لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا

لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا
پرتره رسمی، ۲۰۲۳
سی و پنجمین و سی و نهمین رئیس‌جمهور برزیل
متصدی
آغاز به کار ۱ ژانویه ۲۰۲۳
معاون رئیس‌جمهور	ژرالدو آلکمین
پس از	ژائیر بولسونارو
دوره مسئولیت ۱ ژانویه ۲۰۰۳ – ۱ ژانویه ۲۰۱۱
معاون رئیس‌جمهور	خوزه النکار
پس از	فرناندو هنریک کاردوسو
پیش از	دیلما روسف
مناصب حزبی و قانون‌گذاری رئیس ملی حزب کارگر برزیل دوره مسئولیت ۱۵ ژوئیه ۱۹۹۰ – ۲۴ ژانویه ۱۹۹۴ پس از لوئیس گوشیکن پیش از روی فالکائو دوره مسئولیت ۹ اوت ۱۹۸۰ – ۱۷ ژانویه ۱۹۸۸ پس از منصب ایجاد شد پیش از اولیویا دوترا عضو مجلس نمایندگان برزیل دوره مسئولیت ۱ فوریه ۱۹۸۷ – ۱ فوریه ۱۹۹۱ حوزه انتخاباتی سائو پائولو
مناصب رهبری اتحادیه رئیس اتحادیه فلزکاران ABC دوره مسئولیت ۱۹ آوریل ۱۹۷۵ – ۱۸ آوریل ۱۹۸۱ پس از پائولو ویدال نتو پیش از ژائیر منگلی دبیر اول اتحادیه فلزکاران ABC دوره مسئولیت ح. آوریل ۱۹۷۲ – ۱۸ آوریل ۱۹۷۵ رئیس‌جمهور پائولو ویدال نتو پس از ناشناخته پیش از پائولو ویدال نتو مدیر علی‌البدل اتحادیه فلزکاران ABC دوره مسئولیت ح. آوریل ۱۹۶۹ – ح. آوریل ۱۹۷۲ رئیس‌جمهور پائولو ویدال نتو
اطلاعات شخصی
زاده	لوئیس ایناسیو دا سیلوا ۲۷ اکتبر ۱۹۴۵ ‏(۸۱ سال) گارانهونز، پرنامبو، برزیل
حزب سیاسی	حزب کارگر برزیل (از ۱۹۸۰)
همسر(ان)	ماریا د لوردس ریبیرو (ا. ۱۹۶۹–۱۹۷۱) ماریسا لتیسیا کاسا (ا. ۱۹۷۴–۲۰۱۷) روزآنجلا دا سیلوا (ا. ۲۰۲۲)
فرزندان	۵
تحصیلات	سرویس ملی آموزش صنعتی
پیشه	سیاستمدار فلزکار فعال سندیکایی
امضا
وبگاه	lula.com.br

لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا (به انگلیسی: Luiz Inácio Lula da Silva)؛ ) (زاده‌شده با نام لوئیس ایناسیو دا سیلوا؛ ۲۷ اکتبر ۱۹۴۵)، که به‌صورت تک‌نام با نام لولا شناخته می‌شود، یک سیاستمدار، فعال سندیکا و فلزکار سابق برزیلی است که از سال ۲۰۲۳ به‌عنوان سی و نهمین رئیس‌جمهور برزیل خدمت می‌کند. او که عضو حزب کارگر برزیل است، پیش‌تر از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ به‌عنوان سی و پنجمین رئیس‌جمهور این کشور فعالیت کرده بود.

لولا که در پرنامبو متولد شد، پس از کلاس دوم دبستان مدرسه را برای کار کردن ترک کرد و تا ۱۰ سالگی خواندن نیاموخت. او در نوجوانی به‌عنوان فلزکار مشغول به‌کار شد و به یک فعال سندیکا تبدیل گشت. بین سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۰، او اعتصابات کارگران ABC را در دوران دیکتاتوری نظامی برزیل رهبری کرد و در سال ۱۹۸۰، در جریان بازگشت برزیل به دموکراسی، به تأسیس حزب کارگر کمک کرد. لولا که به‌عنوان یک چهره چپ‌گرا توصیف می‌شود، یکی از رهبران جنبش «Diretas Já» در سال ۱۹۸۴ بود که خواستار برگزاری انتخابات مستقیم بود. در سال ۱۹۸۶، او به‌عنوان نماینده فدرال در ایالت سائو پائولو انتخاب شد. او در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۹۸۹، ۱۹۹۴ و ۱۹۹۸ نامزد شد اما موفقیتی کسب نکرد. وی سرانجام در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۰۲ در دور دوم به پیروزی رسید و رئیس‌جمهور شد. در سال ۲۰۰۶، او بار دیگر در دور دوم برای این سمت انتخاب شد.

در طول اولین دوره ریاست‌جمهوری‌اش، که با نخستین موج صورتی آمریکای جنوبی همزمان بود، او سیاست‌های مالی را ادامه داد و برنامه‌های رفاه اجتماعی مانند بولسا فامیلیا را ترویج کرد که منجر به رشد تولید ناخالص داخلی، کاهش بدهی خارجی و تورم شد و به میلیون‌ها برزیلی کمک کرد تا از فقر رهایی یابند. او همچنین در سیاست خارجی، هم در سطح منطقه‌ای و هم به‌عنوان بخشی از مذاکرات جهانی تجارت و محیط زیست، نقش ایفا کرد. در طول آن دوره‌ها، لولا یکی از محبوب‌ترین سیاستمداران تاریخ برزیل محسوب می‌شد و با نرخ رضایت ۸۰ درصدی دفتر ریاست‌جمهوری را ترک کرد. دوره اول او همچنین با رسوایی‌های فساد قابل توجهی، از جمله رسوایی خرید رأی منسالائو، همراه بود.

پس از انتخابات ۲۰۱۰، رئیس دفتر سابق او، دیلما روسف، جانشین وی شد و او در سیاست فعال ماند و در برزیل و خارج از کشور سخنرانی کرد. او تلاش کرد در انتخابات ۲۰۱۸ نامزد ریاست‌جمهوری شود، اما نامزدی او رد شد زیرا در یک محاکمه جنجالی در ارتباط با عملیات کارواش به زندان محکوم‌شده بود. در سال ۲۰۱۹، او بر اساس تصمیم دادگاه فدرال عالی که به تدریج محکومیت‌های او را لغو کرد، آزاد شد. با بازپس‌گیری حقوق سیاسی‌اش، او برای ششمین بار در انتخابات ۲۰۲۲ نامزد ریاست‌جمهوری شد و ژائیر بولسونارو، متصدی وقت را در دور دوم شکست داد و به اولین کسی تبدیل شد که یک رئیس‌جمهور برزیل را در تلاش برای انتخاب مجدد شکست می‌دهد و اولین کسی که برای سومین بار به این سمت انتخاب می‌شود. او در سن ۷۷ سالگی، مسن‌ترین رئیس‌جمهور برزیل در زمان تحلیف شد. در اوایل دوره ریاست‌جمهوری‌اش، او با یک تلاش برای کودتا به رهبری بولسونارو مواجه شد که شکست خورد، و همچنین با حملات ۸ ژانویه ۲۰۲۳ به نهادهای فدرال روبه‌رو گشت.

در طول دومین دوره ریاست‌جمهوری‌اش، لولا چندین اصلاحات نهادی و اقتصادی بزرگ، از جمله یک اصلاحات مالیاتی تاریخی و یک چارچوب مالی جدید را دنبال کرد. دولت او همچنین مالیات بر درآمد طبقه متوسط را کاهش داد و یک اصلاحیه قانون اساسی را برای کاهش حداکثر ساعات کار هفتگی از ۴۴ به ۴۰ ساعت تضمین کرد. این دوره شاهد بالاترین رشد تولید ناخالص داخلی در بیش از یک دهه اخیر، همراه با تورم پایین‌تر، نرخ بیکاری در پایین‌ترین سطح تاریخی و کاهش نابرابری درآمدی بود. دولت او همچنین سیاست‌های زیست‌محیطی را در اولویت قرار داده است، به طوری که جنگل‌زدایی آمازون به پایین‌ترین سطح خود در بیش از یک دهه اخیر رسیده است. او همچنین تعاملات بین‌المللی را تجدید کرد و مذاکراتی را رهبری کرد که راه را برای تأیید اولیه توافق‌نامه تجاری بازار مشترک کشورهای آمریکای جنوبی و اتحادیه اروپا هموار کرد. در انتخابات ۲۰۲۶، او پسر ژائیر، فلاویو بولسونارو را شکست داد و به اولین نامزدی تبدیل شد که برنده دور اول را در یک انتخابات ریاست‌جمهوری دچار شگفتی کرده و شکست می‌دهد، و به این ترتیب برای چهارمین بار به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شد که یک رکورد محسوب می‌شود.

اوایل زندگی

لولا و خواهرش ماریا در سال ۱۹۴۹

لوئیس ایناسیو دا سیلوا در ۲۷ اکتبر ۱۹۴۵ (با تاریخ تولد ثبت‌شده ۶ اکتبر ۱۹۴۵) در کاتس (که در آن زمان بخشی از گارانهونز بود)، در فاصلهٔ ۲۵۰ کیلومتر (۱۶۰ مایل) از رسیفی، مرکز پرنامبوکو، ایالتی در منطقه شمال شرقی برزیل، به دنیا آمد. او هفتمین فرزند از هشت فرزند آریستیدس ایناسیو دا سیلوا و اوریدیس فریرا دی ملو بود؛ کشاورزانی که قحطی را در یکی از فقیرترین بخش‌های agreste تجربه کرده بودند. او در کاتولیک بزرگ شد. مادر لولا از تبار پرتغالی و تا حدودی ایتالیایی بود. دو هفته پس از تولد لولا، پدرش به سانتوس در ایالت سائو پائولو نقل مکان کرد — هرچند اوریدیس از این موضوع بی‌خبر بود — و با دخترعموی جوانش، والدومیرا فریرا دی گویس، همراه شد.

در دسامبر ۱۹۵۲، زمانی که لولا هفت ساله بود، مادرش خانواده را به سائو پائولو برد تا به همسرش بپیوندد. پس از سفری ۱۳ روزه با یک pau-de-arara (پشتِ بازِ یک وانت), آن‌ها به کواروخا رسیدند و متوجه شدند که آریستیدس خانوادهٔ دومی با والدومیرا تشکیل داده و از او صاحب ۱۰ فرزند دیگر‌شده است. دو خانوادهٔ آریستیدس برای مدتی در یک خانه زندگی کردند، اما با هم کنار نمی‌آمدند و چهار سال بعد، مادرش به همراه لولا و خواهر و برادرانش به اتاق کوچکی در پشت یک بار در سائو پائولو نقل مکان کرد. پس از آن، لولا به ندرت پدرش را می‌دید که در سال ۱۹۷۸ در حالی که بی‌سواد و الکلی بود درگذشت. در سال ۱۹۸۲، او نام مستعار «لولا» را به نام قانونی خود اضافه کرد.

زندگی شخصی

لولا که دو بار بیوه‌شده، سه بار ازدواج کرده است و یک دختر از رابطهٔ چهارم خود دارد. در سال ۱۹۶۹، او با ماریا دی لوردس ریبیرو ازدواج کرد. او در سال ۱۹۷۱ در حالی که باردار بود، بر اثر هپاتیت درگذشت و فرزندش نیز فوت کرد.

در مارس ۱۹۷۴، لولا از دوست‌دختر وقت خود، میریام کوردیرو، صاحب یک دختر به نام لوریان شد. این دو هرگز ازدواج نکردند. لولا تنها زمانی که دخترش به سن جوانی رسیده بود، مشارکت در زندگی او را آغاز کرد.

دو ماه بعد، در مه ۱۹۷۴، لولا با ماریسا لتیسیا روکو کاسا، بیوه‌ای ۲۴ ساله که سال قبل با او آشنا‌شده بود، ازدواج کرد. او از او صاحب سه پسر شد و پسر او از ازدواج اولش را نیز به فرزندی پذیرفت. این دو به مدت ۴۳ سال تا زمان مرگ ماریسا در ۲ فوریه ۲۰۱۷ بر اثر سکته مغزی، با هم زندگی کردند.

اواخر همان سال، او با روزآنجلا دا سیلوا، معروف به جانجا، آشنا شد و رابطه‌ای را آغاز کرد. این رابطه تنها در سال ۲۰۱۹، زمانی که او در حال گذراندن دوران حبس خود در کوریتیبا، پارانا، به اتهام فساد بود، علنی شد. لولا و جانجا در ۱۸ مه ۲۰۲۲ ازدواج کردند.

لولا کاتولیک و از طرفداران باشگاه فوتبال کورینتیانس است.

تحصیلات و کار

انگشت کوچک دست چپ لولا پس از یک حادثهٔ ناشی از کار در سال ۱۹۶۴، زمانی که او کارگر فلزکار بود، قطع عضو شد.

لولا تحصیلات رسمی اندکی داشت. او تا ده سالگی خواندن نیاموخته بود. او پس از کلاس دوم دبستان مدرسه را ترک کرد تا کار کند. اولین شغل او در سن هشت سالگی دست‌فروشی در خیابان بود. وقتی ۱۲ ساله بود، به‌عنوان واکسی نیز کار می‌کرد. در سال ۱۹۶۰، زمانی که ۱۴ ساله بود، اولین شغل رسمی خود را در یک انبار به‌دست آورد.

در سال ۱۹۶۱، او به‌عنوان شاگرد اپراتور پرس در یک شرکت متالورژی که پیچ تولید می‌کرد، مشغول به‌کار شد و همزمان در یک دورهٔ فنی و حرفه‌ای تحصیل کرد. در آنجا بود که لولا اولین تماس خود را با جنبش‌های اعتصابی پیدا کرد. پس از شکست جنبش در مذاکرات، لولا آن شرکت را به مقصد یک شرکت متالورژی دیگر ترک کرد. از سال ۱۹۶۶ تا ۱۹۸۰، او در Villares Metals S.A، یک شرکت فلزکاری جدید، کار کرد.

در آنجا، در سال ۱۹۶۴ و در سن ۱۹ سالگی، هنگام کار با دستگاه پرس در کارخانه، انگشت کوچک دست چپ خود را از دست داد. پس از حادثه، او مجبور شد پیش از دریافت مراقبت‌های پزشکی به چندین بیمارستان مراجعه کند. این تجربه علاقهٔ او را به مشارکت در اتحادیهٔ کارگری افزایش داد. در همان زمان، او در فعالیت‌های اتحادیه‌ای درگیر شد و چندین پست اتحادیه‌ای را بر عهده گرفت.

فعالیت در اتحادیه

عکس بازداشت لولا در DOPS، ۱۹۸۰

لولا با الهام از برادرش فری چیکو، که عضو حزب کمونیست برزیل بود، هنگام کار در شرکت ویلارس متالز به جنبش کارگری پیوست و پله‌های ترقی را طی کرد. او در سال ۱۹۷۵ به‌عنوان رئیس اتحادیه فلزکاران ABC در سائو برناردو دو کامپو و دیادما انتخاب و در سال ۱۹۷۸ مجدداً انتخاب شد. هر دو شهر در ABCD Region واقع شده‌اند که محل استقرار اکثر تأسیسات تولید خودرو در برزیل، از جمله فورد، فولکس‌واگن، تویوتا و مرسدس-بنز است.

در اواخر دههٔ ۱۹۷۰، زمانی که برزیل تحت حاکمیت نظامی بود، لولا به سازماندهی فعالیت‌های اتحادیه‌ای، از جمله اعتصابات بزرگ، کمک کرد. دادگاه‌های کار این اعتصابات را غیرقانونی اعلام کردند و در سال ۱۹۸۰، لولا به مدت یک ماه زندانی شد. به همین دلیل و مانند سایر افرادی که به دلیل فعالیت‌های سیاسی در دوران حکومت نظامی زندانی‌شده بودند، پس از سقوط رژیم نظامی، به لولا مستمری مادام‌العمر اعطا شد.

