp. 576–578.
  73. ↑ Gould 2007, p. 345.
  74. ↑ Gould 2007, pp. 8–9.
  75. ↑ Lavezzoli 2006, p. 176.
  76. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Gimore (RS Beatles/Dylan/60s) وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  77. 1 2 Leopold, Todd (31 January 2014). "Beatles + Sullivan = Revolution: Why Beatlemania Could Never Happen Today". CNN. Archived from the original on 23 February 2018. Retrieved 23 February 2018.
  78. ↑ "Global Beatles Day: What is it and why is it celebrated". The Indian Express. 25 June 2018. Archived from the original on 4 August 2020. Retrieved 26 July 2020.
  79. ↑ Christensen, Doreen (25 June 2018). "World Beatles Day: Free streaming of all 12 Beatles albums for Prime members". Sun-Sentinel. Archived from the original on 26 July 2020. Retrieved 26 July 2020.
  80. ↑ Spitz 2005, p. 556.
  81. ↑ Southall & Perry 2006, p. 96.
  82. ↑ "Grammy Past Winners Search". National Academy of Recording Arts and Sciences. Archived from the original on 10 May 2011. Retrieved 25 March 2011.
  83. ↑ Harry 2000a, pp. 559–560.
  84. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام RIAAb وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  85. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام BPI2009 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  86. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام R&R HoF وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  87. ↑ Hotten, Russell (4 October 2012). "The Beatles at 50: From Fab Four to fabulously wealthy". BBC Business. Archived from the original on 23 September 2017. Retrieved 20 August 2020.
  88. ↑ "Best-selling group". Guinness World Records. 19 March 2001. Archived from the original on 22 November 2019. Retrieved 23 October 2019.
  89. ↑ Lewis, Randy (8 April 2009). "Delayed arrival". Los Angeles Times. Archived from the original on 11 April 2009. Retrieved 14 October 2022.
  90. ↑ "Beatles". London: Official Charts Company. 2010. Archived from the original on 3 November 2013.
  91. ↑ "The Official Singles Charts' Biggest Selling Artists of All Time Revealed". Official Chart Company. 4 June 2012. Archived from the original on 3 July 2012. Retrieved 24 June 2012.
  92. ↑ Costello, Elvis (2004). "100 Greatest Artists: The Beatles". Rolling Stone. Archived from the original on 21 June 2013. Retrieved 25 June 2013.
  93. ↑ "The Billboard Hot 100 All-Time Top Artists (20-01)". Billboard. 11 September 2008. Archived from the original on 13 September 2008. Retrieved 13 September 2008.
  94. ↑ Rutherford, Kevin (30 March 2017). "The Beatles, Aerosmith & Godsmack: A History of 'Come Together' on the Charts". Billboard. Archived from the original on 30 March 2017. Retrieved 31 March 2017.
  95. ↑ Clark, Travis (10 March 2020). "The 50 best-selling music artists of all time". Business Insider. Archived from the original on 30 August 2020. Retrieved 20 August 2020.
  96. ↑ Loder, Kurt (8 June 1998). "The Time 100". Time. Archived from the original on 22 August 2008. Retrieved 31 July 2009.
  97. ↑ "Paul McCartney and Ringo Starr Share Grammy Stage for Rare Performance". Rolling Stone. 26 January 2014. Archived from the original on 29 January 2014. Retrieved 30 January 2014.
  98. ↑ Costello, Elvis (15 April 2004). "The 100 Greatest Artists of All Time". Archived from the original on 31 January 2024. Retrieved 31 January 2024.
  99. ↑ Beaumont-Thomas, Ben (23 June 2020). "Queen – not that one – to appear on postage stamps". The Guardian. Archived from the original on 28 June 2020. Retrieved 28 June 2020.
  100. ↑ U.S. Postage and the Beatles: The 1999 Stamp, the 2003 Proofs and Future Expectations بایگانی‌شده در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine. Smithsonian's National Postal Museum. 27 March 2014
  101. ↑ Lewisohn 1988, pp. 200–201.

برای مطالعهٔ بیشتر

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

پیوند به بیرون

[ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]