فعالیت حرفه‌ای سیاسی

در ۱۰ فوریه ۱۹۸۰، گروهی از دانشگاهیان و رهبران اتحادیه‌ها، از جمله لولا، «Partido dos Trabalhadores» (PT) یا حزب کارگر را بنیان نهادند؛ حزبی چپ‌گرا با ایده‌های ترقی‌خواهانه. در سال ۱۹۸۳، او به تأسیس انجمن صنفی Central Única dos Trabalhadores (CUT) کمک کرد.

سخنرانی لولا در صحن علنی مجلس نمایندگان برزیل، ۱۹۸۹

انتخابات

لولا اولین بار در سال ۱۹۸۲ برای دولت ایالتی سائو پائولو نامزد شد، اما با ۱۱٪ آرا شکست خورد. فیدل کاسترو، رئیس‌جمهور کوبا، در جریان سفر لولا به کوبا، او را ترغیب کرد که به‌عنوان یک سیاستمدار به فعالیت خود ادامه دهد. در انتخابات سال ۱۹۸۶، لولا با کسب بیشترین آرا در سراسر کشور، کرسی کنگره ملی برزیل را به‌دست آورد.

در سال ۱۹۸۹، لولا به‌عنوان نامزد حزب کارگر (PT) برای ریاست‌جمهوری رقابت کرد. لولا از اصلاحات ارضی فوری و نکول بر بدهی خارجی برزیل حمایت کرد. یک نامزد کمتر شناخته‌شده به نام فرناندو کولور دی ملو، به‌سرعت با برنامه‌ای تجاری‌تر و با اتخاذ مواضع قاطع ضد فساد، حمایت‌ها را جلب کرد. او لولا را در دور دوم انتخابات ۱۹۸۹ شکست داد. لولا تصمیم گرفت در سال ۱۹۹۰ برای انتخاب مجدد به‌عنوان نماینده مجلس نامزد نشود.

لولا در دو انتخابات بعدی برزیل نیز برای ریاست‌جمهوری نامزد شد. فرناندو هنریک کاردوسو، وزیر دارایی سابق از حزب PSDB، هر بار در همان دور اول لولا را شکست داد. لولا در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۹۹۴ تنها ۲۷٪ آرا و در سال ۱۹۹۸ تنها ۳۲٪ آرا را کسب کرد.

مقاله‌ای در «واشینگتن پست» بیان کرد که پیش از سال ۲۰۰۲، لولا یک «سازمان‌دهنده اتحادیه تندرو بود که به ریش پرپشت و تی‌شرت‌های چه گوارایش شناخته می‌شد». در مبارزات انتخاباتی سال ۲۰۰۲، لولا هم سبک لباس پوشیدن غیررسمی خود و هم این بند از پلتفرم خود را که برزیل نباید بدهی‌های خارجی‌اش را پرداخت کند مگر اینکه پرداخت را به یک حسابرسی کامل قبلی مرتبط سازد، کنار گذاشت. این نکتهٔ آخر باعث نگرانی اقتصاددانان، بازرگانان و بانک‌ها‌شده بود که بیم داشتند حتی یک نکول جزئی از سوی برزیل، تأثیر موجی عظیمی بر اقتصاد جهانی‌داشته باشد. در انتخابات ۲۰۰۲، لولا در دور اول با اختلافی نزدیک به ۲ به ۱ از نزدیک‌ترین رقیب خود، خوزه سرا نامزد PSDB، پیشی گرفت. او در دور دوم سرا را به قاطعیت شکست داد تا به اولین رئیس‌جمهور چپ‌گرای کشور پس از سقوط دیکتاتوری نظامی برزیل تبدیل شود. در انتخابات ۲۰۰۶، لولا در یک دور دوم بر ژرالدو آلکمین از حزب PSDB پیروز شد.

در سپتامبر ۲۰۱۸، عالی‌ترین دادگاه انتخاباتی برزیل، لولا را به دلیل محکومیت به فساد و مطابق با قانون «Lei da Ficha Limpa»، از نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۸ منع کرد. در عوض، فرناندو حداد با بلیت حزب کارگر نامزد ریاست‌جمهوری شد و از ژائیر بولسونارو شکست خورد.

تاریخچه انتخاباتی

سال	انتخابات	حزب		سمت	ائتلاف	شرکا	حزب		آرا	درصد	نتیجه
۱۹۸۲	انتخابات ایالتی سائو پائولو		PT	فرماندار	—	Hélio Bicudo		PT	۱٬۱۴۴٬۶۴۸	۱۰٫۷۷٪	انتخاب نشد
۱۹۸۶	انتخابات پارلمانی	نماینده فدرال	—				۶۵۱٬۷۶۳	۴٫۲۲٪	انتخاب شد
۱۹۸۹	انتخابات ریاست‌جمهوری	رئیس‌جمهور	«جبهه برزیل مردمی» (PT، PSB، PCdoB)	José Paulo Bisol		PSB	۱۱٬۶۲۲٬۳۲۱	۱۷٫۴۹٪	دور دوم
					۳۱٬۰۷۵٬۸۰۳	۴۶٫۹۷٪	انتخاب نشد
۱۹۹۴	انتخابات ریاست‌جمهوری		«جبهه مردمی برزیل برای شهروندی» (PT، PSB، PPS، PV، PCdoB، PCB، PSTU)	Aloizio Mercadante		PT	۱۷٬۱۲۲٬۱۲۷	۲۷٫۰۴٪	انتخاب نشد
۱۹۹۸	انتخابات ریاست‌جمهوری		«اتحاد مردم برای تغییر برزیل» (PT، PDT، PSB، PCdoB، PCB)	Leonel Brizola		PDT	۲۱٬۴۷۵٬۲۱۱	۳۱٫۷۱٪	انتخاب نشد
۲۰۰۲	انتخابات ریاست‌جمهوری		«لولا رئیس‌جمهور» (PT، PL، PCdoB، PMN، PCB)	خوزه النکار		Liberal Party	۳۹٬۴۵۵٬۲۳۳	۴۶٫۴۴٪	دور دوم
					۵۲٬۷۹۳٬۳۶۴	۶۱٫۲۷٪	انتخاب شد
۲۰۰۶	انتخابات ریاست‌جمهوری		«قدرت مردم» (PT، PRB، PCdoB)			PRB	۴۶٬۶۶۲٬۳۶۵	۴۸٫۶۰٪	دور دوم
					۵۸٬۲۹۵٬۰۴۲	۶۰٫۸۳٪	انتخاب شد
۲۰۲۲	انتخابات ریاست‌جمهوری		«برزیلِ امید» (PT، PCdoB، PV، PSOL، REDE، PSB، Solidariedade، Avante، Agir، PROS)	ژرالدو آلکمین		PSB	۵۷٬۲۵۹٬۵۰۴	۴۸٫۴۳٪	دور دوم
					۶۰٬۳۴۵٬۹۹۹	۵۰٫۹۰٪	انتخاب شد
۲۰۲۶	انتخابات ریاست‌جمهوری		«برزیل آماده برای بیشتر» (PT، PCdoB، PV، PSOL، REDE، PSB، PDT)		۵۳٬۸۷۶٬۶۱۷	۴۵٫۱۶٪	دور دوم
					۶۴٬۲۵۶٬۲۳۲	۵۱٫۷۹٪	انتخاب شد

نخستین دوره ریاست‌جمهوری (۲۰۰۳–۲۰۱۱)

مقالهٔ اصلی: نخستین دوره ریاست‌جمهوری لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا

لولا در آغاز دوره‌های اول (چپ) و دوم (راست) خود

لولا که به‌عنوان یک چهره چپ‌گرا توصیف می‌شود، دو دوره از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۰ به‌عنوان رئیس‌جمهور خدمت کرد. او در طول سخنرانی خداحافظی خود گفت که باری را بر دوش خود احساس می‌کرد تا ثابت کند با وجود پیشینه فروتنانه‌اش، می‌تواند از عهده ریاست‌جمهوری برآید. «اگر شکست می‌خوردم، این طبقه کارگر بود که شکست می‌خورد؛ این فقرای این کشور بودند که ثابت می‌کردند آنچه برای حکومت لازم است را ندارند».

گرایش سیاسی

تعداد بسیار کمی از اصلاحاتی که لولا پیشنهاد کرده بود، در دوران تصدی او واقعاً اجرا شد. برخی از جناح‌های حزب کارگر برزیل با افزایش میانه‌روی در تمرکز حزب از اواخر دهه هشتاد مخالف بودند و حزب را برای تشکیل احزاب دیگر ترک کردند، مانند تشکیل حزب سوسیالیسم و آزادی در دوران ریاست‌جمهوری لولا. ائتلاف با سیاستمداران الیگارش قدیمی و سنتی، مانند روسای‌جمهور سابق ژوزه سارنی و فرناندو کولور دی ملو، برای برخی مایه ناامیدی بود.

آموزش

تعدادی از طرح‌های آموزشی در طول نخستین دوره ریاست‌جمهوری لولا راه‌اندازی شد. برنامه وعده‌های غذایی رایگان مدارس به ۳۷ میلیون دانش‌آموز گسترش یافت و برنامه‌ای با هدف ارائه «بخشش کامل یا جزئی شهریه دانشجویی برای دانشجویان کم‌درآمد» آغاز شد. در سال ۲۰۰۶، تحصیلات ابتدایی از ۸ سال به ۹ سال افزایش یافت. صندوقی برای نگهداری و توسعه آموزش پایه جهت بهبود کیفیت آموزش ایجاد شد. طرح توسعه آموزش (PED) پرداخت بودجه عمومی به مدارس دولتی را مشروط به عملکرد مدارس کرد.

با این حال در سال ۲۰۰۶، بسیاری از برزیلی‌ها و مفسران احساس می‌کردند که لولا اقدامات کافی برای بهبود کیفیت آموزش عمومی انجام نداده است. و در سال ۲۰۱۰، در حالی که آموزش برای همه کودکان ۷ تا ۱۴ ساله در برزیل اجباری بود، در عمل این الزام فقط به‌صورت سست اجرا می‌شد؛ ۹۰٪ از کودکان در مناطق روستایی کمتر از چهار سال به مدرسه می‌رفتند و تنها ۲۵٪ از کودکان ساکن در فاولاها در مدرسه حضور می‌یافتند.

برنامه‌های اجتماعی

برترین برنامه اجتماعی لولا به دنبال ریشه‌کنی گرسنگی بود. این برنامه از طریق افزایش درآمدهای مالیاتی، همراه با کاهش هزینه‌های دولت در زمینه دستمزدها و مزایای پرداختی به کارکنان بخش عمومی و همچنین کاهش هزینه‌های دولتی در زیرساخت‌ها تأمین مالی شد. این برنامه از پروژه‌ای الگوبرداری کرد که پیش از آن در سال ۱۹۹۵ توسط دولت فرناندو هنریک کاردوسو به اجرا درآمده بود و «بورس تحصیلی مدرسه» (Bolsa Escola) نام داشت. او آن ابتکار را با برنامه جدید «فومه زرو» (Fome Zero - گرسنگی صفر) که بخشی از طرح «بولسا فامیلیا» (Bolsa Família - کمک‌هزینه خانوادگی) بود، گسترش داد.

با این حال، پنج ماه پس از روی کار آمدن لولا، بودجه «گرسنگی صفر» به میزان یک‌سوم از مبلغ اصلی خود کاهش یافت و یک سال بعد، حدود ۸۰۰ میلیون دلار برای این برنامه بودجه اختصاص یافت، اما تنها ۱۳۰ میلیون دلار از آن واقعاً پرداخت شد. برنامه لولا متهم شد که بیشتر از آنکه عمل کند، شعار می‌دهد، زیرا تا مه ۲۰۰۵، یعنی دو سال پس از آغاز تلاش‌ها، این برنامه بسیار کمتر از حد انتظارات ظاهر‌شده بود.

سخنرانی لولا در دیادما برای راه‌اندازی مسکن یارانه‌ای و اعتبارات «بولسا فامیلیا»، ۲۰۰۵

در طول دوره اول لولا، سوءتغذیه کودکان در برزیل ۴۶٪ کاهش یافت. در مه ۲۰۱۰، برنامه جهانی غذا (WFP) سازمان ملل متحد، عنوان «قهرمان جهانی در مبارزه با گرسنگی» را به لولا اعطا کرد. تعدادی دیگر از پروژه‌های اجتماعی نیز در طول نخستین دوره ریاست‌جمهوری لولا معرفی شدند.

لولا یک برنامه کمک به مسکن را راه‌اندازی کرد که از نظر دامنه بزرگتر از سیاست‌های توسعه‌یافته تا آن زمان بود. بیش از ۱۵ میلیارد یورو در تصفیه آب و شهرسازی فاولاها و بیش از ۴۰ میلیارد یورو در بخش مسکن سرمایه‌گذاری شد. دولت پیشنهاد داد که جمعیت‌های فقیری را که «مناطق پرخطر» در معرض سیل یا رانش زمین را اشغال کرده بودند، جابه‌جا کند؛ با این حال، در نهایت، دست‌کم ۲۱۲ نفر کشته شدند و حداقل ۱۵٬۰۰۰ نفر تنها در اثر سیل و رانش زمین ریو دو ژانیرو در آوریل ۲۰۱۰ بی‌خانمان شدند. دولت پیشنهاد داد که شبکه برق را گسترش دهد، خیابان‌ها را جابه‌جا کند و مسکن‌های ناپایدار را بهبود بخشد. دولت متعهد شد که دسترسی به اعتبار املاک و مستغلات را دموکراتیزه کند.

اقتصاد

دو دوره اول لولا با یک رونق شدید در قیمت کالاها همزمان بود. این امر باعث رونق اقتصادی در برزیل شد که به نوبه خود به لولا اجازه داد تا هزینه‌های سنگینی را صرف برنامه‌های اجتماعی کند و وام ۱۵ میلیارد دلاری صندوق بین‌المللی پول را یک سال زودتر تسویه نماید.

در آستانه انتخابات ۲۰۰۲، ترس از اقدامات شدید لولا و مقایسه او با هوگو چاوز در ونزوئلا، گمانه‌زنی‌های بازار داخلی را افزایش داد. این امر منجر به کاهش ارزش رئال برزیل و کاهش رتبه‌سنجی اعتباری برزیل شد. لولا، هنریک میرلس از حزب سوسیال دموکراسی برزیل (PSDB) را که یک اقتصاددان بازارگرا بود، به‌عنوان رئیس بانک مرکزی برزیل انتخاب کرد. او به‌عنوان مدیرعامل سابق بانک بوستون برای بازار به‌خوبی شناخته‌شده بود.

لولا و کابینه‌اش تا حدودی راه دولت قبلی را در اقتصاد دنبال کردند. او تمام توافقات با صندوق بین‌المللی پول (IMF) را که تا زمان ناتوانی آرژانتین در پرداخت بدهی‌های خود در سال ۲۰۰۱ امضا‌شده بود، تمدید کرد. دولت او در دو سال اول به یک مازاد بودجه اولیه رضایت‌بخش دست یافت که طبق توافق با صندوق بین‌المللی پول الزامی بود و در سال سوم از هدف تعیین‌شده نیز فراتر رفت. در اواخر سال ۲۰۰۵، دولت بدهی خود به صندوق بین‌المللی پول را به‌طور کامل و دو سال زودتر از موعد پرداخت کرد. اقتصاد برزیل به‌طور کلی تحت تأثیر رسوایی منسالائو در سال ۲۰۰۵ که مربوط به خرید رأی در کنگره برزیل بود، قرار نگرفت.

رئیس دفتر خوزه دیرسئو، لولا، و وزیر دارایی آنتونیو پالوچی، ۲۰۰۳

در ژوئن ۲۰۰۵، اقتصاددان و وکیل خوزه دیرسئو که از سال ۲۰۰۳ رئیس دفتر لولا بود، پس از گرفتار شدن در یک طرح فساد گسترده در قوه مقننه، یعنی رسوایی فساد منسالائو، استعفا داد. در مارس ۲۰۰۶، وزیر دارایی لولا، آنتونیو پالوچی که سیاست‌های ضد تورمی و طرفدار بازار دولت میانه‌روی قبلی را ادامه داده بود، به دلیل دخالت در رسوایی فساد و سوءاستفاده از قدرت استعفا داد. لولا سپس گویدو مانتگا، اقتصاددان حزب کارگر را به‌عنوان وزیر دارایی منصوب کرد.

مدت کوتاهی پس از آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری، در سال ۲۰۰۷ دولت لولا «برنامه تسریع رشد» (Programa de Aceleração de Crescimento، PAC) را اعلام کرد؛ یک برنامه سرمایه‌گذاری که به دنبال حل بسیاری از مشکلاتی بود که مانع از گسترش سریع‌تر اقتصاد برزیل می‌شد. این اقدامات شامل سرمایه‌گذاری در ایجاد و تعمیر جاده‌ها و راه‌آهن، ساده‌سازی و کاهش مالیات، و مدرن‌سازی تولید انرژی کشور برای جلوگیری از کمبودهای بیشتر بود. پول متعهد‌شده برای هزینه در این برنامه حدود ۵۰۰ میلیارد رئال (Undefined year "2007" میلیارد دلار آمریکا) در طول چهار سال بود. با این حال، تا سال ۲۰۱۰ بسیاری از پروژه‌ها در بروکراسی گرفتار ماندند و تنها ۱۱٪ از پروژه‌های مشخص‌شده در طرح تکمیل‌شده بود، در حالی که بیش از نیمی از آن‌ها حتی راه‌اندازی نشده بودند.

لولا پیش از تصدی مسئولیت، منتقد خصوصی‌سازی بود. دولت او امتیازات شراکت عمومی-خصوصی را برای هفت بزرگراه فدرال ایجاد کرد. پس از دهه‌ها داشتن بزرگترین بدهی خارجی در میان اقتصادهای نوظهور، برزیل برای نخستین بار در ژانویه ۲۰۰۸ به یک بستانکار خالص تبدیل شد. تا اواسط سال ۲۰۰۸، هر دو موسسه فیچ ریتینگز و استاندارد اند پورز طبقه‌بندی بدهی برزیل را از سفته‌بازی به درجه سرمایه‌گذاری ارتقا دادند. بانک‌ها در دولت لولا سودهای بی‌سابقه‌ای کسب کردند.

لولا و همسرش ماریسا لتیسیا در حال سان دیدن از نیروها در طول رژه نظامی روز استقلال ۲۰۰۷

لولا اعلام کرد که بحران مالی ۲۰۰۸ ممکن است در ایالات متحده و اروپا یک سونامی باشد، اما در برزیل چیزی بیش از یک «موج کوچک» («uma marolinha») نخواهد بود. این عبارت توسط مطبوعات برزیل به‌عنوان دلیلی بر جهل اقتصادی بی‌پروا و بی‌مسئولیتی لولا مورد استفاده قرار گرفت. در سال ۲۰۰۸، برزیل از سلامت اقتصادی خوبی برخوردار بود تا بحران مالی ۲۰۰۸ را با یک محرک اقتصادی بزرگ که دست‌کم تا سال ۲۰۱۴ ادامه داشت، کاهش دهد. به گزارش «واشینگتن پست»: «تحت رهبری لولا، برزیل به هشتمین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شد [و] بیش از ۲۰ میلیون نفر از فقر حاد نجات یافتند...»

در همان زمان، در سال ۲۰۱۰ «وال استریت ژورنال» خاطرنشان کرد که: «بخش عمومی [برزیل] متورم و آکنده از فساد است. جرم و جنایت بیداد می‌کند. زیرساخت‌های آن به‌شدت نیاز به تعمیر و گسترش دارند. محیط کسب‌وکار محدودکننده است و قانون کاری دارد که از صفحات کتابچه اقتصادی بنیتو موسولینی بیرون کشیده‌شده است. برزیل همچنین با این خطر مواجه است که آنقدر از خود تعریف کند که کار عظیمی را که هنوز باید انجام شود، نبیند.»

محیط زیست

نرخ جنگل‌زدایی در برزیل در دوران تصدی لولا کاهش یافت و در دوره بولسونارو معکوس شد.

در ابتدا، دولت لولا سیاست‌های پیشرویی را پیش برد که به‌طور قابل توجهی جنگل‌زدایی در آمازون را مهار کرد. با وجود این، او از قوانینی که کشور را ملزم به حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی می‌کرد، حمایت نکرد.

در مه ۲۰۰۸، مارینا سیلوا، وزیر محیط زیست، پس از شکست در اختلافات با لولا در مورد مخالفت با ساخت سدهای برق آبی جدید در آمازون و انتقاد از برنامه زیست‌سوختهای لولا، با مقصر دانستن «رکود» در دولت، استعفا داد. دکتر دانیل نپستاد از مرکز تحقیقاتی وودز هول اظهار داشت که تقاضای فزاینده برای زیست‌سوخت‌ها ممکن است در نهایت منجر به جنگل‌زدایی بیشتر در آمازون شود. به‌ویژه، فعالان محیط زیست هشدار می‌دهند که اگرچه زیست‌سوخت‌ها انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش می‌دهند، اما ممکن است باعث گسترش قابل توجه کشت محصولات زیست‌سوختی شوند؛ این امر به نوبه خود ممکن است کشاورزی را به عمق جنگل‌ها بکشاند و زیستگاه‌ها و تنوع زیستی را نابود کند.

ایجاد مناطق حفاظت‌شده و ذخیره‌گاه‌های بومی منجر به کاهش حدود ۷۵ درصدی جنگل‌زدایی از سال ۲۰۰۴ به بعد شد. در اولین سال ریاست‌جمهوری لولا در ۲۰۰۳–۰۴، ۲۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع از جنگل‌های برزیل نابود شد که دومین ویرانی بد از سال ۱۹۷۷ بود. در اواخر سال ۲۰۰۶، گروه محیط زیستی «موسسه اجتماعی-محیطی» (Instituto Soicioambiental) اعلام کرد که جنگل‌زدایی در چهار سال اول لولا بدتر از هر دوره چهار ساله دیگری از سال ۱۹۸۸‌بوده است.

تا سال ۲۰۰۹، تخریب آمازون در برزیل — اگرچه کمتر‌شده بود — هنوز حدود ۷٬۰۰۰ کیلومتر مربع در سال بود که بزرگتر از ایالت دلاور آمریکا است. منتقدان گفتند که پایین‌ترین نرخ جنگل‌زدایی برزیل در سال ۲۰۰۹ تابعی از بحران مالی ۲۰۰۸‌بوده است. پائولو آداریو از صلح سبز گفت که این موضوع نه نتیجه تلاش‌ها برای حفاظت از اقلیم، بلکه ناشی از این واقعیت بود که «تقاضا برای گوشت گاو، سویا و چوب به‌طور چشمگیری کاهش یافته بود».

در سال ۲۰۰۹، لولا در سخنرانی خود گفت که «گرینگوها» (خارجی‌ها) باید به کشورهای آمازون پول بپردازند تا از جنگل‌زدایی جلوگیری کنند.

در فوریه ۲۰۱۰، دولت لولا ساخت مگاسد برق‌آبی بحث‌برانگیز بلو مونته را در قلب جنگل‌های بارانی آمازون در ایالت پارای برزیل تأیید کرد. قرار بود این سد سومین سد بزرگ برق‌آبی در جهان باشد. فعالان محیط زیست به ساخت این سد اعتراض کردند. انتظار می‌رفت که این پروژه باعث کاهش قابل توجه سطح ایستابی شود که منجر به خسارات سنگین به زیاگان آبی و خشکی شده و بر پستانداران آبزی تأثیر منفی بگذارد. تقریباً ۲۰٬۰۰۰ تا ۴۰٬۰۰۰ نفر از بومیان قرار بود با غرامت کم یا بدون غرامت جابه‌جا شوند و ۵۱۶ کیلومتر مربع (۱۹۹ مایل مربع) از جنگل‌های بارانی برای ساخت این سد به زیر آب می‌رفت.

سیاست خارجی

مقالهٔ اصلی: روابط خارجی برزیل

باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در دفتر بیضی با لولا دیدار می‌کند، ۲۰۰۹

لولا به همراه رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه، در مورد توافق شکست‌خورده سال ۲۰۱۰ تبادل سوخت هسته‌ای ایران مذاکره کردند

لولا در کنار رهبران روسیه، چین و هند در دومین اجلاس بریک

در سال ۱۹۷۹، در مصاحبه‌ای از لولا پرسیده شد که کدام شخصیت‌های تاریخی را بیشتر تحسین می‌کند. او پاسخ داد: گاندی، چه گوارا و مائو تسه‌تونگ. هنگامی که از او خواسته شد نمونه‌های بیشتری بیاورد، او فیدل کاسترو، سید روح‌الله خمینی و آدولف هیتلر را اضافه کرد و درباره دومی گفت: «من در یک مرد، آتشی را که می‌خواهد کاری انجام دهد و سپس بیرون رفتنش برای تلاش جهت انجام آن را تحسین می‌کنم.»

لولا به عنوان رهبر یک کشور بزرگ کشاورزی، عموماً با یارانه‌های کشاورزی مخالفت و از آن‌ها انتقاد می‌کرد؛ این موضع به عنوان یکی از دلایل خروج کشورهای در حال توسعه و فروپاشی متعاقب مذاکرات کانکون سازمان تجارت جهانی در سال ۲۰۰۳ بر سر یارانه‌های کشاورزی گروه هشت تلقی شده است. برزیل در مذاکرات مربوط به درگیری‌های داخلی در ونزوئلا و کلمبیا نقش ایفا کرد و تلاش‌هایی برای تقویت مرکوسور انجام داد. در دوران دولت لولا، تجارت خارجی برزیل به‌طور چشمگیری افزایش یافت و پس از سال ۲۰۰۳ از کسری به چندین مازاد تبدیل شد. در سال ۲۰۰۴، به دلیل افزایش قابل توجه تقاضای جهانی برای کالاها، مازاد تجاری ۲۹ میلیارد دلار آمریکا بود. برزیل همچنین نیروهای حافظ صلح سازمان ملل را تأمین کرد و رهبری یک مأموریت حفظ صلح در هائیتی را بر عهده گرفت.

به گفته نشریه اکونومیست در ۲ مارس ۲۰۰۶، لولا سیاست خارجی عمل‌گرایانه‌ای داشت و خود را نه یک ایدئولوگ، بلکه یک مذاکره‌کننده و رهبری ماهر در آشتی دادن تضادها می‌دید. در نتیجه، او هم با هوگو چاوز، رئیس‌جمهور ونزوئلا و هم با جرج دابلیو. بوش، رئیس‌جمهور ایالات متحده، دوست شد. دلفیم نتو، وزیر دارایی سابق و مشاور فعلی، گفت: «لولا یک عمل‌گرای نهایی است».

او در دوران ریاست‌جمهوری خود به بیش از ۸۰ کشور سفر کرد. یکی از اهداف سیاست خارجی لولا این بود که کشورش کرسی عضوی دائمی در شورای امنیت سازمان ملل متحد را به دست آورد. او در این زمینه ناموفق بود.

چین

از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۰، لولا چین را به‌عنوان عنصری محوری برای اصلاح آنچه که او نظم ناعادلانه جهانی می‌دانست، پذیرفت. او اقتصادهای چین و برزیل را به هم گره زد. لولا بر تعهد برزیل به اصل چین واحد که موضع جمهوری خلق چین و حزب کمونیست چین حاکم است، تأکید کرد و گفت که دولت جمهوری خلق چین تنها دولت قانونی است که کل چین، از جمله تایوان را به عنوان بخشی از چین نمایندگی می‌کند.

کوبا

لولا و رهبر کوبا فیدل کاسترو، ۲۰۰۳

لولا و فیدل کاسترو، رئیس‌جمهور کوبا، دوستانی دیرینه بودند. تحت رهبری لولا، برزیل حمایت‌های مالی و شرکتی از کوبا به عمل آورد. شرکت نفتی دولتی برزیل، پتروبراس، امکان حفاری نفت در سواحل کوبا را بررسی کرد، در حالی که شرکت ساختمانی اودربرچت بازسازی بندر ماریل کوبا را برای تبدیل شدن به بندر تجاری اصلی جزیره رهبری کرد. بانک توسعه برزیل که دولتی است، ۳۰۰ میلیون دلار به اودربرچت برای ساخت جاده‌ها، خطوط راه‌آهن، اسکله‌ها و انبارهای جدید در ماریل اختصاص داد. برزیل همچنین تا سقف ۱ میلیارد دلار خط اعتباری به کوبا پیشنهاد داد تا هزینه کالاها و خدمات برزیلی را پرداخت کند.

ایران

لولا در کنار رهبر معظم ایران، ۲۰۱۰

محکومیت سکینه محمدی آشتیانی در دادگاه ایران به جرم زنا، با حکم اعدام از طریق سنگسار در سال ۲۰۰۶، منجر به درخواست‌هایی از لولا برای میانجیگری از طرف او شد. در ژوئیه ۲۰۱۰، لولا گفت: «من باید به قوانین یک کشور [خارجی] احترام بگذارم. اگر دوستی من با رئیس‌جمهور ایران و احترامی که برای او قائلم ارزشی دارد، اگر این زن باعث دردسر شده است، ما او را در برزیل می‌پذیریم». دولت ایران پیشنهاد او را رد کرد.

مینا احدی، سیاستمدار کمونیست ایرانی، از پیشنهاد لولا استقبال کرد، اما بار دیگر خواستار پایان کامل سنگسار شد و درخواست کرد که شناسایی و حمایت از دولت ایران متوقف شود. جکسون دیل، نایب‌رئیس بخش سرمقاله واشینگتن پست، لولا را «بهترین دوست مستبدان در جهان دموکراتیک» نامید و از اقدامات او انتقاد کرد. شیرین عبادی، فعال حقوق بشر ایرانی و برنده جایزه صلح نوبل، اظهارات لولا را «پیامی قدرتمند به جمهوری اسلامی» دانست.

در سال ۲۰۰۹، لولا به گرمی از محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور ایران که سفری بحث‌برانگیز به برزیل داشت، میزبانی کرد. برخی از تظاهرکنندگان نسبت به مواضع احمدی‌نژاد در مورد حقوق بشر و انکار هولوکاست توسط او ابراز نارضایتی کردند.

در مه ۲۰۱۰، لولا و رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه، بر سر یک توافق اولیه تبادل سوخت با دولت ایران در مورد غنی‌سازی اورانیوم مذاکره کردند که در نهایت شکست خورد. توافق اولیه‌ای که آن‌ها به سازمان ملل ارائه کردند، با آنچه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و سایر کشورها به‌عنوان اقدامات لازم برای جلوگیری از دستیابی ایران به مواد هسته‌ای گرید تسلیحاتی می‌دیدند، در تضاد بود. ساعاتی پس از امضای توافق، ایران تغییر موضع داد و اعلام کرد که به غنی‌سازی مقداری اورانیوم ادامه خواهد داد. هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه ایالات متحده، گفت که برزیل توسط تهران «مورد استفاده» قرار گرفته است.

شورای امنیت سازمان ملل متحد در نهایت آن را رد کرد؛ زمانی که نمایندگان کشورهای عضو دائم استدلال کردند که «پیشنهاد تبادلی که توسط برزیل و ترکیه مذاکره شده است، مواد کافی برای ساخت سلاح هسته‌ای را در اختیار ایران باقی می‌گذارد» و اینکه «ایران قصد دارد برنامه جدیدی برای غنی‌سازی اورانیوم در سطح بالاتر را ادامه دهد.» توماس فریدمن، روزنامه‌نگار برنده جایزه پولیتزر نوشت: «آیا چیزی زشت‌تر از تماشای دموکرات‌هایی هست که دموکرات‌های دیگر را به یک قلدر ایرانیِ منکر هولوکاست و سارقِ رأی می‌فروشند، فقط برای اینکه به ایالات متحده نیش بزنند و نشان دهند که آن‌ها نیز می‌توانند بر سر میز قدرت‌های بزرگ بازی کنند؟»

مویسس نایم، سردبیر مجله فارین پالیسی و وزیر سابق بازرگانی ونزوئلا، گفت: «لولا یک غول سیاسی است، اما از نظر اخلاقی مایه ناامیدی عمیق‌بوده است.» علاوه بر این، در سال ۲۰۱۰، برزیلی‌ها تا حد زیادی با لولا در مورد نحوه برخورد با ایران و برنامه سلاح‌های هسته‌ای ایران اختلاف نظر داشتند. در حالی که لولا با تحریم‌های اقتصادی بین‌المللی بیشتر علیه ایران مخالفت می‌کرد، از ۸۵ درصد برزیلی‌هایی که با دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای مخالف بودند، دو سوم آن‌ها با تحریم‌های بین‌المللی شدیدتر علیه ایران برای جلوگیری از توسعه سلاح‌های هسته‌ای موافق بودند.

عراق

در سال ۲۰۰۳، لولا حمله ۲۰۰۳ به عراق به رهبری ایالات متحده را محکوم کرد و گفت که ایالات متحده حق ندارد «به‌طور یک‌جانبه تصمیم بگیرد که چه چیزی برای جهان خوب و چه چیزی بد است». او گفت که «رفتار ایالات متحده در رابطه با عراق، سازمان ملل متحد را تضعیف کرده است».

لیبی

برزیل، به‌عنوان یکی از اعضای غیردائم شورای امنیت سازمان ملل متحد، از رأی‌گیری برای مجاز کردن «تمام اقدامات لازم» علیه معمر قذافی در لیبی ممتنع ماند. این کشور با بمباران در لیبی برای اجرای قطعنامه ۱۹۷۳ شورای امنیت مخالفت کرد. لولا گفت: «این تهاجم‌ها تنها به این دلیل رخ می‌دهند که سازمان ملل متحد ضعیف است.»

ونزوئلا

لولا با رئیس‌جمهور ونزوئلا، هوگو چاوز، که متحد نزدیک کوبای کمونیست و مخالف ایالات متحده بود، روابط نزدیکی داشت. در نوامبر ۲۰۰۷، لولا از چاوز به‌عنوان انتخاب دموکراتیک مردمش دفاع کرد. او گفت: «هیچ خطری از جانب چاوز وجود ندارد.» او با ابراز تحسین خود نسبت به چاوز گفت: «تنها به لطف رهبری چاوز، مردم [ونزوئلا] به دستاوردهای فوق‌العاده‌ای دست یافته‌اند» و در سال ۲۰۰۸ اظهار داشت که چاوز «بهترین رئیس‌جمهوری است که این کشور در ۱۰۰ سال گذشته داشته است.» با این حال، در سال ۲۰۱۰ برزیلی‌ها عمدتاً دیدگاه متفاوتی نسبت به لولا داشتند، زیرا تنها ۱۳٪ حداقل تا حدودی به چاوز اعتماد داشتند، در حالی که ۷۰٪ اعتماد کمی به او داشتند یا اصلاً اعتماد نداشتند.

آزادی مطبوعات

پس از آنکه لولا از مقاله ۹ مه ۲۰۰۴ در «نیویورک تایمز» که مدعی شده بود او مشکل الکلیسم دارد خشمگین شد، برزیل به خبرنگار «نیویورک تایمز»، لری روتر، دستور داد کشور را ترک کند و ویزای او را به دلیل نوشتن داستانی «توهین‌آمیز به شرافت رئیس‌جمهور» لغو کرد. لولا گفت: «قطعاً نویسنده آن... باید بیشتر از من نگران باشد... این موضوع مستلزم اقدام است.» کاخ ریاست‌جمهوری برزیل تهدید کرد که علیه «نیویورک تایمز» اقدام قانونی خواهد کرد؛ این روزنامه بر صحت گزارش خود پافشاری کرد و گفت که اخراج خبرنگار پرسش‌های جدی را در مورد آزادی بیان و آزادی مطبوعات در برزیل ایجاد می‌کند.

از زمان پایان دیکتاتوری نظامی برزیل در اواسط دهه ۱۹۸۰، هیچ خبرنگاری از این کشور اخراج نشده بود. سناتور اپوزیسیون برزیل، تاسو جریساتی گفت: «این مضحک است. این بیشتر شبیه اقدام ناپخته یک دیکتاتور در یک جمهوری درجه سه است...» دومین اتحادیه بزرگ برزیل، فورسا سیندیکال، با انتشار بیانیه‌ای ابراز نگرانی کرد که: «این واکنشی است که معمولاً از دولت‌های مستبدی سر می‌زند که صداهای مخالف را دوست ندارند.» با وجود انتقادها، در ۱۳ مه ۲۰۰۴، لولا گفت که «او لغو این اقدام را بررسی نخواهد کرد.» دولت متعاقباً موضع خود را تغییر داد و به خبرنگار اجازه داد که بماند.

سه ماه بعد، لولا لایحه‌ای را برای ایجاد شورای ملی خبرنگاران برزیل ارائه کرد که قدرت «هدایت، نظم‌بخشی و نظارت» بر خبرنگاران و کار آن‌ها را‌داشته باشد. منتقدان این پیش‌نویس قانون را بدترین توهین به آزادی مطبوعات از زمان سانسور در دوران دیکتاتوری نظامی خواندند. دولت همچنین پیشنهاد تأسیس یک آژانس ملی سینما و سمعی و بصری را داد که قدرت بازبینی قبلی برنامه‌ها و وتوی برخی برنامه‌ها را در صورتی که معتقد بودند استانداردهای «مسئولیت تحریریه» را رعایت نمی‌کنند، داشته باشد.

رسوایی‌های فساد و چالش‌های قانونی

دولت لولا گرفتار رسوایی‌های متعدد فساد شد که قابل‌توجه‌ترین آن‌ها رسوایی ۵۰ میلیون دلاری خرید رأی موسوم به منسالائو در طول دوره اول ریاست‌جمهوری لولا بود.

رسوایی خرید رأی منسالائو

در رسوایی ۵۰ میلیون دلاری خرید رأی منسالائو در سال ۲۰۰۵، دادستان کل برزیل، آلوارو آگوستو ریبیرو کوستا، اتهاماتی را علیه ۴۰ سیاستمدار و مقام درگیر در ماجرای منسالائو مطرح کرد که شامل چندین اتهام علیه خود لولا نیز می‌شد. لولا گفت که هیچ‌چیز درباره این رسوایی‌ها نمی‌دانسته است.

در میان محکوم‌شدگان، خوزه دیرسئو (که از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ رئیس دفتر و دست راست لولا بود؛ او به بیش از ۱۰ سال زندان محکوم شد) و همچنین رئیس سابق حزب کارگر لولا، خوزه جنوینو و خزانه‌دار آن، دلوبیو سوارس حضور داشتند. دیرسئو و مقاماتی چون لوئیز گوشیکن و هامبرتو کوستا گفتند که لولا در این ماجرا دخالتی نداشته است. روبرتو جفرسون گفت که اگر لولا «با فعل خود مرتکب جرمی نشده باشد، با ترک فعل مرتکب آن‌شده است.» اما یکی از اعضای حزب خود لولا به نام آرلیندو چینالیا ادعا کرد که به لولا در این باره هشدار داده‌شده بود و بازرگانی به نام مارسلو والریو که به دلیل دست داشتن در این رسوایی به بیش از ۴۰ سال زندان محکوم‌شده بود، در شهادت خود پس از محکومیت ادعا کرد که لولا وام‌هایی را برای این طرح تأیید کرده و از بخشی از پول برای پرداخت هزینه‌های شخصی خود استفاده کرده است.

سیاست‌بازی

دولت او به دلیل تکیه بر بارون‌های سیاسی محلی و راست‌میانه مانند ژوزه سارنی، ژادر باربالیو، رنان کالیهیروس و فرناندو کولور دی ملو برای تضمین اکثریت در کنگره مورد انتقاد قرار گرفت. یکی دیگر از سرزنش‌های مکرر، برخورد مبهم او با جناح چپ حزب کارگر (PT) بود. تحلیل‌گران احساس می‌کردند که او گهگاه تسلیم خواسته‌های جناح چپ برای کنترل شدیدتر دولت بر رسانه‌ها و افزایش مداخله دولت می‌شد: در سال ۲۰۰۴، او برای ایجاد «شورای فدرال خبرنگاران» (CFJ) و «آژانس ملی سینما» (Ancinav) فشار آورد که دومی برای بازنگری در بودجه ارتباطات الکترونیکی طراحی‌شده بود. هر دو پیشنهاد در نهایت در میان نگرانی‌ها در مورد تأثیر کنترل دولت بر آزادی بیان شکست خوردند.

رکود بزرگ ناشی از سفیدپوستان با چشمان آبی

پیش از نشست جی-۲۰ در لندن در مارس ۲۰۰۹، لولا با اعلام اینکه بحران اقتصادی ناشی از «رفتار غیرمنطقی سفیدپوستان با چشمان آبی است که قبلاً به نظر می‌رسید همه‌چیز را می‌دانند و اکنون نشان داده‌اند که هیچ‌چیز نمی‌دانند» جنجال به پا کرد. او افزود: «من هیچ بانکدار سیاه‌پوست یا بومی‌ای را نمی‌شناسم.» او ماه بعد نیز این اتهام را تکرار کرد.

چزاره باتیستی

هنگامی که چزاره باتیستی، شبه‌نظامی چپ‌گرای افراطی ایتالیایی از گروه «پرولتاریای مسلح برای کمونیسم» که به دلیل چهار قتل تحت تعقیب بود، در مارس ۲۰۰۷ در ریو دو ژانیرو توسط مأموران پلیس برزیل و فرانسه دستگیر شد، وزیر دادگستری برزیل، تارسو جنرو به او وضعیت پناهنده سیاسی اعطا کرد. این تصمیمی بحث‌برانگیز بود که ایتالیا و مطبوعات برزیلی و بین‌المللی را دچار دو دستگی کرد. در فوریه ۲۰۰۹، پارلمان اروپا قطعنامه‌ای در حمایت از ایتالیا تصویب کرد و یک دقیقه سکوت به یاد قربانیان باتیستی اعلام نمود. در نوامبر ۲۰۰۹، دادگاه عالی برزیل اعطای وضعیت پناهندگی را غیرقانونی اعلام کرد و اجازه استرداد باتیستی را صادر نمود، اما همچنین بیان داشت که قانون اساسی برزیل به رئیس‌جمهور این قدرت شخصی را می‌دهد که در صورت تمایل، استرداد را رد کند و عملاً تصمیم نهایی را در دستان لولا قرار داد.

لولا مانع از استرداد باتیستی شد. در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۰، آخرین روز کاری لولا، تصمیم او مبنی بر عدم اجازه استرداد باتیستی به‌طور رسمی اعلام شد. باتیستی در ۹ ژوئن ۲۰۱۱، پس از آنکه دادگاه قانون اساسی برزیل درخواست ایتالیا برای استرداد او را رد کرد، از زندان آزاد شد. ایتالیا با بیان اینکه برزیل معاهده استرداد را نقض کرده است، قصد داشت به دیوان بین‌المللی دادگستری در لاهه شکایت کند. رئیس‌جمهور میشل تمر در دسامبر ۲۰۱۸ وضعیت اقامت دائم او را لغو کرد و حکم بازداشت صادر شد؛ باتیستی سپس به‌طور غیرقانونی وارد بولیوی شد و در ژانویه ۲۰۱۹ در بولیوی دستگیر و مسترد گردید.

عملیات زلوتس

در سال ۲۰۱۵، لولا به همراه رئیس دفتر سابقش گیلبرتو کاروالیو و پنج نفر دیگر، در یک پرونده فساد به‌عنوان بخشی از عملیات زلوتس در رابطه با پرداخت ۶ میلیون رئال رشوه (معادل ۱٫۵ میلیون دلار آمریکا) متهم شدند. دادستان‌ها ادعا کردند که آن‌ها در سال ۲۰۰۹ به تصویب «اقدام موقت ۴۷۱» (که بعداً به قانون ۱۲٬۲۱۸/۲۰۱۰ تبدیل شد) کمک کردند تا به شرکت‌های خودروسازی گروپو کائوآ و MMC سود برسانند. در ۲۱ ژوئن ۲۰۲۱، قاضی فردریکو بوتلیو د باروس ویانا از دادگاه دهم فدرال برازیلیا، تمام متهمان را تبرئه کرد و گفت که دادستانی به‌طور متقاعدکننده‌ای ثابت نکرده است که متهمان در یک توطئه جنایی دست داشته‌اند.

عملیات کارواش: تحقیقات و پیگرد قانونی فساد

در سال ۲۰۱۴، برزیل «عملیات کارواش» (به پرتغالی: Operação Lava Jato) را آغاز کرد که منجر به دستگیری‌ها و محکومیت‌های متعدد، از جمله ۹ شکایت علیه لولا شد.

در آوریل ۲۰۱۵، دادستانی برزیل تحقیقاتی را درباره ادعاهای اعمال نفوذ توسط لولا آغاز کرد که مدعی بود او بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ برای قراردادهای دولتی در کشورهای خارجی برای شرکت اودربرچت لابی کرده و همچنین بانک توسعه برزیل را متقاعد کرده است تا پروژه‌هایی را در غنا، آنگولا، کوبا و جمهوری دومینیکن تأمین مالی کند. در ژوئن ۲۰۱۵، مارسلو اودربرچت، رئیس شرکت اودربرچت، به اتهام پرداخت ۲۳۰ میلیون دلار رشوه به سیاستمداران دستگیر شد. سه مدیر اجرایی دیگر شرکت و همچنین مدیر اجرایی آندراده گوتیرز، یکی دیگر از مجموعه‌های ساخت‌وساز نیز دستگیر شدند.

در ۴ مارس ۲۰۱۶، به‌عنوان بخشی از «عملیات کارواش»، مقامات برزیلی به خانه لولا یورش بردند. پس از این یورش، پلیس لولا را برای بازجویی بازداشت کرد. بیانیه پلیس ادعا کرد که لولا در رشوه‌های غیرقانونی از شرکت نفتی پتروبراس برای نفع رساندن به حزب سیاسی و مبارزات انتخاباتی ریاست‌جمهوری خود همکاری کرده است. دادستان کارلوس فرناندو گفت: «لطف‌های شرکت‌های بزرگ ساختمانی درگیر در کلاهبرداری پتروبراس به لولا بسیار زیاد و اندازه‌گیری آن‌ها دشوار بود». لولا گفت که او و حزبش مورد آزار و اذیت سیاسی قرار گرفته‌اند.

در ۱۶ مارس ۲۰۱۶، روسف لولا را به‌عنوان رئیس دفتر خود منصوب کرد، پستی که قابل مقایسه با نخست‌وزیری است. این کار به دلیل مصونیتی که با این سمت همراه بود، او را از بازداشت محافظت می‌کرد. وزرای کابینه در برزیل در زمره نزدیک به هفتصد مقام ارشد دولتی هستند که از جایگاه قضایی ویژه برخوردارند، به این معنی که آن‌ها فقط می‌توانند توسط دادگاه فدرال عالی برزیل محاکمه شوند. قاضی دیوان عالی، گیلمار مندس، انتصاب لولا را به این دلیل که روسف سعی داشت به لولا برای دور زدن پیگرد قانونی کمک کند، تعلیق کرد.

در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۶، لولا درخواستی را به کمیته حقوق بشر سازمان ملل متحد، که پانلی از کارشناسان است، ارائه کرد و از آن‌ها خواست تا درباره اتهام او مبنی بر اینکه مورو حقوق او را نقض کرده است، نظر بدهند. کمیته در نهایت این پرونده را پذیرفت. سفیر برزیل در بریتانیا نوشت: «قوه قضائیه (برزیل) کاملاً مستقل است و روند قانونی به‌طور دقیق رعایت می‌شود. تمام متهمانی که با پیگرد کیفری روبه‌رو هستند، به‌طور کامل از تضمین محاکمه عادلانه و حق تجدیدنظر برخوردارند.»

در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۶، دادستان‌ها اتهامات فساد علیه لولا را مطرح کردند و او را متهم کردند که مغز متفکر یا «فرمانده کل این طرح»‌بوده است. در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۶، قاضی فدرال حوزه سیزدهم (ایالت پارانا)، سرژیو مورو که رهبری تحقیقات فساد را بر عهده داشت، کیفرخواست پول‌شویی علیه لولا و همسرش ماریسا لتیسیا لولا دا سیلوا را پذیرفت. در ۱۱ مه ۲۰۱۷، لولا با حضور در کوریتیبا به احضاریه پاسخ داد و توسط مورو مورد بازجویی قرار گرفت. جلسه دادگاه غیرعلنی پنج ساعت به طول انجامید. هزاران نفر از حامیان لولا به همراه دیلما روسف به کوریتیبا رفتند. پس از جلسه، لولا و روسف برای حامیانش سخنرانی کردند؛ لولا به آنچه سوگیری در رسانه‌های برزیل می‌نامید، حمله کرد.

حکم محکومیت و مجازات

لولا توسط دادگاه بدوی به اتهام پذیرش ۳٫۷ میلیون رئال (رئال۳٫۷ million) رشوه (۹۵۰۰۰۰ دلار آمریکا) در قالب بازسازی خانه ساحلی‌اش توسط شرکت ساختمانی گروپو متا که به نوبه خود قراردادهای سودآوری از شرکت نفتی دولتی پتروبراس دریافت کرده بود، مجرم شناخته شد. لولا همچنین با اتهامات دیگری از جمله پول‌شویی، اعمال نفوذ و ممانعت از اجرای عدالت روبه‌رو بود. در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۷، سرجیو مورو لولا را به نه سال و نیم زندان محکوم کرد. لولا تا زمان رسیدگی به درخواست تجدیدنظر آزاد ماند. وکیل لولا قاضی را به سوگیری متهم کرد و قاضی در پاسخ گفت که هیچ‌کس، حتی رئیس‌جمهور سابق، نباید فراتر از حاکمیت قانون باشد.

در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۸، دادگاه تجدیدنظر پورتو آلگری لولا را در زمینه فساد و پول‌شویی مجرم شناخت و حکم او را برای یکی از نه اتهام به ۱۲ سال زندان افزایش داد، در حالی که هشت اتهام دیگر هنوز در جریان بود. در ۲۶ مارس ۲۰۱۸، همان دادگاه حکم خود را تأیید کرد و بدین ترتیب پرونده در آن دادگاه خاتمه یافت.

حبس

مقالهٔ اصلی: Imprisonment of Luiz Inácio Lula da Silva

در ۵ آوریل ۲۰۱۸، دادگاه فدرال عالی برزیل (STF) با رای ۶ به ۵، درخواست قرار احضار زندانی (هابیاس کورپوس) لولا را رد کرد. دادگاه حکم داد که لولا باید گذراندن دوران محکومیت خود را در رابطه با محکومیت رشوه‌خواری ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۷ آغاز کند؛ اتهامی که مربوط به دریافت رشوه از یک شرکت مهندسی در ازای کمک به دستیابی به قراردادهایی با شرکت نفتی دولتی پتروبراس بود. این حکم در حالی صادر شد که او هنوز تمام مراحل تجدیدنظر خود را طی نکرده بود و تنها یک درخواست تجدیدنظر ارائه داده بود که در آن دادگاه تجدیدنظر به اتفاق آرا حکم او را تأیید کرده بود. بازارهای مالی برزیل رونق گرفتند، زیرا این تصمیم شانس پیروزی یک نامزد انتخاباتی موافق بازار را در انتخابات افزایش داد.

لولا و حزبش متعهد شدند که پس از تصمیم دادگاه مبنی بر اینکه او باید تا ۶ آوریل خود را معرفی کند، به مبارزات انتخاباتی خود از داخل زندان ادامه دهند. رئیس ارتش برزیل، ژنرال ادواردو ویلاس بواس، خواستار زندانی شدن لولا شد. پس از صدور حکم بازداشت لولا توسط قاضی مورو در ۶ آوریل ۲۰۱۸، لولا از کمیته حقوق بشر سازمان ملل خواست تا — علاوه بر پرونده اصلی‌اش — با درخواست از دولت برزیل برای جلوگیری از بازداشت او تا زمان پایان تمام مراحل تجدیدنظر، اقدامی اضطراری انجام دهد؛ او استدلال کرد که دادگاه عالی برزیل با اختلافی اندک و تنها با شش رای در مقابل پنج رای این حکم را صادر کرده است که «نیاز به یک دادگاه مستقل را نشان می‌دهد». در ژوئن ۲۰۱۸، این کمیته درخواست لولا را رد کرد.

لولا در زمان تعیین‌شده خود را تسلیم نکرد، اما روز بعد در ۷ آوریل ۲۰۱۸ این کار را انجام داد. پس از زندانی شدن لولا، معترضان در شهرهای سراسر برزیل به خیابان‌ها آمدند. زندانی شدن لولا منجر به شکل‌گیری جنبش لولا را آزاد کنید شد.

در ۲۸ مه ۲۰۱۸، کمیته حقوق بشر سازمان ملل تحقیقاتی را در مورد پرونده لولا آغاز کرد. در ماه اوت، این کمیته «از برزیل خواست تا تمام اقدامات لازم را انجام دهد تا اطمینان حاصل شود که لولا می‌تواند در حین زندان، به‌عنوان نامزد در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۸، از حقوق سیاسی خود برخوردار‌شده و آن‌ها را ممارست کند»؛ وزارت امور خارجه برزیل خاطرنشان کرد که این توصیه فاقد اهمیت قانونی است.

در ۸ ژوئیه ۲۰۱۸، روژریو فاورِتو، قاضی فدرال کشیک آخر هفته برای منطقه ۴، دستور آزادی لولا را صادر کرد. مورو گفت که فاورِتو صلاحیت آزادی لولا را ندارد و حکم فاورِتو در همان روز توسط قاضی پدرو گبران نتو، رئیس دادگاه منطقه‌ای ۴، لغو شد.

در ۲ اوت ۲۰۱۸، پاپ فرانسیس سه متحد سابق لولا را در رم به حضور پذیرفت: سلسو آموریم، آلبرتو فرناندز و کارلوس اومینامی. بعداً، پاپ یادداشتی دست‌نویس خطاب به لولا (که در حساب اکس او منتشر شد) با این متن فرستاد: «تقدیم به لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا با برکت من، با این درخواست که برای من دعا کند، فرانسیس».

در ۹ ژوئن ۲۰۱۹، «اینترسپت» پیام‌های فاش‌شده در تلگرام بین قاضی پرونده لولا، سرجیو مورو، و دادستان ارشد عملیات کارواش، دلتان دالانیول را منتشر کرد که در آن‌ها ادعا‌شده بود آن‌ها برای محکوم کردن لولا به منظور جلوگیری از نامزدی او در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۸ تبانی کرده‌اند. مورو به عدم بی‌طرفی در محاکمه لولا متهم شد. در پی این افشاگری‌ها، ازسرگیری مراحل قانونی توسط دادگاه عالی تعیین شد. مورو هرگونه تخلف یا سوءرفتار قضایی در جریان عملیات کارواش و تحقیقات خود درباره لولا را رد کرد و مدعی شد که مکالمات فاش‌شده توسط «اینترسپت» توسط مطبوعات به اشتباه تفسیر‌شده و مکالمات بین دادستان‌ها و قضات امری عادی است. مورو پس از انتخاب رئیس‌جمهور ژائیر بولسونارو، به مقام وزیر دادگستری و امنیت عمومی رسید.

اطلاعات منتشر‌شده توسط «اینترسپت» واکنش‌هایی را هم در برزیل و هم در خارج از کشور برانگیخت. گروهی متشکل از ۱۷ وکیل، وزرای دادگستری و اعضای دادگاه‌های عالی از هشت کشور به این افشاگری‌ها واکنش نشان داده و لولا، رئیس‌جمهور سابق را یک زندانی سیاسی توصیف کردند و خواستار آزادی او شدند. سناتور ایالات متحده، برنی سندرز، گفت که لولا باید آزاد و محکومیت او لغو شود. رو کانا، نماینده کنگره آمریکا، از دولت ترامپ خواست تا درباره پرونده لولا تحقیق کند و گفت که «مورو یک بازیگر بد و بخشی از یک توطئه بزرگتر برای فرستادن لولا به زندان بود». تعدادی از روشنفکران، فعالان و رهبران سیاسی بین‌المللی، از جمله پروفسور نوآم چامسکی و ۱۲ نماینده کنگره آمریکا، شکایت کردند که به نظر می‌رسد مراحل قانونی برای جلوگیری از نامزدی لولا برای ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۱۸ طراحی‌شده است. مایکل بروکس، مجری برنامه گفتگوی آمریکایی و از حامیان صریح لولا، معتقد بود که زندانی شدن لولا و انگیزه‌های سیاسی ادعایی مورو، نتایج انتخابات ۲۰۱۸ را «اساساً نامشروع» کرده است.

آزادی

در ۸ نوامبر ۲۰۱۹، لولا پس از ۵۸۰ روز از زندان آزاد شد؛ این اتفاق زمانی رخ داد که دادگاه عالی برزیل به حبس اجباری مجرمان محکوم پس از شکست در اولین درخواست تجدیدنظر پایان داد. آزادی او به وی اجازه داد تا زمان پایان تمام مراحل تجدیدنظر در مورد محکومیت‌های فساد و پول‌شویی‌اش، خارج از زندان بماند.

در ۲۷ نوامبر، دادگاه منطقه‌ای فدرال منطقه ۴ در پورتو آلگری حکم لولا را به ۱۷ سال افزایش داد.

در ۸ مارس ۲۰۲۱، قاضی ادسون فاشین از دادگاه فدرال عالی تمام محکومیت‌های علیه لولا را لغو کرد و حکم داد که دادگاه کوریتیبا در ایالت پارانا که او را محکوم کرده بود، صلاحیت انجام این کار را نداشته است؛ زیرا جرایمی که او به آن‌ها متهم‌شده بود در آن ایالت رخ نداده بود، چرا که در آن زمان لولا در پایتخت، برازیلیا، اقامت داشت. قاضی فاشین گفت که بنابراین پرونده‌های علیه او باید توسط دادگاهی در آن شهر مجدداً مورد رسیدگی قرار گیرد. قاضی در مورد اینکه آیا لولا در مورد اتهامات فساد مجرم است یا خیر، حکمی صادر نکرد. در ۱۵ آوریل، کل دادگاه عالی این حکم را با ۸ رای موافق در برابر ۳ رای مخالف تأیید کرد.

در ۲۳ مارس ۲۰۲۱، دادگاه فدرال عالی با ۳ رای موافق در برابر ۲ رای مخالف حکم داد که مورو، که بر محاکمه لولا در یک پرونده نظارت داشت، نسبت به او سوگیری‌داشته است. در ۲۳ ژوئن، دادگاه این حکم را با ۷ رای موافق در برابر ۴ رای مخالف تأیید کرد. در ۲۴ ژوئن، قاضی گیلمار مندس از دادگاه فدرال عالی دو پرونده دیگر را که مورو علیه لولا مطرح کرده بود، با این استدلال که پیوندی بین آن‌ها و پرونده‌ای که در آن مورو دارای سوگیری اعلام‌شده بود وجود دارد، لغو کرد. این بدان معنا بود که تمام شواهدی که مورو علیه لولا جمع‌آوری کرده بود در دادگاه غیرقابل استناد بود و به محاکمه‌های جدیدی نیاز بود.

بین دوره‌ها (۲۰۱۱–۲۰۲۳)

سلامت

در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۱، اعلام شد که لولا، که پیش‌تر سیگاری بود، دچار یک تومور بدخیم در حنجره خود‌شده است که پس از گرفتگی غیرعادی صدایش تشخیص داده شد. او برای درمان تومور تحت شیمی‌درمانی قرار گرفت و بعداً با پرتودرمانی درمان شد؛ سرطان حنجره او بهبود یافت. لولا بهبودی خود را در مارس ۲۰۱۲ اعلام کرد.

در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۱، تست لولا برای کووید-۱۹ در حالی که در فیلم‌برداری مستند الیور استون در کوبا شرکت می‌کرد، پنج روز پس از ورود به جزیره، مثبت شد. او بدون نیاز به بستری شدن در بیمارستان بهبود یافت. در ۱۳ مارس ۲۰۲۱، لولا اولین دوز واکسن کروناواک را دریافت کرد.

در اکتبر ۲۰۲۳، لولا برای قرار دادن پروتز لگن تحت عمل جراحی تعویض مفصل ران قرار گرفت و قسمت بالای استخوان ران راست خود را با یک ایمپلنت برای درمان آرتروز خود جایگزین کرد. او همچنین یک عمل بلفاروپلاستی انجام داد که یک جراحی پلاستیک زیبایی برای برداشتن پوست اضافی از هر دو پلک او بود.

مبارزات انتخاباتی ریاست‌جمهوری ۲۰۱۸

لولا در سال ۲۰۱۶

لولا در کنار سیاستمداران برزیلی مانوئلا داویلا و مارسلو فریکسو، ۲۰۱۸

در سال ۲۰۱۷، لولا اعلام کرد که بار دیگر به‌عنوان نامزد حزب کارگر برای ریاست‌جمهوری در انتخابات سراسری برزیل (۲۰۱۸) شرکت خواهد کرد. در سپتامبر، او کاروانی از حامیانش را رهبری کرد که از ایالت‌های برزیل عبور کردند و سفر خود را از مینا ژرایس آغاز نمودند که فرماندار آن، فرناندو پیمنتل، متحد سیاسی لولا بود. در حین سفر از طریق منطقه جنوب برزیل، این کاروان هدف اعتراضات قرار گرفت. در پارانا، به یک اتوبوس انتخاباتی شلیک شد و در ریو گرانده دو سول، به سمت شبه‌نظامیان طرفدار لولا سنگ پرتاب شد.

با وجود حبس لولا در آوریل ۲۰۱۸، حزب کارگر لولا را به‌عنوان نامزد ریاست‌جمهوری حزب حفظ کرد. در نظرسنجی انجام‌شده توسط موسسه آمار و افکار عمومی برزیل در ژوئن ۲۰۱۸، لولا با ۳۳٪ از آرای احتمالی پیشتاز بود و نامزد PSL، ژائیر بولسونارو، با ۱۵٪ در رتبه دوم قرار داشت. لولا برای یک ائتلاف ملی با حزب کمونیست برزیل و ائتلاف‌های منطقه‌ای با حزب سوسیالیست برزیل مذاکره کرد.

حزب کارگر رسماً لولا را در ۵ اوت ۲۰۱۸ در سائو پائولو به‌عنوان نامزد خود معرفی کرد. سرژیو مامبرتی بازیگر، نامه‌ای را که توسط لولا نوشته‌شده بود قرائت کرد؛ لولا به دلیل دوران محکومیتش قادر به شرکت در مراسم نبود. فرناندو حداد، شهردار سابق سائو پائولو، به‌عنوان معاون انتخاباتی لولا معرفی شد و قصد داشت به نمایندگی از لولا در رویدادها و مناظره‌ها شرکت کند. اگر لولا فاقد صلاحیت اعلام می‌شد، حداد به‌عنوان نامزد جایگزین لولا می‌شد و مانوئلا داویلا جایگزین حداد به‌عنوان نامزد معاونت ریاست‌جمهوری می‌گشت.

در پاسخ به درخواستی از سوی لولا، کمیته حقوق بشر سازمان ملل متحد در ۱۷ اوت ۲۰۱۸ به دولت برزیل پیشنهاد کرد که اجازه دهد لولا از حقوق سیاسی خود بهره‌مند شود.

در نظرسنجی ۲۶ اوت، لولا یک ماه مانده به دور اول، ۳۹ درصد از آرای احتمالی را در اختیار داشت. همان نظرسنجی لولا را در دور دوم انتخابات بالاتر از تمام رقبایش قرار می‌داد، از جمله نزدیک‌ترین رقیب یعنی ژائیر بولسونارو نامزد PSL را با نتیجه ۵۲ به ۳۲ شکست می‌داد.

نامزدی لولا در ۳۱ اوت ۲۰۱۸ توسط دادگاه عالی انتخابات با رأی اکثریت هیئت هفت‌نفره قضات رد شد. در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۸، لولا رسماً کناره‌گیری کرد و فرناندو حداد که مورد حمایت لولا بود، جایگزین او شد.

دوره دوم ریاست‌جمهوری (۲۰۲۳–اکنون)

انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۲

مقالهٔ اصلی: انتخابات سراسری برزیل (۲۰۲۲)

لولا در کنار رئیس‌جمهور آرژانتین، آلبرتو فرناندز، ۲۰۲۲

در مه ۲۰۲۱، لولا اعلام کرد که برای سومین دوره در انتخابات سراسری اکتبر ۲۰۲۲ در برابر رئیس‌جمهور وقت، ژائیر بولسونارو، نامزد خواهد شد. او در نظرسنجی ژانویه ۲۰۲۲، ۱۷٪ از بولسونارو جلوتر بود. در آوریل ۲۰۲۲، لولا اعلام کرد که معاون انتخاباتی او ژرالدو آلکمین خواهد بود؛ فرماندار سه دوره ایالت سائو پائولو که در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۰۶ رقیب لولا بود.

در ۲ اکتبر، در دور اول رأی‌گیری، لولا با ۴۸٪ آرا در جایگاه اول قرار گرفت و به همراه بولسونارو که ۴۳٪ آرا را کسب کرده بود، به دور دوم راه یافت. لولا در دور دوم در ۳۰ اکتبر با ۵۰٫۸۹٪ آرا انتخاب شد که کمترین اختلاف در تاریخ انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل بود؛ این پیروزی سه روز پس از تولد ۷۷ سالگی او به‌دست آمد. او به اولین رئیس‌جمهور برزیل تبدیل شد که برای سه دوره انتخاب‌شده است، اولین کسی پس از ژتولیو وارگاس که در دوره‌های غیرمتوالی خدمت می‌کند و اولین کسی که یک رئیس‌جمهور مستقر را شکست داده است. او در ۱ ژانویه ۲۰۲۳ سوگند یاد کرد. او در سن ۷۷ سالگی، مسن‌ترین رئیس‌جمهور برزیل در زمان تحلیف بود.

دوران تصدی

لولا گفت که تعهدات اصلی او عبارتند از: بازسازی کشور در مواجهه با بحران اقتصادی؛ دموکراسی، حاکمیت و صلح؛ توسعه اقتصادی و ثبات؛ مبارزه با فقر؛ آموزش؛ اجرای سیستم ملی فرهنگ و گسترش برنامه‌های مسکن. او ریاست گروه ۲۰ را از سال ۲۰۲۳ (پس از هند) تا نشست ۲۰۲۴ برزیل بر عهده داشت و پس از آن ریاست به آفریقای جنوبی واگذار شد.

محبوبیت لولا کاهش یافت؛ در سپتامبر ۲۰۲۳، ۳۸٪ از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی عملکرد او را خوب یا عالی، ۳۰٪ متوسط و ۳۱٪ بد یا افتضاح ارزیابی کردند.

در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۵، لولا اعلام کرد که برای انتخاب مجدد به عنوان رئیس‌جمهور در انتخابات سراسری برزیل ۲۰۲۶ نامزد خواهد شد.

سیاست خارجی

چین

لولا و شی جین‌پینگ رهبر چین، آوریل ۲۰۲۳

در مارس ۲۰۲۳، لولا در چین با رهبر چین، شی جین‌پینگ دیدار کرد و ۱۵ یادداشت تفاهم و ۲۰ توافق‌نامه در زمینه‌های مختلف امضا نمود. لولا سخنرانی‌ای ایراد کرد و در آن گفت که هیچ‌کس مانع برزیل برای بهبود روابطش با چین نخواهد شد—که به‌عنوان اشاره‌ای به ایالات متحده تلقی شد. در ژانویه ۲۰۲۴، لولا در دیدار با وانگ یی، مدیر دفتر کمیسیون مرکزی امور خارجی، بر به رسمیت شناختن سیاست «چین واحد» که بر اساس آن چین مدعی مالکیت تایوان است، تأکید کرد. در همین حال، دیده‌بان حقوق بشر به لولا هشدار داد که از نزدیک شدن بیش از حد به چین در حالی که در مورد نقض حقوق بشر در چین سکوت کرده است، پرهیز کند.

کوبا

در سپتامبر ۲۰۲۳، لولا کوبا را «قربانی» یک «تحریم غیرقانونی ایالات متحده» نامید. او همچنین گنجاندن نام کوبا در فهرست کشورهای حامی تروریسم ایالات متحده را محکوم کرد.

ایران

در مارس ۲۰۲۳، دولت لولا به دو ناو جنگی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، یعنی ناوبندر مکران و ناوچه دنا (از کلاس موج) اجازه داد در ریو دو ژانیرو پهلو بگیرند. الیزابت بگلی، سفیر ایالات متحده در برزیل، گفت که این ناوهای جنگی در گذشته فعالیت‌های تروریستی را تسهیل کرده‌اند و تد کروز، سناتور آمریکایی، اظهار داشت که «پهلو گرفتن ناوهای جنگی ایرانی در برزیل یک تحول خطرناک و تهدیدی مستقیم برای ایمنی و امنیت آمریکایی‌ها است.»

لولا از پذیرش ایران در سازمان بریکس حمایت کرد و در اوت ۲۰۲۳ با رئیس‌جمهور ایران، سید ابراهیم رئیسی، دیدار کرد. لولا از محکوم کردن نقض حقوق بشر در ایران خودداری کرد.

نیکاراگوئه

در ژوئن ۲۰۲۳، در نشست سازمان کشورهای آمریکایی (OAS)، لولا تلاش کرد تا انتقادات این سازمان از دولت نیکاراگوئه را که متهم به سرکوب و نقض حقوق بشر و حقوق مالکیت بود، تلطیف کند. آرتورو مک‌فیلدز، سفیر سابق نیکاراگوئه در سازمان کشورهای آمریکایی، گفت که این پیشنهاد تلطیف‌کننده «شرم‌آور» است و «رئیس‌جمهور لولا در حال دروغ‌گویی و روایت داستانی است که هرگز در نیکاراگوئه وجود نداشته است.»

روسیه

لولا در کنار رئیس‌جمهور روسیه ولادیمیر پوتین در جریان جشن‌های روز پیروزی در مسکو در ۹ مه ۲۰۲۵

در مه ۲۰۲۳، او دعوت به مجمع بین‌المللی اقتصادی سن پترزبورگ را رد کرد و گفت که «در حال حاضر نمی‌تواند از روسیه بازدید کند»، در حالی که تأیید کرد با پوتین صحبت کرده است. در دسامبر ۲۰۲۳، لولا گفت که از ولادیمیر پوتین برای شرکت در نشست‌های بریکس و گروه ۲۰ در برزیل دعوت خواهد کرد. از آنجا که برزیل یکی از امضاکنندگان اساسنامه رم دیوان کیفری بین‌المللی است، پوتین در صورت پا گذاشتن به خاک برزیل می‌تواند توسط مقامات برزیلی بازداشت شود. لولا گفت پوتین ممکن است در برزیل دستگیر شود، اما این تصمیم بر عهده قوه قضائیه مستقل برزیل خواهد بود، نه دولت او. در فوریه ۲۰۲۴، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، با او دیدار کرد. در مه ۲۰۲۵، او در رژه روز پیروزی در مسکو شرکت کرد.

جنگ روسیه و اوکراین (۲۰۲۲–اکنون)

لولا اغلب دربارهٔ جنگ روسیه و اوکراین اظهارنظر کرده است. او حمله روسیه به اوکراین را محکوم کرد، اما اوکراین برخی از اظهارات او را «تلاش‌های روسیه برای تحریف حقیقت» خواند.

در مه ۲۰۲۲، لولا هم ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه و هم ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین را مسئول حمله روسیه به اوکراین دانست و گفت که زلنسکی «به اندازه پوتین مسئول جنگ است». لولا همچنین بارها از ناتو و اتحادیه اروپا به دلیل مسئولیت جزئی در جنگ انتقاد کرد. او ناتو را متهم کرد که «برای خود حق ایجاد پایگاه‌های نظامی در مجاورت کشوری دیگر را قائل است». در آوریل ۲۰۲۳، لولا پس از یک سفر رسمی به چین اعلام کرد که «ایالات متحده باید تشویق به جنگ را متوقف کند و شروع به صحبت دربارهٔ صلح نماید». جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی ایالات متحده آمریکا، در پاسخ، لولا را به «طوطی‌وار تکرار کردن تبلیغات روسیه و چین» متهم کرد و اظهارات او را «صرفاً گمراه‌کننده» خواند و گفت که او «به نوعی القا می‌کند که ایالات متحده و اروپا علاقه‌ای به صلح ندارند، یا اینکه ما در مسئولیت جنگ شریک هستیم».

لولا در کنار ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۳

در آوریل ۲۰۲۳، لولا در ابتدا نقض تمامیت ارضی اوکراین توسط روسیه را محکوم کرد و گفت روسیه باید از خاک اوکراین که از فوریه ۲۰۲۲ اشغال کرده است، عقب‌نشینی کند. با این حال، در اواخر همان ماه، او پیشنهاد کرد که اوکراین باید در ازای صلح و عقب‌نشینی روسیه از اراضی اشغالی پس از فوریه ۲۰۲۲، «کریمه را واگذار کند» و گفت زلنسکی «نمی‌تواند همه‌چیز را با هم بخواهد».

پس از آنکه آلمان از لولا درخواست کرد تا با فروش تسلیحات، به اوکراین کمک نظامی ارائه دهد، لولا مخالفت کرد. در ۲۶ آوریل، در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک، پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، موضع لولا را زیر سؤال برد و تأکید کرد که اوکراین به‌عنوان کشور قربانی نیاز به حمایت دارد. لولا گفت که او مطابق با یک اصل الزام‌آور سیاست خارجی در قانون اساسی صلح‌طلب ۱۹۸۸ برزیل، به دنبال صلح است. او گفت که کشورهای جنوب جهانی از جمله برزیل، هند، اندونزی و چین «خواهان صلح هستند»، اما هم پوتین و هم زلنسکی «متقاعد شده‌اند که در جنگ پیروز خواهند شد» و نمی‌خواهند دربارهٔ صلح صحبت کنند. او به هزینه‌های انسانی جنگ و همچنین تأثیر جنگ بر امنیت غذایی، هزینه‌های انرژی و زنجیره‌های تأمین جهانی اشاره کرد.

عربستان سعودی

لولا در کنار فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، ۲۰۲۳

در نوامبر ۲۰۲۳، لولا در ریاض با محمد بن سلمان آل سعود، نخست‌وزیر و ولیعهد عربستان سعودی دیدار کرد. آن‌ها دربارهٔ تقویت روابط دوجانبه و سرمایه‌گذاری در هر دو کشور گفتگو کردند. بن سلمان گفت که یک مشارکت استراتژیک قوی‌تر بین دو کشور به نفع هر دو طرف خواهد بود. مبلغ ۱۰ میلیارد دلاری که صندوق ثروت ملی عربستان سعودی متعهد شده بود در برزیل سرمایه‌گذاری کند، یکی از موضوعات گفتگو بود. لولا به نزدیکی برزیل با کشورهای عربی اشاره کرد. بن سلمان همچنین دربارهٔ ورود عربستان سعودی به بریکس در ژانویه ۲۰۲۴ گفتگو کرد. لولا از بن سلمان دعوت کرد تا در سال ۲۰۲۴ از برزیل دیدن کند.

در فوریه ۲۰۲۴، فیصل غلام، سفیر عربستان در برزیل، در مراسم استقبالی که توسط سفرای کشورهای عرب و اسلامی به افتخار لولا برگزار شده بود، شرکت کرد و به نمایندگی از سفرای کشورهای عربی و اسلامی، سخنرانی کرد که در آن به بررسی روابط در حال توسعه بین کشورهای عربی و اسلامی با برزیل پرداخت.

جنگ غزه

لولا حملات ۷ اکتبر را محکوم کرد. او متعاقباً در ۱۱ اکتبر خواستار آتش‌بس در جنگ غزه شد و اظهار داشت که این امر «برای دفاع از کودکان اسرائیلی و فلسطینی فوراً مورد نیاز است». لولا از حماس خواست تا کودکان اسرائیلی ربوده شده را آزاد کند و از اسرائیل خواست بمباران نوار غزه را متوقف کرده و به کودکان فلسطینی و مادرانشان اجازه دهد منطقه جنگی را ترک کنند. در ۲۵ اکتبر، لولا این جنگ را به‌عنوان یک نسل‌کشی محکوم کرد.

در فوریه ۲۰۲۴، لولا این جنگ را با هولوکاست مقایسه کرد و گفت تنها معادل تاریخی آن زمانی بود که «هیتلر تصمیم گرفت یهودیان را بکشد.» سخنان او باعث اعتراض شدید در اسرائیل شد؛ دانی دایان، رئیس ید و شم، او را به «یهودستیزی آشکار» متهم کرد. فردریکو مایر، سفیر برزیل در اسرائیل، پس از این اظهارات فراخوانده شد و رئیس‌جمهور لولا در دولت اسرائیل به‌عنوان «عنصر نامطلوب» معرفی شد. لولا از عذرخواهی خودداری کرد و با وجود اینکه مقایسه‌ای با آدولف هیتلر انجام داده بود، گفتن کلمه «هولوکاست» را تکذیب کرد و گفت «این تفسیر نخست‌وزیر اسرائیل بود.»

ایالات متحده آمریکا

لولا و جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا در کاخ سفید، ۱۰ فوریه ۲۰۲۳

لولا و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در کاخ سفید، ۷ مه ۲۰۲۶

در آوریل ۲۰۲۳، لولا با اشاره به حمایت ایالات متحده از اوکراین در پی حمله روسیه به این کشور، گفت که ایالات متحده باید «تشویق به جنگ را متوقف کند.» در مه ۲۰۲۳، او گفت که تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده علیه ونزوئلا «بدتر از جنگ» است و زنان و کودکان را «می‌کشد». در فوریه ۲۰۲۴، فلیسیانو د سا گیمارائس، کارشناس سیاست خارجی دانشگاه سائو پائولو گفت لولا در دولت خود فقط به یک طرف گوش می‌دهد: «صداهای چپ‌گرا و ضدآمریکایی که با تندی از تغییر رادیکال در نظم جهانی سخن می‌گویند.»

لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور برزیل، به دلیل ایستادگی در برابر واشینگتن به سرخط خبرهای بین‌المللی تبدیل‌شده است. پس از نشست گروه هفت، لولا به حمایت صریح پرزیدنت ترامپ از خانواده بولسونارو و نحوه برخورد سیستم قضایی برزیل با آن‌ها واکنش نشان داد: «او حق دارد ترجیحات انتخاباتی و ایدئولوژیک خود را‌داشته باشد. تا جایی که به من مربوط می‌شود، او می‌تواند به دوست داشتن بولسونارو، پدر، پسر، نوه... ادامه دهد؛ سلیقه‌ها متفاوت است. اما در انتخابات برزیل دخالت نکنید، زیرا انتخابات برزیل یک مسئله برزیلی است، همان‌طور که انتخابات آمریکا کار آن‌هاست و به من ربطی ندارد. تمام چیزی که من می‌خواهم همان احترامی برای برزیل است که من برای ایالات متحده قائل هستم. همین.»

او همچنین مستقیماً اظهارات گزارش‌شده ترامپ در مورد سیاست خارجی را هدف قرار داد و پیشنهاد کرد که رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکای لاتین را درک نمی‌کند. او همچنین از تمایل رئیس‌جمهور برای کنترل گرینلند، پاناما و کانادا انتقاد کرد و گفت: «دنیا پر از دیوانه است.»

ونزوئلا

دیدار لولا با نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، مه ۲۰۲۳

لولا روابط دیپلماتیکی را که برزیل با دولت نیکلاس مادورو در ونزوئلا پس از انتخابات ۲۰۱۸ (که توسط منتقدان به‌عنوان یک انتخابات نمایشی محکوم‌شده بود) قطع کرده بود، دوباره برقرار کرد. در مارس ۲۰۲۳، لولا از پیوستن به ۵۴ کشور دیگر برای امضای بیانیه سازمان ملل متحد در انتقاد از نقض حقوق بشر در ونزوئلا خودداری کرد. در مه ۲۰۲۳ لولا با مادورو در برزیل دیدار کرد.

در مه ۲۰۲۳، لولا به گرمی از نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور مستبد و چپ‌گرای ونزوئلا استقبال و کاملاً از او حمایت کرد. لولا اتهامات علیه مادورو مبنی بر نقض حقوق بشر و حقوق مدنی را به‌عنوان یک «روایت ساخته‌شده» سیاسی رد کرد. لولا مورد انتقاد لوئیس آلبرتو لاکایا پو، رئیس‌جمهور اروگوئه قرار گرفت که گفت «بدترین کاری که می‌توانیم انجام دهیم» این است که وانمود کنیم مشکلات جدی حقوق بشری در ونزوئلا وجود ندارد؛ همچنین گابریل بوریک، رئیس‌جمهور شیلی، گفت که لولا نقض حقوق بشر در ونزوئلا را ناچیز جلوه می‌دهد. لولا همچنین تحریم‌های ایالات متحده علیه ونزوئلا را به دلیل نقض ادعایی حقوق بشر «غیرقابل توجیه» خواند و از ایالات متحده به دلیل انکار مشروعیت مادورو (که به گفته آمریکا اجازه برگزاری انتخابات آزاد را نداده بود) انتقاد کرد.

در اوت ۲۰۲۴، در بحبوحه اعتراضات ونزوئلا علیه مادورو، لولا دولت مادورو را «رژیمی بسیار ناخوشایند» با «گرایش استبدادی» توصیف کرد، اما آن را دیکتاتوری ندانست. در رابطه با پیروزی مادورو در انتخابات ریاست‌جمهوری ونزوئلا (۲۰۲۴) که کارشناسان انتخاباتی سازمان ملل گفتند فاقد «شفافیت و یکپارچگی اولیه»‌بوده است، لولا گفت که مادورو باید یا انتخابات جدید برگزار کند یا یک دولت ائتلافی تشکیل دهد. هم مادورو و هم اپوزیسیون این پیشنهادها را رد کردند.

اقتصاد

اطلاعات بیشتر: Bolsa Família

لولا و دیگر رهبران بریکس در پانزدهمین اجلاس سران بریکس، اوت ۲۰۲۳، در ژوهانسبورگ

در مارس ۲۰۲۳، لولا برنامه «بولسا فامیلیا» (Bolsa Família) را تقویت کرد. این برنامه در دوره نخست ریاست‌جمهوری لولا ایجاد‌شده بود و سپس توسط ژائیر بولسونارو به‌شدت کاهش یافته بود؛ هدف این برنامه کمک به حدود ۶۰ میلیون برزیلی است که از فقر رنج می‌برند. طبق برآوردهای بانک جهانی، این برنامه تقویت‌شده نرخ فقر در برزیل را به ۲۴٫۳٪ کاهش می‌دهد که معادل سطح پیش از دنیاگیری کووید-۱۹ است.

در اوت ۲۰۲۳، لولا یک برنامه سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌ها به ارزش بیش از ۳۵۰ میلیارد دلار طی چهار سال را اعلام کرد. بخشی از این مبلغ برای تأمین مالی پروژه مسکن اجتماعی «خانه من، زندگی من» اختصاص یافته است. این برنامه همچنین شامل ۱۰۰ میلیارد برای انرژی و ۶۵ میلیارد برای حمل‌ونقل و جاده‌ها می‌شود. آموزش و بهداشت نیز با ساخت مدارس و بیمارستان‌ها در این طرح مد نظر قرار گرفته‌اند. هدف این پروژه همچنین تقویت رشد اقتصادی و توسعه انرژی پایدار است.

در ابتدای سپتامبر ۲۰۲۳، او طرح بزرگی را برای ریشه‌کنی گرسنگی ارائه کرد، زیرا ۳۳ میلیون برزیلی غذای کافی برای خوردن ندارند و بیش از نیمی از کشور به درجات مختلف تحت تأثیر شکلی از ناامنی غذایی هستند. برای این منظور، او یک شبکه ملی از بانک‌های غذا برای جلوگیری از هدررفت ایجاد کرد، بودجه اختصاص‌یافته به وعده‌های غذایی مدارس را افزایش داد و خرید مواد غذایی از مزارع خانوادگی را برای تأمین غذاخوری‌های عمومی افزایش داد. این اقدامات بخشی از یک سیاست گسترده‌تر برای ساخت مسکن اجتماعی و افزایش حداقل دستمزد و سایر مزایای اجتماعی است. مبارزه با گرسنگی جهانی نیز در اولویت دستور کار بین‌المللی رئیس‌جمهور برزیل قرار دارد.

در سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۳، اقتصاد برزیل ۱٫۹٪ رشد کرد. در سه‌ماهه دوم، این رشد ۰٫۹٪ بود که ۳ برابر بیشتر از حد انتظار بود، در حالی که بسیاری از همسایگان برزیل شاهد انقباض در اقتصاد خود بودند. دلایل احتمالی این پدیده شامل کاهش تورم، برداشت محصول خوب و بهبود رتبه‌سنجی اعتباری بود. سیاست اقتصادی لولا در مورد مالیات، هزینه‌ها و مالکیت عمومی برخی شرکت‌ها احتمالاً نقش مهمی در این زمینه ایفا کرده است. لولا در توضیح فلسفه اقتصادی خود زمانی گفت: «[برزیلی‌ها] باید درک کنند که پولی که در این کشور وجود دارد باید در دست افراد زیادی گردش کند»، «ما خواهان تمرکز ثروت نیستیم. ما می‌خواهیم افراد بیشتری به اعتبار دسترسی‌داشته باشند تا چرخ اقتصاد بچرخد. اقتصاد در حال رشد باید توزیع شود.»

در سال ۲۰۲۵، لولا به نخستین رئیس‌جمهور برزیل از سال ۱۹۹۲ تبدیل شد که یکی از فرمان‌هایش توسط کنگره لغو شد؛ این اتفاق پس از رد پیشنهاد او برای افزایش مالیات بر تراکنش‌های مالی رخ داد.

محیط زیست

راه‌اندازی «اتحاد جهانی زیست‌سوخت» در اجلاس ۲۰۲۳ گروه ۲۰ دهلی نو

لولا در طول مبارزات انتخاباتی خود متعهد شد که به قطع غیرقانونی درختان پایان دهد. در سال ۲۰۰۴، لولا نقشه راهی برای مهار جنگل‌زدایی ارائه کرده بود. این بخشی از «طرح اقدام برای پیشگیری و کنترل جنگل‌زدایی در آمازون قانونی» بود که به دنبال کاهش ۸۰ درصدی جنگل‌زدایی در آمازون تا سال ۲۰۲۰ بود. این طرح تا حد زیادی مسئول کاهش ۸۳ درصدی نرخ جنگل‌زدایی آمازون در سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۲ بود، اما در دوران ریاست‌جمهوری بولسونارو به حالت تعلیق درآمد. لولا در دوره سوم خود اهداف این طرح را با هدف‌گذاری جدیدِ صفر کردن جنگل‌زدایی غیرقانونی تا سال ۲۰۳۰ مجدداً تأیید کرد. این طرح شامل اقدامات مختلفی برای ایجاد یک اقتصاد پایدار در منطقه آمازون، مانند اقتصاد زیستی، اعتبارات روستایی و ماهیگیری مدیریت‌شده است.

جنگل‌های آمازون در نزدیکی مانائوس، برزیل

بر اساس برنامه نظارت بر جنگل MAAP متعلق به سازمان حفاظت از آمازون، نرخ جنگل‌زدایی در آمازونِ برزیل از ۱ ژانویه تا ۸ نوامبر ۲۰۲۳ در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۲، حدود ۵۹٪ کاهش یافته است. در ژوئیه ۲۰۲۳ نرخ جنگل‌زدایی ۶۶٪ کمتر از ژوئیه ۲۰۲۲ بود. در ابتدای اوت، لولا در اجلاس بلم شرکت کرد که در آن ۸ کشور حوزه آمازون «پیمان همکاری آمازون» را تجدید کردند. با این حال، نگرانی‌هایی وجود دارد که چوب‌برهای غیرقانونی بخشی از فعالیت خود را از جنگل‌های آمازون به سرادو منتقل کرده باشند، جایی که تخریب محیط زیست در آن افزایش یافته است. در مجموع، نرخ از دست رفتن جنگل‌های بکر در برزیل در سال ۲۰۲۳ حدود ۳۶٪ کاهش یافت.

بولسونارو هزینه‌های امنیتی در آمازون برزیل را به‌شدت کاهش داده بود و در سال ۲۰۲۲، ۳۴ مدافع محیط زیست در این منطقه به قتل رسیدند. هنگامی که لولا دوباره به قدرت رسید، نیروهایی را برای بازگرداندن اجرای قانون به منطقه اعزام کرد. در اکتبر ۲۰۲۳، همچنان «گزارش‌هایی از خشونت، تهدید، شکنجه، ارعاب، تلاش برای جرم‌انگاری و سایر تخلفات غیرمرگبار» وجود داشت.

در آوریل، بایدن متعهد شد که ۵۰۰ میلیون دلار به «صندوق آمازون» کمک کند؛ صندوقی که در دوران حکومت بولسونارو مسدود‌شده بود و با بازگشت لولا به قدرت برای مقابله با تغییر اقلیم دوباره فعال شد. به گفته جان کری، مجموع کمک‌های مالی ایالات متحده به برزیل برای توقف جنگل‌زدایی از طریق کانال‌های مختلف حدود ۲ میلیارد دلار آمریکا خواهد بود.

لولا و رئیس‌جمهور فرانسه، امانوئل مکرون، در مورد همکاری بین برزیل و فرانسه در موضوعات مختلف زیست‌محیطی، از جمله انتقال ۱٫۱ میلیارد دلار برای حفاظت از جنگل‌های آمازون توافق کردند.

لولا در جریان بحران انسانی یانومامی در ژانویه ۲۰۲۳ از مردم یانومامی در ایالت رورایما برزیل بازدید می‌کند

لولا متعهد شد که ۱۴ ذخیره‌گاه جدید بومی را به رسمیت بشناسد. تا مه ۲۰۲۳، شش مورد از آن‌ها به رسمیت شناخته شدند. لولا و رئیس‌جمهور آمریکا جو بایدن متعهد شدند که در این زمینه با یکدیگر همکاری کنند.

چند ساعت پس از آنکه لولا در کنفرانس تغییر اقلیم سازمان ملل متحد ۲۰۲۳ (که با نام COP۲۸ نیز شناخته می‌شود) درباره کنار گذاشتن سوخت‌های فسیلی صحبت کرد، دولت او مزایده‌ای برگزار کرد که در آن ۶۰۳ بلوک سرزمینی را برای استخراج نفت پیشنهاد داد. این مناطق ۲٪ از خاک برزیل را پوشش می‌دهند، با بسیاری از مناطق حفاظت‌شده یا مناطق متعلق به بومیان همپوشانی دارند و می‌توانند منجر به انتشار ۱ گیگاتن دی‌اکسید کربن شوند.

لولا از آسفالت کردن بزرگراه BR-319 حمایت کرده است، پروژه‌ای که توسط دولت بولسونارو آغاز‌شده بود. اگرچه او استدلال می‌کند که این پروژه می‌تواند به‌صورت پایدار انجام شود، اما یک مطالعه نشان داد که این جاده می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ زمینه‌ای برای جنگل‌زدایی در مقیاسی به اندازه ایالت فلوریدا فراهم کند. یک دادگاه در ژوئیه ۲۰۲۴ این پروژه را متوقف کرد و اعلام کرد که دولت فاقد طرحی برای مبارزه با جنگل‌زدایی است که در پی اجرای این پروژه رخ خواهد داد.

در نوامبر ۲۰۲۵، لولا در اقدامی غیرمعمول برای یک رئیس کشور، شخصاً در کنفرانس COP30 در بلم شرکت کرد تا برای رفع شکاف‌های ژئوپلیتیکی که مانع از دستیابی به یک توافق اقلیمی می‌شد، تلاش کند.

آزادی مطبوعات

در مارس ۲۰۲۳، دولت لولا کارزاری را برای مبارزه با «اطلاعات نادرست» آغاز کرد. این ابتکار از سوی بسیاری به‌عنوان ابزاری برای دولت لولا جهت سلب مشروعیت از انتقاداتی که با آن روبه‌رو است — تحت پوشش «راستی‌آزمایی» — نگریسته شد و نگرانی‌های جدی را در مورد آزادی بیان برانگیخت. در پاسخ، کریستینا تاردالیگا، مدیر ارشد برنامه‌های مرکز بین‌المللی روزنامه‌نگاران، در توییتی نوشت: «چیزی به نام راستی‌آزمایی دولتی وجود ندارد. این مصادره به مطلوبِ اصطلاح، گمراه‌کننده و توهین‌آمیز است. آنچه دولت انجام می‌دهد تبلیغات (پروپاگاندا) است.»

مشکلات سلامتی

در اواخر اکتبر ۲۰۲۴، لولا در اقامتگاه رسمی خود دچار زمین‌خوردگی شد که منجر به تروما در پشت سر و یک خونریزی مغزی کوچک در ناحیه گیجگاهی-پیشانی شد؛ این حادثه باعث شد او به توصیه پزشکانش، سفر برنامه‌ریزی‌شده به اجلاس سران بریکس در روسیه را لغو کند. در دسامبر همان سال، او پس از شکایت از سردرد در بیمارستان بستری شد. پس از انجام ام‌آرآی، یک خونریزی مغزی کشف شد و یک جمجمه‌بری اضطراری انجام گرفت. این خونریزی مغزی به زمین‌خوردگی او در ماه اکتبر نسبت داده شد. پس از عمل گزارش شد که او در بخش مراقبت‌های ویژه در حال بهبودی است.

در مه ۲۰۲۵، لولا پس از رنج بردن از سرگیجه، مبتلا به آماس گوش درونی تشخیص داده شد. در ژانویه ۲۰۲۶، لولا در بیمارستانی در برازیلیا تحت عمل جراحی آب‌مروارید چشم چپ قرار گرفت.

انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۶

مقالهٔ اصلی: انتخابات سراسری برزیل ۲۰۲۶

در سپتامبر ۲۰۲۶، رئیس‌جمهور لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا برای چهارمین دوره غیرمتوالی ریاست‌جمهوری مبارزات انتخاباتی خود را آغاز کرد. کارزار او بر سیاست‌های اجتماعی و اقتصادی تأکید داشت، در حالی که دولت او همچنین اقداماتی را برای کاهش قیمت سوخت داخلی در بحبوحه افزایش قیمت‌های بین‌المللی نفت ترویج می‌کرد. لولا پیش از دور اول رأی‌گیری که برای ۴ اکتبر برنامه‌ریزی‌شده بود، یکی از دو نامزد پیشتاز باقی ماند. او با ۴۵٪ آرا کار خود را به پایان رساند و پس از پسر ژائیر بولسونارو، فلاویو بولسونارو که با ۴۷٪ آرا اکثریت نسبی را به‌دست آورده بود، در جایگاه دوم قرار گرفت. هر دوی آن‌ها در دور دوم انتخابات در ۲۵ اکتبر به رقابت پرداختند. او پس از کسب ۵۱٫۸٪ آرا، در ۲۵ اکتبر رسماً به‌عنوان پیروز اعلام شد.

مواضع و فلسفه سیاسی

همچنین ببینید: لولائیسم

لولا از «سوسیالیسم قرن بیست و یکم» دفاع کرده است، اما لولائیسم، ایدئولوژی او، به میزان قابل توجهی مشابه با لیبرالیسم اجتماعی در نظر گرفته می‌شود. اگرچه او از نظر اقتصادی تمایل لیبرال میانه‌روی چپ‌گرا نشان داد، اما بر نزدیکی خود با ونزوئلا تأکید کرد و در طول بحران ونزوئلا ارزیابی منفی از خوان گوایدو داشت. او «شخصاً مخالف» سقط جنین است، اما معتقد است که باید با آن به‌عنوان یک مسئله سلامت عمومی برخورد شود.

فلسطین

لولا از تصمیمات کشورهای غربی برای قطع بودجه آنروا انتقاد کرد و در پاسخ به دولت فلسطین قول داد که برزیل بودجه خود را برای آنروا افزایش خواهد داد. لولا خواستار چاره دوکشوری‌شده است که در آن فلسطین «به‌طور قطعی به‌عنوان یک کشور کامل و دارای حاکمیت شناخته شود».

در ۱۸ فوریه ۲۰۲۴، لولا در حالی که در اجلاس سران اتحادیه آفریقا در آدیس آبابا، اتیوپی شرکت کرده بود، به خبرنگاران گفت: «آنچه در نوار غزه در حال رخ دادن است یک جنگ نیست، یک نسل‌کشی است. ... این جنگ سربازان علیه سربازان نیست. این جنگی بین یک ارتش بسیار آماده و زنان و کودکان است. ... آنچه در نوار غزه با مردم فلسطینی در حال رخ دادن است در هیچ لحظه دیگری از تاریخ رخ نداده است. در واقع، قبلاً رخ داده است: زمانی که هیتلر تصمیم گرفت یهودیان را بکشد».

افتخارات و جوایز

فهرست جوایز لولا از سال ۲۰۰۳:

• در سال ۲۰۰۸ او برنده جایزه صلح فلیکس هوفویت-بوینی یونسکو شد.
• در سال ۲۰۱۲ او جایزه چهار آزادی را دریافت کرد.
• در سال ۲۰۲۵، گونه‌ای از قورباغه برزیلی به نام Brachycephalus lulai به افتخار او نام‌گذاری شد.

افتخارات ملی

نشان	افتخار	تاریخ و توضیح	منبع
	صلیب بزرگ نشان صلیب جنوبی	۲۰۰۳ – خودکار پس از تصدی پست ریاست‌جمهوری
	صلیب بزرگ نشان ریو برانکو	۲۰۰۳ – خودکار پس از تصدی پست ریاست‌جمهوری
	صلیب بزرگ نشان لیاقت نظامی	۲۰۰۳ – خودکار پس از تصدی پست ریاست‌جمهوری
	صلیب بزرگ نشان لیاقت نیروی دریایی	۲۰۰۳ – خودکار پس از تصدی پست ریاست‌جمهوری
	صلیب بزرگ نشان لیاقت هوانوردی	۲۰۰۳ – خودکار پس از تصدی پست ریاست‌جمهوری
	صلیب بزرگ نشان لیاقت قضایی نظامی	۲۰۰۳ – خودکار پس از تصدی پست ریاست‌جمهوری
	صلیب بزرگ نشان ملی لیاقت	۲۰۱۳

افتخارات ایالتی

نشان	افتخار	تاریخ و توضیح	منبع
	صلیب بزرگ نشان لیاقت آپریپه	۲۰۰۸ – اهدا‌شده توسط فرماندار سرژیپه
	گردن‌آویز بزرگ مدال اینکانفیدنسیا	۲۰۰۸ – اهدا‌شده توسط فرماندار مینا ژرایس

افتخارات خارجی

نشان	کشور	افتخار	تاریخ	منبع
	الجزایر	صلیب بزرگ نشان ملی لیاقت	۷ فوریه ۲۰۰۶
	بنین	صلیب بزرگ نشان ملی بنین	۱۷ مارس ۲۰۱۳
	بولیوی	گردن‌آویز نشان کندور آند	۱۷ دسامبر ۲۰۰۷
	کیپ ورد	صلیب بزرگ نشان آمیلکار کابرال	۲۹ ژوئیه ۲۰۰۴
	کلمبیا	گردن‌آویز بزرگ نشان بویاکا	۱۴ دسامبر ۲۰۰۵
	کوبا	صلیب بزرگ نشان کارلوس مانوئل د سسپدس	۲۰ دسامبر ۲۰۱۹
	دانمارک	شوالیه نشان فیل	۱۲ سپتامبر ۲۰۰۷
	اکوادور	گردن‌آویز بزرگ نشان ملی سن لورنزو	۶ ژوئن ۲۰۱۳
	گابن	صلیب بزرگ نشان ستاره استوایی	۲۸ ژوئیه ۲۰۰۴
	غنا	همراه نشان ستاره غنا	۱۳ آوریل ۲۰۰۵
	گینه بیسائو	عضو نشان آمیلکار کابرال	۲۵ اوت ۲۰۱۰
	گویان	عضو نشان برتری گویان	۲۵ نوامبر ۲۰۱۰
	ژاپن	نشان عالی نشان گل داوودی	۱۸ مارس ۲۰۲۵
	مکزیک	گردن‌آویز نشان عقاب آزتک	۳ اوت ۲۰۰۷
	نروژ	صلیب بزرگ نشان سنت اولاف	۷ اکتبر ۲۰۰۳
	نروژ	صلیب بزرگ نشان سلطنتی لیاقت نروژ	۱۳ سپتامبر ۲۰۰۷
	فلسطین	گردن‌آویز بزرگ کشور فلسطین	۲۰۱۰
	پاناما	صلیب بزرگ نشان عمر توریخوس هررا	۱۰ اوت ۲۰۰۷
	پاراگوئه	گردن‌آویز بزرگ نشان مارشال فرانسیسکو سولانو لوپز	۲۰۰۷
	پرو	صلیب بزرگ با الماس نشان خورشید	۲۵ اوت ۲۰۰۳
	پرتغال	صلیب بزرگ نشان برج و شمشیر	۵ مارس ۲۰۰۸
	پرتغال	گردن‌آویز بزرگ نشان آزادی	۲۳ ژوئیه ۲۰۰۳
	پرتغال	گردن‌آویز بزرگ نشان کاموئس	۲۲ آوریل ۲۰۲۳
	اسپانیا	شوالیه گردن‌آویز نشان ایزابل کاتولیک	۱۱ ژوئیه ۲۰۰۳
	عربستان سعودی	زنجیر نشان عبدالعزیز آل سعود	۱۶ مه ۲۰۰۹
	آفریقای جنوبی	عضو نشان همراهان او. آر. تامبو	۲۷ آوریل ۲۰۱۱
	سوئد	شوالیه نشان سلطنتی سرافیم	۱۱ سپتامبر ۲۰۰۷
	سوریه	عضو درجه یک نشان امیه	۲۰۱۰
	اوکراین	عضو درجه یک نشان شاهزاده یاروسلاو حکیم	۲۰۰۳
	اوکراین	عضو نشان آزادی (اوکراین)	۲۰۰۹
	بریتانیا	شوالیه صلیب بزرگ نشان گرمابه	۷ مارس ۲۰۰۶
	زامبیا	فرمانده بزرگ نشان عقاب زامبیا	۲۰۱۰

جوایز خارجی

کشور	جایزه	تاریخ	منبع
اسپانیا	جایزه شاهدخت آستوریاس برای همکاری‌های بین‌المللی	اکتبر ۲۰۰۳
هند	جایزه جواهر لعل نهرو	ژوئن ۲۰۰۷
پرتغال	دکترای افتخاری در اقتصاد، دانشگاه کویمبرا	مارس ۲۰۱۱
فرانسه	دکترای افتخاری، ساینس پو پاریس	سپتامبر ۲۰۱۱
لهستان	جایزه لخ والسا	سپتامبر ۲۰۱۱
هند	جایزه ایندیرا گاندی	نوامبر ۲۰۱۲
بریتانیا	رئیس افتخاری کارگر جوان	اکتبر ۲۰۱۸
فرانسه	شهروند افتخاری پاریس	مارس ۲۰۲۰
آرژانتین	دکترای افتخاری، دانشگاه ملی روزاریو	مه ۲۰۲۰
اروگوئه	جایزه سبزتر (Más Verde)	ژانویه ۲۰۲۳
بولیوی	کلید شهر سانتا کروس د لا سیرا	ژوئیه ۲۰۲۴
ایالات متحده آمریکا	جایزه جهانی گل‌کیپر	سپتامبر ۲۰۲۴
فرانسه	دکترای افتخاری، دانشگاه پاریس ۸	ژوئن ۲۰۲۵
فرانسه	جایزه فرهنگستان فرانسه	ژوئن ۲۰۲۵
مالزی	دکترای افتخاری، دانشگاه ملی مالزی	اکتبر ۲۰۲۵
موزامبیک	دکترای افتخاری، دانشگاه ماپوتو	نوامبر ۲۰۲۵

در فرهنگ عامه

فابیو بارتو، کارگردان برزیلی نامزد جایزه اسکار، فیلم زندگی‌نامه‌ای برزیلی «لولا، پسر برزیل» (Lula, Son of Brazil) را در سال ۲۰۰۹ کارگردانی کرد که زندگی لولا را تا سن ۳۵ سالگی به تصویر می‌کشد. این فیلم در زمان اکران، گران‌ترین فیلم تاریخ سینمای برزیل بود. فیلم در گیشه و از نظر منتقدان با شکست مواجه شد. منتقدان معتقد بودند که این فیلم یک تبلیغات انتخاباتی است که به کیش شخصیت دامن می‌زند.

مجموعه برزیلی نتفلیکس با نام «مکانیسم» به عملیات کارواش می‌پردازد و شخصیتی الهام‌گرفته از لولا دارد که در سریال با نام ژوائو هیگینو شناخته می‌شود.

مستند برزیلی سال ۲۰۱۹، «مرز دموکراسی» به نویسندگی و کارگردانی پترا کوستا، ظهور و سقوط لولا و دیلما روسف و تحولات اجتماعی-سیاسی برزیل در آن دوره را روایت می‌کند. لولا همچنین در مستند سال ۲۰۲۴ این کارگردان با نام «آخرالزمان در مناطق استوایی» (Apocalypse in the Tropics) حضور دارد.

همچنین ببینید

• فهرست سران کنونی کشورها و دولت‌ها

پانویس

مطالعه بیشتر

• Silva, Luis Inácio da; Castro, Cassiana Rosa de; Machado, Sueli de Fátima; Santos, Alveci Oliveira de Orato; Ferreira, Luiz Tarcísio Teixeira; Teixeira, Paulo; Suplicy, Marta; Dutra, Olívio (2003). «The programme for land tenure legalization on public land in São Paulo, Brazil». Environment and Urbanization 15 (2): 191–200. doi:10.1177/095624780301500209
• Bourne, R (2008). Lula of Brazil: The story so far. Berkeley, CA: University of California Press. الگو:شماره استاندارد بین‌المللی کتاب.
• Goertzel, Ted (2011). Brazil's Lula: The Most Popular Politician on Earth. Boca Raton, Florida: Brown Walker Press. الگو:شماره استاندارد بین‌المللی کتاب.
• Cardim de Carvalho, Fernando J. (2007). "Lula's Government in Brazil: A New Left or the Old Populism?". In Arestis, Philip; Saad-Filho, Alfredo (eds.). Political Economy of Brazil. London: Palgrave Macmillan. pp. 24–41. ISBN 978-0-230-54277-8.

پیوند به بیرون

• زندگی‌نامه لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا (gov.br)
• lula.com.br
• صفحه رسمی لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا در فیس‌بوک
• لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا در چارلی رُز
• لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
• نمایه: لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا. بی‌بی‌سی نیوز. ۲۸ ژانویه ۲۰۱۰.
• Moore, Michael (20 April 2010). «The 2010 TIME 100: Luiz Inácio Lula da Silva». تایم.

سخنرانی‌ها

• "Transcript of statements by Luiz Inácio Lula da Silva, President of Brazil, to the high-level meeting for foreign investors"(PDF) بایگانی‌شده در ۹ آوریل ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine. آنکتاد. ۲۹ ژانویه ۲۰۰۴. (بیانیه مطبوعاتی نشست).
• «General Debate of the 64th Session» (2009). سازمان ملل متحد.

پیشین: Irma Passoni	رهبر حزب کارگر برزیل در مجلس نمایندگان برزیل ۱۹۸۷–۱۹۸۸	پسین: Plínio de Arruda Sampaio
مناصب سیاسی
پیشین: فرناندو هنریک کاردوسو	رئیس‌جمهور برزیل ۲۰۰۳–۲۰۱۱	پسین: دیلما روسف
پیشین: Jaques Wagner	رئیس دفتر ریاست‌جمهوری برزیل ۲۰۱۶ (تعلیق شده)	بدون متصدی تصدی بعدی توسط: Eliseu Padilha
پیشین: ژائیر بولسونارو	رئیس‌جمهور برزیل ۲۰۲۳–اکنون	در حال تصدی
مناصب احزاب سیاسی
حزب سیاسی جدید	رئیس ملی حزب کارگر ۱۹۸۰–۱۹۸۸	پسین: Olívio Dutra
پیشین: Luiz Gushiken	رئیس ملی حزب کارگر ۱۹۹۰–۱۹۹۴	پسین: Rui Falcão
حزب سیاسی جدید	نامزد حزب کارگر برزیل برای ریاست‌جمهوری برزیل ۱۹۸۹، ۱۹۹۴، ۱۹۹۸، ۲۰۰۲، ۲۰۰۶	پسین: دیلما روسف
پیشین: دیلما روسف	نامزد حزب کارگر برزیل برای ریاست‌جمهوری برزیل ۲۰۱۸ (فاقد صلاحیت)	پسین: فرناندو حداد
پیشین: فرناندو حداد	نامزد حزب کارگر برزیل برای ریاست‌جمهوری برزیل ۲۰۲۲	جدیدترین
مناصب دیپلماتیک
پیشین: نارندرا مودی	رئیس گروه ۲۰ ۲۰۲۴	پسین: سیریل رامافوسا
ترتیب جانشینی
اول	ترتیب اولویت در برزیل نفر اول در ترتیب به عنوان رئیس‌جمهور برزیل	پسین Geraldo Alckmin به عنوان معاون رئیس‌جمهور برزیل